การพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามขนาดและบริบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง "การพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามขนาดและบริบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น" นี้เป็นงานวิจัยเชิงปริมาณและคุณภาพผสมผสาน (Mix Methodology) ที่ครอบคลุมและมีประโยชน์อย่างยิ่งต่อการแก้ปัญหาการจัดการขยะในประเทศไทย งานวิจัยนี้ไม่เพียงแต่ศึกษาสถานการณ์ปัญหาการจัดการขยะในระดับต่างๆ ทั่วประเทศเท่านั้น แต่ยังไปไกลกว่านั้นด้วยการพัฒนารูปแบบและกลไกการขับเคลื่อนการบริหารจัดการขยะที่เหมาะสมกับบริบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ที่แตกต่างกันออกไป โดยคำนึงถึงขนาดของ อปท. (เทศบาลนคร, เทศบาลเมือง, เทศบาลตำบล, และองค์การบริหารส่วนตำบล) รวมถึงการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในชุมชน
จุดแข็งของงานวิจัยนี้อยู่ที่การใช้กลุ่มตัวอย่างจำนวนมากถึง 181 อปท. จาก 9 ภูมิภาคทั่วประเทศ ทำให้ผลการวิจัยมีความน่าเชื่อถือและสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงได้อย่างกว้างขวาง การศึกษาแบบผสมผสานทำให้สามารถเข้าใจทั้งภาพรวมเชิงปริมาณของปัญหาและรายละเอียดเชิงคุณภาพ เช่น ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการจัดการขยะ รวมถึงความคิดเห็นและประสบการณ์ของผู้เกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการออกแบบนโยบายและแนวทางปฏิบัติที่ประสบความสำเร็จ
แม้ว่าผลการวิจัยจะพบว่าปริมาณขยะที่เกิดขึ้นและการนำกลับมาใช้ประโยชน์ การกำจัดอย่างถูกต้องและไม่ถูกต้อง ในภาพรวมของทุกภูมิภาคไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ แต่ก็เป็นข้อมูลที่สำคัญที่ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการเร่งดำเนินการแก้ปัญหา งานวิจัยนี้ได้ชี้ให้เห็นถึงปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการจัดการขยะ ได้แก่ การส่งเสริมความรู้ความเข้าใจและแรงจูงใจในการคัดแยกขยะ การจัดวางนโยบาย แผนงาน งบประมาณ และระบบสนับสนุน รวมถึงการมีส่วนร่วมของประชาชนและทุกภาคส่วนของ อปท. การกำหนดทางไปของขยะมูลฝอยแต่ละประเภทที่เน้นการนำไปใช้ประโยชน์ และกลไกการขับเคลื่อนการจัดการขยะภายในชุมชน
นอกจากนี้ งานวิจัยยังได้จัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและแนวทางปฏิบัติที่ดี (Codes of Conduct) สำหรับการจัดการขยะที่เหมาะสมกับขนาดและบริบทของแต่ละกลุ่ม อปท. ซึ่งเป็นส่วนที่สำคัญและนำไปใช้ได้จริง การแบ่งข้อเสนอแนะเป็น 3 แนวทางหลัก คือ แนวทางปฏิบัติที่ดีในการจัดการขยะมูลฝอยในภาพรวมของ อปท. แนวทางปฏิบัติที่ดีในการจัดการขยะมูลฝอยของกลุ่ม อปท. ขนาดเล็ก (อบต.-ทต.) และแนวทางปฏิบัติที่ดีในการจัดการขยะมูลฝอยของกลุ่ม อปท. ขนาดกลาง-ใหญ่ (ทม.-ทน.) แสดงให้เห็นถึงความละเอียดรอบคอบและความเข้าใจในความแตกต่างของบริบทการทำงาน การเน้นการจัดการต้นทาง กลางทาง และปลายทาง ก็แสดงถึงความครบถ้วนของแนวทางที่เสนอ
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยอาจมีข้อจำกัด เช่น การศึกษาอาจไม่ได้ครอบคลุมถึงปัจจัยอื่นๆ ที่สำคัญ หรือการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีการจัดการขยะในอนาคต แต่โดยรวมแล้ว งานวิจัยชิ้นนี้เป็นงานวิจัยที่มีคุณภาพ มีประโยชน์ และสามารถนำไปใช้ในการวางแผนและพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะของประเทศไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมหลายประเภท โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการจัดการขยะ การรีไซเคิล และเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม เหตุผลก็คือ งานวิจัยนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับสถานการณ์การจัดการขยะในประเทศไทย รวมถึงแนวทางปฏิบัติที่ดี และข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ซึ่งเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์อย่างมากสำหรับบริษัทและองค์กรที่ดำเนินธุรกิจในอุตสาหกรรมเหล่านี้ เช่น
