การออกแบบ สังเคราะห์ และ ประเมินเคอร์คูมินและเคอร์คูมินแอนาล็อกในฐานะสารยับยั้งการเข้าเซลล์ของไวรัสซาร์ส-โควี-2
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้ศึกษาการออกแบบ สังเคราะห์ และประเมินฤทธิ์ของอนุพันธ์เคอร์คูมินและเตตราไฮโดรเคอร์คูมิน ในการยับยั้งการเข้าเซลล์ของไวรัส SARS-CoV-2 โดยมุ่งเป้าไปที่การรบกวนการจับระหว่างโปรตีนหนาม (Spike protein) ของไวรัสกับตัวรับ ACE2 บนเซลล์มนุษย์ กลไกการออกฤทธิ์หลักคือการจับกับ FFA binding pocket บนโปรตีนหนาม ซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญที่ทำให้ไวรัสสามารถเข้าสู่เซลล์และแพร่กระจายได้
กระบวนการวิจัยเริ่มจากการออกแบบโมเลกุลด้วยคอมพิวเตอร์ (computer-aided drug design) เพื่อค้นหาอนุพันธ์เคอร์คูมินที่มีศักยภาพในการยับยั้ง จากนั้นจึงทำการสังเคราะห์สารเหล่านั้นในห้องปฏิบัติการ และทำการตรวจสอบโครงสร้างทางเคมีเพื่อยืนยันความถูกต้อง ขั้นตอนสำคัญคือการประเมินฤทธิ์การยับยั้งการเข้าเซลล์ของไวรัส SARS-CoV-2 โดยใช้เทคนิค cPass ซึ่งวัดการจับกันระหว่างโปรตีนหนามกับ ACE2 นอกจากนี้ยังมีการประเมินความเป็นพิษต่อเซลล์ A549 (เซลล์มะเร็งปอดของมนุษย์) เพื่อประเมินความปลอดภัยของสารที่สังเคราะห์ได้
ผลการวิจัยพบว่า เคอร์คูมินบริสุทธิ์แสดงฤทธิ์ยับยั้งการจับกันได้ค่อนข้างดี (72.3% ที่ความเข้มข้น 7.5 mg/mL) แต่สารอนุพันธ์ส่วนใหญ่กลับแสดงฤทธิ์ยับยั้งที่อ่อนแอ สำหรับอนุพันธ์เตตราไฮโดรเคอร์คูมิน พบว่ามีเพียง THC และ ISOX-THC เท่านั้นที่แสดงฤทธิ์ยับยั้งในระดับต่ำ (ประมาณ 20%) อย่างไรก็ตาม สารอนุพันธ์เคอร์คูมินส่วนใหญ่แสดงความเป็นพิษต่อเซลล์ที่ความเข้มข้นระดับไมโครกรัม/มิลลิลิตร ซึ่งบ่งชี้ว่ามีศักยภาพในการใช้งานที่จำกัดเนื่องจากความเป็นพิษสูงเมื่อเทียบกับประสิทธิภาพในการยับยั้งไวรัส
ข้อจำกัดสำคัญของงานวิจัยนี้คือความสามารถในการละลายน้ำของสารอนุพันธ์เคอร์คูมินที่ต่ำ ซึ่งอาจเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเป็นยา นอกจากนี้ ฤทธิ์ยับยั้งของสารอนุพันธ์ที่สังเคราะห์ได้นั้นอ่อนกว่าที่คาดการณ์ไว้ และความเป็นพิษต่อเซลล์ที่สูงทำให้ไม่เหมาะสมที่จะพัฒนาต่อไป แม้ว่าเคอร์คูมินบริสุทธิ์จะแสดงฤทธิ์ยับยั้งที่ดีกว่า แต่การศึกษาไม่ได้มุ่งเน้นไปที่การพัฒนาเคอร์คูมินบริสุทธิ์เป็นหลัก แต่เน้นไปที่อนุพันธ์ซึ่งให้ผลลัพธ์ที่น่าผิดหวัง
งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการออกแบบยาด้วยคอมพิวเตอร์ ซึ่งช่วยในการคัดเลือกโมเลกุลเป้าหมาย อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ที่ได้แสดงให้เห็นถึงความท้าทายในการนำสารประกอบธรรมชาติมาพัฒนาเป็นยาต้านไวรัส เนื่องจากจำเป็นต้องมีการปรับปรุงโครงสร้างทางเคมีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดความเป็นพิษ การศึกษาในอนาคตควรเน้นการออกแบบอนุพันธ์เคอร์คูมินที่มีคุณสมบัติทางเภสัชวิทยาที่ดีขึ้น เช่น การเพิ่มความสามารถในการละลายน้ำและลดความเป็นพิษต่อเซลล์ พร้อมกับการทดสอบในแบบจำลองสัตว์ เพื่อยืนยันผลลัพธ์และประเมินความปลอดภัยก่อนที่จะนำไปสู่การทดลองในมนุษย์
