กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์

ประเทศไทยและห่วงโซ่คุณค่าโลกที่ยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศน์เกษตรและอาหารภายใต้กระแสโลกที่พลิกผัน

... 17 มีนาคม 2568

บทวิเคราะห์งานวิจัย

งานวิจัยเรื่อง “ประเทศไทยและห่วงโซ่คุณค่าโลกที่ยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศน์เกษตรและอาหารภายใต้กระแสโลกที่พลิกผัน” มุ่งเน้นวิเคราะห์สถานะของประเทศไทยในห่วงโซ่คุณค่าของสินค้าเกษตรและอาหารระดับโลก โดยใช้กรณีศึกษาอุตสาหกรรมยางพารา อุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทราย และอุตสาหกรรมกุ้งขาว งานวิจัยนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในบริบทปัจจุบันที่ตลาดโลกมีความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและมีความต้องการสินค้าเกษตรที่มีคุณภาพและความยั่งยืนเพิ่มมากขึ้น งานวิจัยได้ชี้ให้เห็นถึงความท้าทายที่สำคัญของไทยในการแข่งขันในตลาดโลก คือ การแข่งขันด้านราคาที่สูงกว่าคุณภาพ ซึ่งผลักดันให้ผู้ประกอบการไทยต้องลดต้นทุนการผลิต ส่งผลกระทบต่อคุณภาพสินค้าในระยะยาว และนำไปสู่ความเสี่ยงที่จะสูญเสียการมีส่วนร่วมในห่วงโซ่คุณค่าโลก

งานวิจัยได้ระบุถึงปัญหาสำคัญ คือ การที่ไทยมักอยู่ในตำแหน่งที่ด้อยกว่าในห่วงโซ่คุณค่า โดยเฉพาะในส่วนต้นน้ำ เนื่องจากการบริหารจัดการต้นทุนการผลิตที่ยังไม่ประสิทธิภาพ และการแข่งขันด้านราคาที่รุนแรง ทำให้ยากที่จะสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า ส่งผลให้ไทยได้รับผลกำไรที่น้อยกว่าประเทศอื่นๆ ที่อยู่สูงขึ้นในห่วงโซ่คุณค่า เช่น ประเทศที่ควบคุมการแปรรูปและการตลาด

จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือการนำเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ โดยเน้นการส่งเสริมมาตรฐานการผลิตตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดต้นทุนโดยใช้นวัตกรรม การสร้างมาตรฐานสินค้าไทยให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากลในนาม "Product of Thailand" และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่ง ไฟฟ้า และอินเทอร์เน็ตเพื่อรองรับการใช้นวัตกรรมใหม่ นอกจากนี้ ยังเน้นถึงความสำคัญของการปรับปรุงกฎหมายและข้อบังคับให้เอื้อต่อการพัฒนา และการสร้างแรงจูงใจจากภาครัฐ โดยเฉพาะการสนับสนุนผ่านภาคเอกชน ซึ่งควรมีเงื่อนไข เช่น การสนับสนุนเฉพาะผู้ประกอบการที่ส่งเสริมมาตรฐานการผลิตและรับซื้อสินค้าที่ได้มาตรฐานจากเกษตรกร พร้อมทั้งให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่ภาคเอกชนที่ลงทุนในด้านนี้

ข้อเสนอแนะเรื่องการกำหนดมาตรฐานกลางร่วมกันในระดับภูมิภาคอาเซียน ถือเป็นกลยุทธ์ที่น่าสนใจ เพราะจะช่วยเพิ่มอำนาจต่อรองกับประเทศคู่ค้า และทำให้ไทยสามารถแข่งขันได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การดำเนินการตามข้อเสนอแนะเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และเกษตรกร รวมทั้งการวางแผนและการดำเนินการที่รอบคอบ เพื่อให้เกิดความยั่งยืนในระยะยาว