- อุตสาหกรรมการจัดการขยะ: งานวิจัยนี้สามารถช่วยให้บริษัทที่เกี่ยวข้องกับการเก็บรวบรวม ขนส่ง และกำจัดขยะ ปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงาน และพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อรองรับนโยบายและแนวทางการจัดการขยะของประเทศ
- อุตสาหกรรมรีไซเคิล: งานวิจัยนี้สามารถช่วยให้บริษัทรีไซเคิลวางแผนการรับซื้อ และการแปรรูปขยะ ให้สอดคล้องกับปริมาณและประเภทของขยะที่มีในแต่ละพื้นที่
- อุตสาหกรรมเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม: งานวิจัยนี้สามารถช่วยให้นักพัฒนาเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม พัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ๆ ที่ตอบโจทย์ความต้องการในการจัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น เทคโนโลยีการคัดแยกขยะอัตโนมัติ หรือเทคโนโลยีการกำจัดขยะที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับผู้ที่ทำงานในหลายอาชีพ ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการขยะ การวางแผนเมือง และนโยบายสาธารณะ อาชีพเหล่านั้น ได้แก่:
- นักวางแผนเมือง: งานวิจัยนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับปัญหาการจัดการขยะ และแนวทางปฏิบัติที่ดี ซึ่งสามารถนำมาใช้ในการวางแผนและพัฒนาเมืองให้มีความยั่งยืน และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น
- เจ้าหน้าที่ฝ่ายสิ่งแวดล้อม: งานวิจัยนี้สามารถช่วยให้เจ้าหน้าที่ฝ่ายสิ่งแวดล้อม วางแผน ดำเนินการ และติดตามประเมินผล โครงการจัดการขยะ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม: งานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง และเป็นพื้นฐานในการทำวิจัยต่อยอด เพื่อพัฒนาแนวทางการจัดการขยะที่ดียิ่งขึ้น
- ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: งานวิจัยนี้ให้ข้อมูลและแนวทางการจัดการขยะที่เหมาะสมกับบริบทของ อปท. ต่างๆ ซึ่งสามารถนำไปปรับใช้ในการบริหารจัดการขยะในพื้นที่รับผิดชอบ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- นักวิจัย: งานวิจัยนี้สามารถเป็นข้อมูลอ้างอิง หรือเป็นพื้นฐานในการทำวิจัยต่อยอดได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การวิจัยเกี่ยวกับการจัดการขยะ และนโยบายสาธารณะ
| รหัสโครงการ : | 136803 |
| หัวหน้าโครงการ : | ศ.ดร. มนต์ชัย ดวงจินดา |
| ปีงบประมาณ : | 2564 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยขอนแก่น |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | แผนงาน หรือชุดโครงการ |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1) ศึกษาสถานการณ์ปัญหา การจัดการและถอดบทเรียนการบริหารจัดการขยะในระดับต่างๆของทุกภูมิภาคทั่วประเทศ2) ศึกษาและพัฒนารูปแบบและกลไกการขับเคลื่อนการบริหารจัดการขยะตามขนาดและบริบทของ อปท.แบบมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน3)จัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและแนวทางปฏิบัติ (Codes of Conduct) ในการบริหารจัดการขยะตามขนาดและบริบทของ อปท. |
ศ.ดร. มนต์ชัย ดวงจินดา. (2564). การพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามขนาดและบริบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. มหาวิทยาลัยขอนแก่น. กรุงเทพมหานคร, กาญจนบุรี, กาฬสินธุ์, กำแพงเพชร, ขอนแก่น, ชลบุรี, ชัยนาท, ชัยภูมิ, ชุมพร, เชียงราย, เชียงใหม่, ตรัง, นครพนม, นครราชสีมา, นครศรีธรรมราช, นครสวรรค์, นนทบุรี, น่าน, บึงกาฬ, บุรีรัมย์, ปทุมธานี, ประจวบคีรีขันธ์, พะเยา, พังงา, พัทลุง, พิจิตร, พิษณุโลก, เพชรบุรี, เพชรบูรณ์, แพร่, ภูเก็ต, มุกดาหาร, แม่ฮ่องสอน, ยโสธร, ร้อยเอ็ด, ระนอง, ราชบุรี, ลำปาง, ลำพูน, เลย, ศรีสะเกษ, สกลนคร, สงขลา, สตูล, สมุทรปราการ, สมุทรสงคราม, สมุทรสาคร, สระบุรี, สุโขทัย, สุพรรณบุรี, สุราษฎร์ธานี, สุรินทร์, หนองคาย, หนองบัวลำภู, อำนาจเจริญ, อุดรธานี, อุทัยธานี, อุบลราชธานี.
