การสร้างสรรค์และสืบต่อภูมิปัญญางานรัก เพื่อวัฒนธรรมใหม่ของคนรุ่นใหม่
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการอนุรักษ์และพัฒนาภูมิปัญญางานรักของชาวกะเหรี่ยงโปว์บ้านแม่ต๋อม อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่กำลังเสื่อมถอยเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่ งานวิจัยดำเนินการภายใต้โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ.) โดยมีเป้าหมายหลัก 3 ประการ คือ การสนองพระราชดำริ, การพัฒนาคุณภาพยางรักของวิสาหกิจชุมชนอย่างยั่งยืน และการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เครื่องเขินสำหรับคนรุ่นใหม่
จุดแข็งของงานวิจัยนี้คือการบูรณาการองค์ความรู้หลายด้านเข้าด้วยกัน เริ่มจากการศึกษาวิถีชีวิตและความเชื่อของชาวบ้านที่ผูกพันกับป่าไม้และต้นรัก ต่อยอดด้วยการพัฒนาคุณภาพยางรักตั้งแต่ต้นทาง ซึ่งรวมถึงการคัดเลือกต้นรัก การกำหนดช่วงเวลาเก็บเกี่ยวที่เหมาะสม การคัดแยกและการเก็บรักษาน้ำยางรักให้ได้คุณภาพ และกระบวนการผลิตที่ถูกต้อง สิ่งสำคัญคือการยกระดับกระบวนการผลิตให้ได้มาตรฐาน เพื่อให้ผลิตภัณฑ์เครื่องเขินผ่านมาตรฐาน มผช. (มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน) ซึ่งจะเป็นการเพิ่มมูลค่าและขยายตลาดได้
นอกจากนี้ งานวิจัยยังให้ความสำคัญกับการออกแบบผลิตภัณฑ์เครื่องเขินให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่ ซึ่งเป็นกลยุทธ์สำคัญในการดึงดูดให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจและสืบสานภูมิปัญญางานรักต่อไป การออกแบบที่ทันสมัยและตอบโจทย์ความต้องการของตลาด จะช่วยให้ผลิตภัณฑ์เครื่องเขินไม่เพียงเป็นเพียงสินค้าหัตถกรรม แต่ยังเป็นสินค้าที่มีความหมาย สะท้อนถึงเอกลักษณ์ของชุมชนและความคิดสร้างสรรค์
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ยังมีข้อจำกัดบางประการ เช่น การพึ่งพาโครงการภายใต้พระราชดำริเป็นหลัก อาจทำให้การดำเนินงานไม่ต่อเนื่อง หากโครงการสิ้นสุดลง จึงจำเป็นต้องสร้างความยั่งยืนให้กับวิสาหกิจชุมชนด้วยการสร้างกลไกทางตลาด การสร้างเครือข่าย และการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถดำเนินงานได้ด้วยตัวเอง นอกจากนี้ การสร้างความตระหนักรู้และการมีส่วนร่วมของคนรุ่นใหม่ ยังเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องได้รับการส่งเสริม เพื่อให้แน่ใจว่าภูมิปัญญางานรักจะสามารถสืบทอดต่อไปได้อย่างยั่งยืน
โดยสรุป งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยที่มีคุณค่า ทั้งในแง่ของการอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน และการสร้างความยั่งยืนให้กับวิถีชีวิตของชาวบ้าน แต่จำเป็นต้องมีการวางแผนและดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่วางไว้ และสร้างความมั่นคงให้กับวิสาหกิจชุมชนในระยะยาว
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมหัตถกรรม อุตสาหกรรมเครื่องเขิน และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
เหตุผล:
-
อุตสาหกรรมหัตถกรรม: งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการพัฒนาและยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์เครื่องเขิน ซึ่งเป็นสินค้าหัตถกรรมที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ การปรับปรุงกระบวนการผลิต การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ทันสมัย และการสร้างมาตรฐานผลิตภัณฑ์ จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผลิตภัณฑ์เครื่องเขินในตลาด
-
