นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตสู่การยกระดับความสามารถการจัดการความเสี่ยงโดยชุมชน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง "นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตสู่การยกระดับความสามารถการจัดการความเสี่ยงโดยชุมชน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก" เป็นงานวิจัยเชิงบูรณาการที่น่าสนใจ ซึ่งประกอบด้วยสามโครงการย่อยที่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ โดยมีเป้าหมายหลักคือการลดความเสี่ยงภัยที่คุกคามคุณภาพชีวิตของชุมชนในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ผ่านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ และการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างเต็มที่
โครงการย่อยแรก เน้นการวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงภัยต่างๆ โดยใช้ภูมิสารสนเทศ ซึ่งครอบคลุมถึง 11 กลุ่มความเสี่ยงที่สำคัญ ตั้งแต่ภัยธรรมชาติ เช่น น้ำท่วม ภัยแล้ง แผ่นดินถล่ม ไฟป่า ไปจนถึงภัยที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การบุกรุกป่าไม้ อุบัติเหตุจราจร มลภาวะทางอากาศ และโรคระบาด การใช้เทคนิค MCDA (Multi-Criteria Decision Analysis) ในการบูรณาการข้อมูลความอันตรายและความเปราะบางของพื้นที่ เป็นวิธีการที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพในการระบุพื้นที่เสี่ยงได้อย่างแม่นยำ นอกจากการวิเคราะห์แล้ว โครงการยังเน้นการถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ได้จากการวิเคราะห์ ไปยังชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้สามารถนำไปใช้ในการวางแผนและจัดการความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โครงการย่อยที่สอง มุ่งเน้นไปที่การศึกษาการรับรู้ความเสี่ยงของชุมชน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการจัดการความเสี่ยงอย่างยั่งยืน การที่งานวิจัยนี้ได้ศึกษาการรับรู้ความเสี่ยง จัดลำดับความสำคัญของภัยคุกคามต่างๆ ตามมุมมองของชุมชน แสดงถึงความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในบริบทของพื้นที่ และการให้ความสำคัญกับความต้องการและความสามารถของชุมชน นอกจากนี้ การศึกษาศักยภาพและข้อจำกัดในการจัดการภัยของชุมชน เป็นข้อมูลสำคัญในการวางแผนพัฒนาและสนับสนุนชุมชน การสร้างกระบวนการจัดการความรู้ ทั้งในด้านคุณลักษณะความเสี่ยง การรับรู้ความเสี่ยง และวิธีการลดความเสี่ยง จะช่วยให้ชุมชนสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้อย่างต่อเนื่อง
โครงการย่อยที่สาม เป็นขั้นตอนการนำองค์ความรู้ที่ได้จากสองโครงการแรก มาพัฒนาเป็น "ชุมชนนวัตกรรม" โดยการคัดเลือกชุมชนต้นแบบ พัฒนาชุดองค์ความรู้เฉพาะพื้นที่ และสร้างชุมชนนวัตกรรมจำนวน 5 ชุมชน ที่มีนวัตกรชุมชนรวม 43 คน กระบวนการนี้แสดงให้เห็นถึงการเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างแท้จริง และการสร้างความยั่งยืนของการจัดการความเสี่ยง การถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมจากชุมชนต้นแบบไปยังชุมชนอื่นๆ เป็นกลไกสำคัญในการขยายผล และสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนในภาพรวม ความพึงพอใจของผู้ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ระดับมาก บ่งชี้ถึงความสำเร็จของกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ และความเหมาะสมของวิธีการ
โดยสรุป งานวิจัยชิ้นนี้เป็นงานวิจัยที่มีคุณภาพ มีวิธีการที่ครอบคลุม และมีผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนอย่างแท้จริง การบูรณาการภูมิสารสนเทศเข้ากับกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน เป็นจุดแข็งสำคัญของงานวิจัยนี้ ที่ทำให้สามารถวิเคราะห์ปัญหา สร้างองค์ความรู้ และพัฒนาชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยั่งยืน
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมด้านการวางแผนและจัดการความเสี่ยง โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการจัดการภัยพิบัติ การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน เหตุผลคือ:
-
อุตสาหกรรมประกันภัย: ข้อมูลพื้นที่เสี่ยงภัยจากงานวิจัย สามารถนำมาใช้ในการประเมินความเสี่ยง การกำหนดเบี้ยประกันภัย และการออกแบบผลิตภัณฑ์ประกันภัยที่เหมาะสม เพื่อรองรับความเสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นในพื้นที่
-
อุตสาหกรรมการวางแผนเมืองและการพัฒนาที่ดิน: ข้อมูลเชิงพื้นที่เกี่ยวกับความเสี่ยงต่างๆ สามารถนำมาใช้ในการวางผังเมือง การออกแบบโครงสร้างพื้นฐาน และการพัฒนาที่ดินอย่างยั่งยืน เพื่อลดความเสี่ยงภัยและเพิ่มความปลอดภัยให้กับประชาชน
-
อุตสาหกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศและภูมิสารสนเทศ: งานวิจัยนี้สามารถนำมาใช้เป็นกรณีศึกษา ในการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ สำหรับการจัดการความเสี่ยงภัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการประยุกต์ใช้ภูมิสารสนเทศและเทคโนโลยีอื่นๆ เพื่อสร้างระบบเตือนภัยล่วงหน้า หรือการจัดการข้อมูลเชิงพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ
-
อุตสาหกรรมการเกษตร: ข้อมูลเกี่ยวกับพื้นที่เสี่ยงภัยแล้ง ไฟป่า และภัยธรรมชาติอื่นๆ สามารถนำมาใช้ในการวางแผนการผลิต การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ และการลดความเสี่ยงภัยต่อการเกษตร
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับผู้เชี่ยวชาญในหลายสาขาอาชีพ ได้แก่:
-
นักวิจัยด้านภูมิสารสนเทศ: สามารถนำองค์ความรู้และวิธีการวิเคราะห์ในงานวิจัย ไปพัฒนาและปรับปรุงงานวิจัยด้านภูมิสารสนเทศ เพื่อประยุกต์ใช้กับงานด้านอื่นๆ ได้
-
นักวางแผนเมืองและผังเมือง: ข้อมูลเชิงพื้นที่เกี่ยวกับความเสี่ยงภัย สามารถนำไปใช้ในการวางแผนและบริหารจัดการเมือง เพื่อลดความเสี่ยงภัยและเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการเมือง
-
เจ้าหน้าที่ภาครัฐด้านการจัดการภัยพิบัติ: งานวิจัยนี้สามารถนำมาใช้เป็นแนวทางในการวางแผน ป้องกัน และบรรเทาภัยพิบัติ เพื่อลดผลกระทบต่อชุมชน
-
นักพัฒนาชุมชน: สามารถนำองค์ความรู้และวิธีการที่ใช้ในการสร้างชุมชนนวัตกรรม ไปพัฒนาและปรับปรุงการทำงานด้านการพัฒนาชุมชน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการจัดการความเสี่ยงภัยของชุมชน
-
ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการความเสี่ยง: สามารถนำองค์ความรู้และวิธีการจัดการความเสี่ยงในงานวิจัยนี้ ไปประยุกต์ใช้กับงานด้านการจัดการความเสี่ยงอื่นๆ ได้
| รหัสโครงการ : | 173232 |
| หัวหน้าโครงการ : | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สุภาสพงษ์ รู้ทำนอง |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | แผนงาน หรือชุดโครงการ |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | บูรณาการโครงการวิจัย 3 โครงการวิจัย เพื่อนำไปสู่การประยุกต์ใช้ภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์นำไปสู่การยกระดับความสามารถจัดการความเสี่ยงโดยชุมชน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก และสร้างชุมชนนวัตกรรม โดยที่โครงการวิจัย “นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก” เป็นโครงการวิจัยต้นทาง ภายใต้แผนงานวิจัยโครงการวิจัย “การรับรู้ความเสี่ยงและการเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก” เป็นโครงการวิจัยกลางทาง ภายใต้แผนงานวิจัยโครงการวิจัย “ชุมชนนวัตกรรมในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก” เป็นโครงการวิจัยปลายทาง ภายใต้แผนงานวิจัยโครงการที่ 1 “นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก” มีวัตถุประสงค์เพื่อ1. วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์โดยใช้ภูมิสารสนเทศ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก จำนวน 10 กลุ่มเรื่อง2. ถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงพื้นที่ด้านภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ต่อชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น3. เสนอแนวทางในการจัดการและบริหารความเสี่ยงในพื้นที่เสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตากโครงการที่ 2 “การรับรู้ความเสี่ยงและการเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก” มีวัตถุประสงค์เพื่อ1. ศึกษาการรับรู้ความเสี่ยงและจัดลำดับความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ ตามการรับรู้ของประชาชนและชุมชน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก2. ศึกษาศักยภาพและข้อจำกัดในการจัดการภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก3. สร้างกระบวนจัดการความรู้ด้านคุณลักษณะความเสี่ยงพื้นที่ การรับรู้ความเสี่ยง การจัดลำดับความเสี่ยง ศักยภาพในการจัดการความเสี่ยง ข้อจำกัดในการจัดการ และนวัตกรรมลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์โดยชุมชน4. สร้างกระบวนจัดการความรู้ด้านการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ในพื้นที่เสี่ยงภัย 10 กลุ่มเรื่อง อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก5. ถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์โดยชุมชน จังหวัดตาก6. เสนอแนวทางการเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตากโครงการที่ 3 “ชุมชนนวัตกรรมในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก” มีวัตถุประสงค์เพื่อ1. สำรวจภาคสนามชุมชนต้นแบบในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ จำนวน 5 กลุ่มเรื่อง2. พัฒนาชุดองค์ความรู้ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์เฉพาะพื้นที่ของชุมชนในพื้นที่เสี่ยงภัยอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก โดยใช้องค์ความรู้จากชุมชนที่เกิดปัญหาร่วมกับองค์ความรู้จากชุมชนต้นแบบ3. พัฒนาชุมชนนวัตกรรมในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก จำนวน 5 ชุมชน4. ถ่ายทอดสัมฤทธิผลชุมชนนวัตกรรมในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ให้กับชุมชนที่มีปัญหาอื่น ๆ เพื่อการขยายผลการเรียนรู้ |
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สุภาสพงษ์ รู้ทำนอง. (2565). นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตสู่การยกระดับความสามารถการจัดการความเสี่ยงโดยชุมชน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก. มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. กำแพงเพชร, ตาก.
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สุภาสพงษ์ รู้ทำนอง. 2565. "นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตสู่การยกระดับความสามารถการจัดการความเสี่ยงโดยชุมชน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก". มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. กำแพงเพชร, ตาก.
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สุภาสพงษ์ รู้ทำนอง. "นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตสู่การยกระดับความสามารถการจัดการความเสี่ยงโดยชุมชน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก". มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 2565. กำแพงเพชร, ตาก.
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สุภาสพงษ์ รู้ทำนอง. นวัตกรรมภูมิสารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้เชิงพื้นที่ในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตสู่การยกระดับความสามารถการจัดการความเสี่ยงโดยชุมชน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก. มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร; 2565. กำแพงเพชร, ตาก.