ศ.ดร. มนต์ชัย ดวงจินดา. 2564. "การพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามขนาดและบริบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น". มหาวิทยาลัยขอนแก่น. กรุงเทพมหานคร, กาญจนบุรี, กาฬสินธุ์, กำแพงเพชร, ขอนแก่น, ชลบุรี, ชัยนาท, ชัยภูมิ, ชุมพร, เชียงราย, เชียงใหม่, ตรัง, นครพนม, นครราชสีมา, นครศรีธรรมราช, นครสวรรค์, นนทบุรี, น่าน, บึงกาฬ, บุรีรัมย์, ปทุมธานี, ประจวบคีรีขันธ์, พะเยา, พังงา, พัทลุง, พิจิตร, พิษณุโลก, เพชรบุรี, เพชรบูรณ์, แพร่, ภูเก็ต, มุกดาหาร, แม่ฮ่องสอน, ยโสธร, ร้อยเอ็ด, ระนอง, ราชบุรี, ลำปาง, ลำพูน, เลย, ศรีสะเกษ, สกลนคร, สงขลา, สตูล, สมุทรปราการ, สมุทรสงคราม, สมุทรสาคร, สระบุรี, สุโขทัย, สุพรรณบุรี, สุราษฎร์ธานี, สุรินทร์, หนองคาย, หนองบัวลำภู, อำนาจเจริญ, อุดรธานี, อุทัยธานี, อุบลราชธานี.
ศ.ดร. มนต์ชัย ดวงจินดา. "การพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามขนาดและบริบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น". มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2564. กรุงเทพมหานคร, กาญจนบุรี, กาฬสินธุ์, กำแพงเพชร, ขอนแก่น, ชลบุรี, ชัยนาท, ชัยภูมิ, ชุมพร, เชียงราย, เชียงใหม่, ตรัง, นครพนม, นครราชสีมา, นครศรีธรรมราช, นครสวรรค์, นนทบุรี, น่าน, บึงกาฬ, บุรีรัมย์, ปทุมธานี, ประจวบคีรีขันธ์, พะเยา, พังงา, พัทลุง, พิจิตร, พิษณุโลก, เพชรบุรี, เพชรบูรณ์, แพร่, ภูเก็ต, มุกดาหาร, แม่ฮ่องสอน, ยโสธร, ร้อยเอ็ด, ระนอง, ราชบุรี, ลำปาง, ลำพูน, เลย, ศรีสะเกษ, สกลนคร, สงขลา, สตูล, สมุทรปราการ, สมุทรสงคราม, สมุทรสาคร, สระบุรี, สุโขทัย, สุพรรณบุรี, สุราษฎร์ธานี, สุรินทร์, หนองคาย, หนองบัวลำภู, อำนาจเจริญ, อุดรธานี, อุทัยธานี, อุบลราชธานี.
ศ.ดร. มนต์ชัย ดวงจินดา. การพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามขนาดและบริบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2564. กรุงเทพมหานคร, กาญจนบุรี, กาฬสินธุ์, กำแพงเพชร, ขอนแก่น, ชลบุรี, ชัยนาท, ชัยภูมิ, ชุมพร, เชียงราย, เชียงใหม่, ตรัง, นครพนม, นครราชสีมา, นครศรีธรรมราช, นครสวรรค์, นนทบุรี, น่าน, บึงกาฬ, บุรีรัมย์, ปทุมธานี, ประจวบคีรีขันธ์, พะเยา, พังงา, พัทลุง, พิจิตร, พิษณุโลก, เพชรบุรี, เพชรบูรณ์, แพร่, ภูเก็ต, มุกดาหาร, แม่ฮ่องสอน, ยโสธร, ร้อยเอ็ด, ระนอง, ราชบุรี, ลำปาง, ลำพูน, เลย, ศรีสะเกษ, สกลนคร, สงขลา, สตูล, สมุทรปราการ, สมุทรสงคราม, สมุทรสาคร, สระบุรี, สุโขทัย, สุพรรณบุรี, สุราษฎร์ธานี, สุรินทร์, หนองคาย, หนองบัวลำภู, อำนาจเจริญ, อุดรธานี, อุทัยธานี, อุบลราชธานี.