อุตสาหกรรมเครื่องเขิน: งานวิจัยนี้มีส่วนช่วยในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องเขินให้มีความหลากหลาย มีคุณภาพสูง และตรงกับความต้องการของตลาด การนำเสนอผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ที่ออกแบบให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตคนรุ่นใหม่ จะช่วยขยายฐานลูกค้าและสร้างโอกาสทางการตลาดให้กับอุตสาหกรรมเครื่องเขิน
-
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์: การอนุรักษ์ภูมิปัญญางานรักและการพัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องเขิน สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวที่สนใจในวัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่น การสร้างพื้นที่อนุรักษ์วิถีงานรัก จะช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ สร้างรายได้ให้กับชุมชน และกระจายรายได้สู่ท้องถิ่น
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพช่างฝีมือ นักออกแบบผลิตภัณฑ์ ผู้ประกอบการ และนักวิจัย
เหตุผล:
-
ช่างฝีมือ: งานวิจัยนี้จะช่วยพัฒนาฝีมือและทักษะในการผลิตเครื่องเขิน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการควบคุมคุณภาพของยางรักและกระบวนการผลิต ช่างฝีมือจะได้รับความรู้และเทคนิคใหม่ๆ ที่สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตนเอง
-
นักออกแบบผลิตภัณฑ์: งานวิจัยนี้เปิดโอกาสให้นักออกแบบได้สร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เครื่องเขินที่ทันสมัย มีเอกลักษณ์ และตอบโจทย์ความต้องการของตลาด นักออกแบบสามารถนำความรู้เกี่ยวกับวัสดุ เทคนิคการผลิต และวิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่ มาผสมผสานในการออกแบบผลิตภัณฑ์
-
ผู้ประกอบการ: งานวิจัยนี้จะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถพัฒนาธุรกิจเครื่องเขินได้อย่างยั่งยืน โดยการเพิ่มคุณภาพผลิตภัณฑ์ สร้างมาตรฐาน และขยายตลาด ผู้ประกอบการสามารถนำผลลัพธ์จากงานวิจัยไปปรับใช้ในการบริหารจัดการ การตลาด และการพัฒนาผลิตภัณฑ์
-
นักวิจัย: งานวิจัยนี้เป็นพื้นฐานสำหรับการวิจัยเพิ่มเติม เช่น การศึกษาคุณสมบัติของยางรัก การพัฒนาเทคนิคการผลิต และการศึกษาตลาด นักวิจัยสามารถนำงานวิจัยนี้ไปต่อยอด เพื่อสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมใหม่ๆ ในอุตสาหกรรมเครื่องเขิน
| รหัสโครงการ : | 172613 |
| หัวหน้าโครงการ : | นางพิศมัย อาวะกุลพาณิชย์ |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านมนุษย์ศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1. เพื่อสนองพระราชดำริในโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ.)2. เพื่อพัฒนาคุณภาพยางรักของวิสาหกิจชุมชนจัดการยางรักอมก๋อยอย่างยั่งยืน3. เพื่อสร้างสรรค์พื้นที่อนุรักษ์วิถีงานรัก และพัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องเขินสำหรับวิถีวัฒนธรรมคนรุ่นใหม่ |
นางพิศมัย อาวะกุลพาณิชย์. (2565). การสร้างสรรค์และสืบต่อภูมิปัญญางานรัก เพื่อวัฒนธรรมใหม่ของคนรุ่นใหม่. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. เชียงใหม่.
นางพิศมัย อาวะกุลพาณิชย์. 2565. "การสร้างสรรค์และสืบต่อภูมิปัญญางานรัก เพื่อวัฒนธรรมใหม่ของคนรุ่นใหม่". มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. เชียงใหม่.
นางพิศมัย อาวะกุลพาณิชย์. "การสร้างสรรค์และสืบต่อภูมิปัญญางานรัก เพื่อวัฒนธรรมใหม่ของคนรุ่นใหม่". มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2565. เชียงใหม่.
นางพิศมัย อาวะกุลพาณิชย์. การสร้างสรรค์และสืบต่อภูมิปัญญางานรัก เพื่อวัฒนธรรมใหม่ของคนรุ่นใหม่. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2565. เชียงใหม่.