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมยาและเภสัชกรรมเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากงานวิจัยนี้เกี่ยวข้องกับการค้นหาและพัฒนาสารประกอบใหม่ที่มีศักยภาพในการเป็นยาต้านไวรัส โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับการรักษาโรคติดเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 อุตสาหกรรมนี้ต้องการงานวิจัยพื้นฐานด้านเภสัชเคมีและเภสัชวิทยาเพื่อพัฒนาตัวยาใหม่ๆ การศึกษาครั้งนี้มีส่วนช่วยในการค้นหาโมเลกุลใหม่ๆ ที่อาจนำไปสู่การพัฒนาตัวยาในอนาคต แม้ว่าผลการวิจัยครั้งนี้จะไม่ได้นำไปสู่การพัฒนาตัวยาที่ประสบความสำเร็จในทันที แต่ข้อมูลและประสบการณ์ที่ได้จากการศึกษานี้จะมีประโยชน์อย่างมากต่อการวิจัยและพัฒนาตัวยาในอนาคต นอกจากนี้ ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการพัฒนาตัวยาต้านไวรัสชนิดอื่นๆ ได้อีกด้วย
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับนักวิจัยทางด้านเภสัชเคมี, เภสัชวิทยา, ชีววิทยาโมเลกุล, และวิทยาศาสตร์การคำนวณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการออกแบบยาด้วยคอมพิวเตอร์ (CADD), การสังเคราะห์สารประกอบอินทรีย์, และการประเมินฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา นักวิจัยเหล่านี้จะสามารถนำความรู้และทักษะมาใช้ในการออกแบบ สังเคราะห์ และทดสอบสารประกอบใหม่ๆ เพื่อพัฒนาตัวยาต้านไวรัส นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังเหมาะกับนักวิทยาศาสตร์ด้านการคำนวณที่เชี่ยวชาญด้านการจำลองโมเลกุลและการทำนายการจับกันของโปรตีน ซึ่งมีความสำคัญในการคัดเลือกโมเลกุลเป้าหมาย
| รหัสโครงการ : | 173171 |
| หัวหน้าโครงการ : | รศ.ดร. ลือลักษณ์ ล้อมลิ้ม |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์และสุขภาพ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | เพื่อออกแบบและสังเคราะห์สารที่คาดว่ามีฤทธิ์ยับยั้งการเข้าเซลล์โฮสต์ของไวรัสซาร์ส-โควี-2 เพื่อประเมินฤทธิ์และความปลอดภัยของสารยับยั้งการเข้าเซลล์โฮสต์ของไวรัสซาร์ส-โควี-2 |
รศ.ดร. ลือลักษณ์ ล้อมลิ้ม. (2565). การออกแบบ สังเคราะห์ และ ประเมินเคอร์คูมินและเคอร์คูมินแอนาล็อกในฐานะสารยับยั้งการเข้าเซลล์ของไวรัสซาร์ส-โควี-2. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. สงขลา.
รศ.ดร. ลือลักษณ์ ล้อมลิ้ม. 2565. "การออกแบบ สังเคราะห์ และ ประเมินเคอร์คูมินและเคอร์คูมินแอนาล็อกในฐานะสารยับยั้งการเข้าเซลล์ของไวรัสซาร์ส-โควี-2". มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. สงขลา.
รศ.ดร. ลือลักษณ์ ล้อมลิ้ม. "การออกแบบ สังเคราะห์ และ ประเมินเคอร์คูมินและเคอร์คูมินแอนาล็อกในฐานะสารยับยั้งการเข้าเซลล์ของไวรัสซาร์ส-โควี-2". มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 2565. สงขลา.
รศ.ดร. ลือลักษณ์ ล้อมลิ้ม. การออกแบบ สังเคราะห์ และ ประเมินเคอร์คูมินและเคอร์คูมินแอนาล็อกในฐานะสารยับยั้งการเข้าเซลล์ของไวรัสซาร์ส-โควี-2. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2565. สงขลา.