พัฒนาระบบเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับการปลูกผักไร้สารในระบบน้ำหมุนเวียน เพื่อการใช้ทรัพยากรณ์อย่างยั่งยืนของเกษตรกรชายแดนใต้
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้ศึกษาการเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับการปลูกผักไร้สารเคมีในระบบน้ำหมุนเวียน (Recirculating Aquaculture System: RAS) หรือที่เรียกว่าระบบอควาโปนิกส์ (Aquaponics) เป็นการบูรณาการระหว่างการเลี้ยงสัตว์น้ำและการปลูกพืช โดยใช้ประโยชน์จากของเสียจากสัตว์น้ำเป็นปุ๋ยธรรมชาติให้กับพืช เป้าหมายหลักคือการสร้างระบบการผลิตอาหารที่ยั่งยืนสำหรับเกษตรกรชายแดนใต้ โดยเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและลดการพึ่งพาสารเคมี
งานวิจัยแบ่งการทดลองออกเป็นสองกลุ่ม คือ กลุ่มเลี้ยงปลานิลแดงในระบบน้ำหมุนเวียนแบบปกติ (RAS) และกลุ่มเลี้ยงปลานิลแดงในระบบอควาโปนิกส์ (AQP) ใช้ถังพลาสติกขนาดเท่ากัน ปล่อยปลานิลแดงจำนวนเท่ากัน และให้อาหารในปริมาณที่เท่ากัน ตลอดระยะเวลา 20 สัปดาห์ ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าอัตราการเจริญเติบโต น้ำหนักเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้น และอัตราการรอดตายของปลานิลแดงในทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P>0.05) ซึ่งบ่งชี้ว่าระบบอควาโปนิกส์ไม่ส่งผลกระทบเชิงลบต่อการเจริญเติบโตของปลานิลแดง
อย่างไรก็ตาม คุณภาพน้ำโดยเฉพาะอย่างยิ่งค่าไนโตรเจน แสดงให้เห็นความแตกต่างระหว่างสองกลุ่ม ในสัปดาห์ที่ 10 ระบบ RAS มีปริมาณแอมโมเนียสูงกว่าระบบ AQP เกือบ 4 เท่า ซึ่งแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของระบบอควาโปนิกส์ในการลดปริมาณแอมโมเนีย ซึ่งเป็นสารพิษต่อสัตว์น้ำ โดยการนำไปใช้เป็นธาตุอาหารสำหรับพืช จุดนี้เป็นข้อดีของระบบอควาโปนิกส์ที่แสดงให้เห็นถึงความยั่งยืนและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
แม้ว่าผลการทดลองเกี่ยวกับการเลี้ยงปลานิลแดงจะประสบความสำเร็จ แต่การปลูกผักสลัดเรดปัตตาเวียกลับประสบปัญหา การเจริญเติบโตหยุดชะงัก ซึ่งเป็นข้อจำกัดของงานวิจัยนี้ และชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับชนิดของพืชที่เหมาะสมกับระบบอควาโปนิกส์ รวมทั้งการปรับปรุงวิธีการปลูก เพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยั่งยืนในระยะยาว การเลือกชนิดของผักที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมในพื้นที่ชายแดนใต้ก็เป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ต้องพิจารณา
งานวิจัยนี้มีข้อดีคือเป็นการศึกษาที่ปฏิบัติได้จริง ข้อมูลที่ได้มีความน่าเชื่อถือ เนื่องจากมีการทดลองควบคุมตัวแปร และมีการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดอยู่ที่การทดลองใช้เพียงชนิดของผักเพียงชนิดเดียว และระยะเวลาการทดลองที่อาจยังไม่เพียงพอที่จะสรุปผลได้อย่างสมบูรณ์ การศึกษาเพิ่มเติมควรเน้นการทดลองกับชนิดของผักหลากหลายชนิด การศึกษาปัจจัยอื่นๆ ที่อาจมีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช เช่น แสง อุณหภูมิ และการควบคุมระบบน้ำ รวมถึงการขยายผลการทดลองไปยังพื้นที่อื่นๆ เพื่อประเมินความเหมาะสมของระบบอควาโปนิกส์ในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมการเกษตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุตสาหกรรมการเลี้ยงสัตว์น้ำและการผลิตผักปลอดสารพิษ เหตุผลคือ งานวิจัยนี้เสนอระบบการผลิตอาหารที่ยั่งยืน มีประสิทธิภาพ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งสอดคล้องกับแนวโน้มของอุตสาหกรรมการเกษตรที่มุ่งเน้นการผลิตอาหารอย่างยั่งยืน และลดการใช้สารเคมี นอกจากนี้ ระบบอควาโปนิกส์ยังสามารถลดต้นทุนการผลิต เนื่องจากใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมี ทำให้สามารถแข่งขันได้ในตลาด ระบบนี้ยังสามารถปรับใช้ได้กับพื้นที่ขนาดเล็ก เหมาะสำหรับเกษตรกรรายย่อย และสามารถสร้างรายได้เสริมให้กับชุมชนได้อีกด้วย
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับเกษตรกร โดยเฉพาะเกษตรกรในพื้นที่ชายแดนใต้ และเกษตรกรที่สนใจการเลี้ยงปลานิลแดงและการปลูกผักปลอดสาร เนื่องจากระบบอควาโปนิกส์เป็นระบบที่สามารถนำไปใช้ได้จริง และสามารถสร้างรายได้เพิ่มให้กับเกษตรกรได้ นอกจากนี้ ยังเหมาะกับนักวิชาการ หรือผู้ที่สนใจด้านการเกษตรยั่งยืน และการพัฒนาเทคโนโลยีการเกษตร สามารถนำผลการวิจัยไปต่อยอด หรือพัฒนาปรับปรุงระบบให้ดียิ่งขึ้น และเผยแพร่ความรู้สู่เกษตรกรรายอื่นๆ เพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนในภาคการเกษตร
| รหัสโครงการ : | 172644 |
| หัวหน้าโครงการ : | นางสาวนิฟารีซา เจ๊ะเล๊าะ |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | เพื่อประเมินความเป็นไปได้ในการเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับการปลูกผักในระบบน้ำหมุนเวียน เปรียบเทียบการเจริญเติบโต อัตรารอด คุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยง ความอยู่สบายของปลานิล และผลผลิตจากการเลี้ยงปลานิลแดงในระบบน้ำหมุนเวียนแบบปิดร่วมกับการปลูกผัก เพื่อเผยแพร่โมเดลระบบการเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับการปลูกผักแบบไร้สารเคมีในระบบน้ำหมุนเวียนสู่เกษตรกรผู้สนใจ |
นางสาวนิฟารีซา เจ๊ะเล๊าะ. (2565). พัฒนาระบบเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับการปลูกผักไร้สารในระบบน้ำหมุนเวียน เพื่อการใช้ทรัพยากรณ์อย่างยั่งยืนของเกษตรกรชายแดนใต้. มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์. นราธิวาส.
นางสาวนิฟารีซา เจ๊ะเล๊าะ. 2565. "พัฒนาระบบเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับการปลูกผักไร้สารในระบบน้ำหมุนเวียน เพื่อการใช้ทรัพยากรณ์อย่างยั่งยืนของเกษตรกรชายแดนใต้". มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์. นราธิวาส.
นางสาวนิฟารีซา เจ๊ะเล๊าะ. "พัฒนาระบบเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับการปลูกผักไร้สารในระบบน้ำหมุนเวียน เพื่อการใช้ทรัพยากรณ์อย่างยั่งยืนของเกษตรกรชายแดนใต้". มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 2565. นราธิวาส.
นางสาวนิฟารีซา เจ๊ะเล๊าะ. พัฒนาระบบเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับการปลูกผักไร้สารในระบบน้ำหมุนเวียน เพื่อการใช้ทรัพยากรณ์อย่างยั่งยืนของเกษตรกรชายแดนใต้. มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์; 2565. นราธิวาส.