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารทุกประเภท โดยเฉพาะอุตสาหกรรมที่ส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารไปยังตลาดโลก เช่น อุตสาหกรรมยางพารา อุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทราย อุตสาหกรรมกุ้ง และอุตสาหกรรมการเกษตรอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่คุณค่าระดับโลก เหตุผลเพราะงานวิจัยนี้ได้วิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อการแข่งขันในตลาดโลก และได้เสนอแนวทางในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้กับอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารเกือบทุกประเภท โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุตสาหกรรมที่ต้องเผชิญกับการแข่งขันที่สูง และต้องปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของตลาดโลก การนำผลการวิจัยไปใช้จะช่วยให้อุตสาหกรรมเหล่านี้สามารถยกระดับคุณภาพสินค้า เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าได้ ทำให้สามารถแข่งขันในตลาดโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับผู้ที่ทำงานในสายงานที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนกลยุทธ์ทางธุรกิจ การวิเคราะห์นโยบาย การพัฒนาอุตสาหกรรม และการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน เช่น นักวิเคราะห์นโยบาย นักวางแผนธุรกิจ ผู้บริหารในภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร ที่ปรึกษาธุรกิจ นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ และนักวิจัย เพราะงานวิจัยนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับความท้าทาย และโอกาสของอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารไทยในตลาดโลก รวมถึงแนวทางการพัฒนาที่เป็นรูปธรรม ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการทำงานของผู้เชี่ยวชาญในสาขาต่างๆ เหล่านี้สามารถนำข้อมูลจากงานวิจัยไปใช้ในการวางแผนกลยุทธ์ การวิเคราะห์ความเสี่ยง และการตัดสินใจ เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารไทยให้มีความยั่งยืนและแข่งขันได้ในตลาดโลก

 

สร้างบทวิเคราะห์โดย Gemini เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2568
ประเทศไทยและห่วงโซ่คุณค่าโลกที่ยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศน์เกษตรและอาหารภายใต้กระแสโลกที่พลิกผัน
ภาพนี้สร้างโดย Image GPT เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2568
รหัสโครงการ : 122746
หัวหน้าโครงการ : นางธนาภรณ์ อธิปัญญากุล
ปีงบประมาณ : 2564
หน่วยงาน : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
สาขาวิจัย : กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์
ประเภทโครงการ : โครงการเดี่ยว
สถานะ : ปิดโครงการ
วัตถุประสงค์ : 3.1 เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของการเข้ามีส่วนร่วมในโซ่คุณค่าโลกที่มีต่อเศรษฐกิจของภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตรไทย3.2 เพื่อกำหนดกลไกการยกระดับในการเข้ามีส่วนร่วมในห่วงโซ่คุณค่าโลกของเกษตรกรไทย กรณีศึกษาอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทราย3.3 เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของการเข้ามีส่วนในห่วงโซ่คุณค่าโลกที่มีต่อระบบนิเวศน์ เกษตรและอาหาร กรณีศึกษาอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทราย3.4 เพื่อกำหนดแนวนโยบายในการพัฒนาภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตรในการเข้าไปมีส่วนร่วมในโซ่คุณค่าโลกอย่างยั่งยืน

นางธนาภรณ์ อธิปัญญากุล. (2564). ประเทศไทยและห่วงโซ่คุณค่าโลกที่ยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศน์เกษตรและอาหารภายใต้กระแสโลกที่พลิกผัน. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพมหานคร.

นางธนาภรณ์ อธิปัญญากุล. 2564. "ประเทศไทยและห่วงโซ่คุณค่าโลกที่ยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศน์เกษตรและอาหารภายใต้กระแสโลกที่พลิกผัน". มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพมหานคร.

นางธนาภรณ์ อธิปัญญากุล. "ประเทศไทยและห่วงโซ่คุณค่าโลกที่ยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศน์เกษตรและอาหารภายใต้กระแสโลกที่พลิกผัน". มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2564. กรุงเทพมหานคร.

นางธนาภรณ์ อธิปัญญากุล. ประเทศไทยและห่วงโซ่คุณค่าโลกที่ยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศน์เกษตรและอาหารภายใต้กระแสโลกที่พลิกผัน. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2564. กรุงเทพมหานคร.

Creative Commons : CC

Creative Commons
Attribution ให้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มา