การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตก๊าซชีวภาพจากน้ำเสียอุตสาหกรรมเกษตรที่มีความเค็มสูง ด้วยกลุ่มจุลินทรีย์ไร้อากาศประสิทธิภาพสูงที่ทนต่อพิษของเกลือโซเดียมคลอไรด์
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตก๊าซชีวภาพจากน้ำเสียอุตสาหกรรมเกษตรที่มีความเค็มสูง โดยอาศัยกลุ่มจุลินทรีย์ไร้อากาศ (anaerobic microorganisms) ที่มีความทนทานต่อความเค็มสูง ปัญหาหลักที่งานวิจัยนี้เข้ามาแก้ไขคือประสิทธิภาพการผลิตก๊าซชีวภาพจากน้ำเสียที่มีความเค็มสูงนั้นต่ำ เนื่องจากเกลือโซเดียมคลอไรด์ (NaCl) ยับยั้งการทำงานของจุลินทรีย์ที่สำคัญในกระบวนการย่อยสลายแบบไม่ใช้อากาศ โดยเฉพาะกลุ่มจุลินทรีย์ที่ผลิตมีเทน (methanogens) ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของก๊าซชีวภาพ วิธีการที่ใช้แก้ปัญหานี้คือการสร้างกลุ่มจุลินทรีย์ไร้อากาศในรูปของฟิล์มชีวภาพ (biofilm) ฟิล์มชีวภาพนี้จะช่วยปกป้องจุลินทรีย์จากสภาวะที่ไม่เหมาะสม เช่น ความเค็มสูง และเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานของจุลินทรีย์
ขั้นตอนการวิจัยเริ่มจากการสร้างฟิล์มชีวภาพจากตะกอนจุลินทรีย์สองแหล่ง คือ แหล่งที่มีความเค็มสูง (R2) และแหล่งที่ไม่มีความเค็ม (R1) ผลการทดลองพบว่าฟิล์มชีวภาพจากแหล่งที่มีความเค็มสูง (R2) มีประสิทธิภาพในการผลิตมีเทนสูงกว่า และทนต่อความเค็มได้ดีกว่า จากนั้นจึงนำฟิล์มชีวภาพจากแหล่ง R2 ไปใช้ในการบำบัดน้ำเสียจากโรงงานขนมจีนและโรงงานอาหารทะเล ซึ่งเป็นน้ำเสียที่มีความเค็มสูง ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่า การเติมฟิล์มชีวภาพ (bioaugmentation) เข้าไปในระบบสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการบำบัดน้ำเสียและการผลิตก๊าซชีวภาพได้อย่างมีนัยสำคัญ
นอกจากนี้ งานวิจัยยังใช้เทคนิคชีววิทยาโมเลกุล (molecular biology techniques) เช่น การตรวจสอบปริมาณยีน mcrA (ยีนที่จำเพาะสำหรับจุลินทรีย์กลุ่ม methanogens) เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงของประชากรจุลินทรีย์ในระบบ ผลการวิเคราะห์ยืนยันว่าฟิล์มชีวภาพจากแหล่ง R2 มีความเสถียรและสามารถคงประสิทธิภาพในการผลิตก๊าซชีวภาพได้แม้ในสภาวะที่มีความเค็มสูง การศึกษาพบว่าจุลินทรีย์กลุ่ม syntrophs (กลุ่มที่ย่อยสลายสารอินทรีย์โมเลกุลใหญ่เป็นกรดอินทรีย์) และ methanogens (กลุ่มที่เปลี่ยนกรดอินทรีย์เป็นมีเทน) เป็นกลุ่มจุลินทรีย์สำคัญในระบบ โดยจุลินทรีย์ที่เกาะอยู่บนตัวกลาง (attached to the carrier) มีประสิทธิภาพในการผลิตมีเทนสูงกว่าจุลินทรีย์ที่ลอยตัวอยู่ในน้ำ (planktonic cells)
จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือการใช้เทคนิค bioaugmentation ด้วยฟิล์มชีวภาพที่มีประสิทธิภาพสูงและทนต่อความเค็ม ซึ่งเป็นวิธีการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและมีศักยภาพในการนำไปใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ ที่มีปัญหาน้ำเสียที่มีความเค็มสูง การใช้ฟิล์มชีวภาพช่วยเพิ่มเสถียรภาพของระบบและลดความเสี่ยงจากการสูญเสียจุลินทรีย์ นอกจากนี้ การใช้เทคนิคชีววิทยาโมเลกุลช่วยให้สามารถติดตามและวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของประชากรจุลินทรีย์ได้อย่างละเอียด งานวิจัยนี้มีศักยภาพที่จะนำไปสู่การพัฒนาเทคโนโลยีการบำบัดน้ำเสียอย่างยั่งยืนและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมที่มีปัญหาน้ำเสียที่มีความเค็มสูงและปริมาณสารอินทรีย์สูง ความสำเร็จของงานวิจัยนี้ขึ้นอยู่กับการเลือกสายพันธุ์จุลินทรีย์ที่เหมาะสม และการออกแบบระบบปฏิกรณ์ที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ การศึกษาเพิ่มเติมอาจรวมถึงการเพิ่มประสิทธิภาพของระบบ การวิเคราะห์ต้นทุน และการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระดับที่กว้างขึ้น
