กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี

การลดการเกิดสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรคในกระบวนการผลิตน้ำประปาโดยกระบวนการออกซิเดชั่นขั้นสูงโดยสารเร่งปฏิกิริยาและศึกษากลไกการบำบัดระดับโมเลกุลโดยออบริแทรปแมสสเปคโตรมิเตอร์

... 13 มีนาคม 2568

บทวิเคราะห์งานวิจัย

งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการลดสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรคในกระบวนการผลิตน้ำประปา โดยใช้กระบวนการออกซิเดชั่นขั้นสูง (Advanced Oxidation Processes: AOPs) เป็นกลไกหลัก ปัญหาสำคัญที่งานวิจัยนี้ต้องการแก้ไขคือ การเกิดสารพลอยได้จากการใช้คลอรีนฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปา ซึ่งสารเหล่านี้บางชนิดเป็นสารพิษต่อสุขภาพระยะยาว เช่น ไตรฮาโลมีเทน (THMs) และอาจก่อให้เกิดโรคเรื้อรัง เช่น โรคไต โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยที่มีอัตราผู้ป่วยโรคไตสูง งานวิจัยนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่การลดปริมาณสารที่รู้จักเท่านั้น แต่ยังมุ่งไปสู่การตรวจสอบและระบุสารพลอยได้ชนิดใหม่ๆ ที่อาจยังไม่เคยถูกค้นพบมาก่อน ด้วยเทคนิคการวิเคราะห์แบบไม่เจาะจง (Non-target analysis) โดยใช้เครื่องมือที่มีความละเอียดสูงอย่าง Orbitrap mass spectrometry ซึ่งจะช่วยให้เข้าใจกลไกการเกิดสารพลอยได้ในระดับโมเลกุลได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น

วิธีการที่งานวิจัยนี้ใช้คือการพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไทเทเนียมไดออกไซด์ (TiO2) เคลือบอยู่บนสารดูดซับ เช่น ถ่านกัมมันต์ เพื่อใช้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในการทำ photocatalysis และ catalytic ozonation ซึ่งเป็นกระบวนการ AOPs ที่สามารถทำลายสารอินทรีย์ละลายน้ำ (Dissolved organic matter: DOM) ซึ่งเป็นสารตั้งต้นของสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรค การเลือกใช้ TiO2 เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา เนื่องจากเป็นวัสดุที่มีความเสถียรสูง ราคาไม่แพง และมีประสิทธิภาพในการทำลายสารอินทรีย์ การเคลือบ TiO2 บนถ่านกัมมันต์หรือถ่านจากอุตสาหกรรมนั้น น่าจะเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซับและการเร่งปฏิกิริยาไปพร้อมๆ กัน ซึ่งจะช่วยลดปริมาณ DOM และลดการเกิดสารพลอยได้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นอกจากการพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยาแล้ว งานวิจัยยังมุ่งเน้นการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของ DOM ในระดับโมเลกุล โดยใช้ Orbitrap mass spectrometry เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบของ DOM ทั้งก่อนและหลังการบำบัดด้วย AOPs สิ่งนี้จะช่วยให้เข้าใจกลไกการทำงานของ AOPs และสามารถออกแบบกระบวนการบำบัดน้ำให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น การศึกษาการเกิดสารพลอยได้ที่มีองค์ประกอบของโบรไมด์หรือไอโอไดด์ ซึ่งเกิดจากการมีแร่ธาตุเหล่านี้ในน้ำดิบ ก็มีความสำคัญเช่นกัน เพราะสารเหล่านี้มีความเป็นพิษสูงกว่าสารที่มีคลอรีน การศึกษาการเกิดสารเหล่านี้จะช่วยให้สามารถควบคุมคุณภาพน้ำประปาได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยสรุปแล้ว งานวิจัยนี้เป็นการบูรณาการความรู้ทางเคมี วิศวกรรมเคมี และวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม เพื่อแก้ปัญหาสำคัญทางสาธารณสุขและคุณภาพน้ำประปาของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์สารพลอยได้ที่ไม่รู้จัก ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาว

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด

งานวิจัยนี้เหมาะอย่างยิ่งกับอุตสาหกรรมการผลิตน้ำประปา ทั้งภาครัฐและเอกชน เนื่องจากงานวิจัยนี้มุ่งแก้ไขปัญหาการเกิดสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรคในน้ำประปา ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพประชาชน ผลลัพธ์จากงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ปรับปรุงกระบวนการผลิตน้ำประปาให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดการเกิดสารพลอยได้ และเพิ่มความปลอดภัยของน้ำประปาให้กับผู้บริโภค นอกจากนี้ อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการบำบัดน้ำเสีย เช่น อุตสาหกรรมอาหาร อุตสาหกรรมสิ่งทอ และอุตสาหกรรมเคมี ก็สามารถนำผลงานวิจัยนี้ไปประยุกต์ใช้ได้เช่นกัน เพราะหลักการของ AOPs สามารถนำไปใช้กำจัดสารอินทรีย์ในน้ำเสียได้ โดยเฉพาะสารอินทรีย์ที่มีความซับซ้อน ซึ่งยากต่อการกำจัดด้วยวิธีการทั่วไป

งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับนักวิทยาศาสตร์ วิศวกร และผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะผู้ที่ทำงานด้านการบำบัดน้ำ และการวิเคราะห์คุณภาพน้ำ อาชีพที่เกี่ยวข้องโดยตรง ได้แก่ นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม นักวิทยาศาสตร์เคมี วิศวกรสิ่งแวดล้อม นักวิเคราะห์คุณภาพน้ำ และนักวิจัยในหน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชน ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำ หรือการวิจัยด้านการบำบัดน้ำ นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังเหมาะสำหรับนักศึกษาปริญญาโท และเอก ที่สนใจศึกษาต่อในด้านเคมี วิศวกรรมเคมี หรือวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม เพราะงานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยที่มีความซับซ้อน และต้องใช้ความรู้ความเข้าใจในหลายๆ ด้าน การทำงานวิจัยชิ้นนี้จึงเป็นประสบการณ์ที่ดีสำหรับผู้ที่มีความสนใจในด้านนี้

สร้างบทวิเคราะห์โดย Gemini เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2568
การลดการเกิดสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรคในกระบวนการผลิตน้ำประปาโดยกระบวนการออกซิเดชั่นขั้นสูงโดยสารเร่งปฏิกิริยาและศึกษากลไกการบำบัดระดับโมเลกุลโดยออบริแทรปแมสสเปคโตรมิเตอร์
ภาพนี้สร้างโดย Image GPT เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2568
รหัสโครงการ : 125055
หัวหน้าโครงการ : นายพันวัตต์ พึ่งสาย
ปีงบประมาณ : 2564
หน่วยงาน : มหาวิทยาลัยขอนแก่น
สาขาวิจัย : กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี
ประเภทโครงการ : โครงการเดี่ยว
สถานะ : ปิดโครงการ
คำสำคัญ :
วัตถุประสงค์ : Main Objectives To develop advanced oxidation processes for minimization of disinfection by-products formation in water treatment and investigate treatment mechanisms at molecular-level organic matters using Orbitrap mass spectrometry Specific Objectives 1.To develop and characterize TiO2 coated on adsorbents as catalysts of photocatalysis and catalytic ozonation for water treatment 2.To investigate removal efficiency of dissolved organic precursors of disinfection by-product and disinfection by-products removals by advanced oxidation processes 3.To investigate molecular-level changes of dissolved organic matter and organic precursors by advanced oxidation processes 4.To investigate formations of known and unknown brominated, iodinated, and chlorinated disinfection by-products during water chlorination

นายพันวัตต์ พึ่งสาย. (2564). การลดการเกิดสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรคในกระบวนการผลิตน้ำประปาโดยกระบวนการออกซิเดชั่นขั้นสูงโดยสารเร่งปฏิกิริยาและศึกษากลไกการบำบัดระดับโมเลกุลโดยออบริแทรปแมสสเปคโตรมิเตอร์. มหาวิทยาลัยขอนแก่น. .

นายพันวัตต์ พึ่งสาย. 2564. "การลดการเกิดสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรคในกระบวนการผลิตน้ำประปาโดยกระบวนการออกซิเดชั่นขั้นสูงโดยสารเร่งปฏิกิริยาและศึกษากลไกการบำบัดระดับโมเลกุลโดยออบริแทรปแมสสเปคโตรมิเตอร์". มหาวิทยาลัยขอนแก่น. .

นายพันวัตต์ พึ่งสาย. "การลดการเกิดสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรคในกระบวนการผลิตน้ำประปาโดยกระบวนการออกซิเดชั่นขั้นสูงโดยสารเร่งปฏิกิริยาและศึกษากลไกการบำบัดระดับโมเลกุลโดยออบริแทรปแมสสเปคโตรมิเตอร์". มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2564. .

นายพันวัตต์ พึ่งสาย. การลดการเกิดสารพลอยได้จากการฆ่าเชื้อโรคในกระบวนการผลิตน้ำประปาโดยกระบวนการออกซิเดชั่นขั้นสูงโดยสารเร่งปฏิกิริยาและศึกษากลไกการบำบัดระดับโมเลกุลโดยออบริแทรปแมสสเปคโตรมิเตอร์. มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2564. .

Creative Commons : CC

Creative Commons
Attribution ให้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มา