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมที่ผลิตน้ำเสียที่มีความเค็มสูงและปริมาณสารอินทรีย์สูง โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอาหารทะเล อุตสาหกรรมแปรรูปอาหารที่มีการใช้น้ำเกลือ เช่น โรงงานขนมจีน โรงงานผลิตกะปิ โรงงานผลิตปลาเค็ม และอุตสาหกรรมเกษตรกรรมบางประเภท เช่น การเลี้ยงกุ้งในบ่อที่มีการใช้น้ำทะเล เหตุผลที่งานวิจัยนี้เหมาะสมกับอุตสาหกรรมเหล่านี้คือ เทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นสามารถแก้ปัญหาการบำบัดน้ำเสียที่มีความเค็มสูง ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของอุตสาหกรรมเหล่านี้ การบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีนี้จะช่วยลดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตก๊าซชีวภาพซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นพลังงานทดแทนได้ และลดต้นทุนในการบำบัดน้ำเสีย นอกจากนี้ เทคโนโลยีนี้ยังสามารถปรับใช้กับอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่มีลักษณะน้ำเสียคล้ายคลึงกันได้ เช่น อุตสาหกรรมการผลิตเคมีภัณฑ์บางชนิด โดยต้องมีการปรับปรุงและพัฒนาให้เหมาะสมกับลักษณะของน้ำเสียแต่ละประเภท
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคลากรในหลายอาชีพที่เกี่ยวข้องกับการบำบัดน้ำเสีย การผลิตพลังงานทดแทน และวิทยาศาสตร์ชีวภาพ อาชีพที่เกี่ยวข้องโดยตรง ได้แก่ วิศวกรสิ่งแวดล้อม นักวิทยาศาสตร์ด้านจุลินทรีย์วิทยา นักวิจัยด้านพลังงานทดแทน นักวิทยาศาสตร์ด้านวิศวกรรมชีวภาพ และผู้ประกอบการด้านเทคโนโลยีชีวภาพ เหตุผลที่งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพเหล่านี้คือ งานวิจัยนี้เกี่ยวข้องกับการประยุกต์ใช้ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การวิเคราะห์ข้อมูล และการแก้ปัญหาทางด้านสิ่งแวดล้อม บุคลากรในอาชีพเหล่านี้สามารถนำความรู้และทักษะจากงานวิจัยนี้ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาเทคโนโลยี การออกแบบระบบ การดำเนินงาน และการจัดการ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบำบัดน้ำเสียและการผลิตพลังงานทดแทน นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังสามารถนำไปใช้ในการศึกษาต่อ การวิจัย และการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆ ในสาขาที่เกี่ยวข้องได้
| รหัสโครงการ : | 172736 |
| หัวหน้าโครงการ : | ดร. เบญจพร สุรารักษ์ |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1. เพื่อสร้างกลุ่มจุลินทรีย์ไร้อากาศในรูปของฟิล์มชีวภาพที่มีประสิทธิภาพการผลิตมีเทนสูง และทนต่อความเป็นพิษของเกลือ NaCl2. เพื่อประยุกต์ใช้กลุ่มจุลินทรีย์ฟิล์มชีวภาพในการเพิ่มเสถียรภาพของเทคโนโลยีการบำบัดน้ำเสียและผลิตก๊าซชีวภาพ จากน้ำเสียอุตสาหกรรมเกษตรที่มีความเค็มสูง โดยการเติม (bioaugmentation) เข้าไปในระบบ3. เพื่อศึกษาเสถียรภาพของกลุ่มจุลินทรีย์ฟิล์มชีวภาพที่เติม (bioaugmentation) เข้าไปในระบบ โดยการใช้เทคนิคด้านชีววิทยาโมเลกุลในการตรวจสอบและติดตามการเปลี่ยนแปลงประชากรในกลุ่มจุลินทรีย์ |
ดร. เบญจพร สุรารักษ์. (2565). การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตก๊าซชีวภาพจากน้ำเสียอุตสาหกรรมเกษตรที่มีความเค็มสูง ด้วยกลุ่มจุลินทรีย์ไร้อากาศประสิทธิภาพสูงที่ทนต่อพิษของเกลือโซเดียมคลอไรด์. สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). กรุงเทพมหานคร.
ดร. เบญจพร สุรารักษ์. 2565. "การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตก๊าซชีวภาพจากน้ำเสียอุตสาหกรรมเกษตรที่มีความเค็มสูง ด้วยกลุ่มจุลินทรีย์ไร้อากาศประสิทธิภาพสูงที่ทนต่อพิษของเกลือโซเดียมคลอไรด์". สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). กรุงเทพมหานคร.
ดร. เบญจพร สุรารักษ์. "การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตก๊าซชีวภาพจากน้ำเสียอุตสาหกรรมเกษตรที่มีความเค็มสูง ด้วยกลุ่มจุลินทรีย์ไร้อากาศประสิทธิภาพสูงที่ทนต่อพิษของเกลือโซเดียมคลอไรด์". สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.), 2565. กรุงเทพมหานคร.
ดร. เบญจพร สุรารักษ์. การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตก๊าซชีวภาพจากน้ำเสียอุตสาหกรรมเกษตรที่มีความเค็มสูง ด้วยกลุ่มจุลินทรีย์ไร้อากาศประสิทธิภาพสูงที่ทนต่อพิษของเกลือโซเดียมคลอไรด์. สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.); 2565. กรุงเทพมหานคร.