กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี

โครงการพัฒนาแบบจำลองความเสี่ยงแผ่นดินไหวสำหรับการประเมินความเสียหายอาคารระดับจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย

... 28 มีนาคม 2568
โครงการพัฒนาแบบจำลองความเสี่ยงแผ่นดินไหวสำหรับการประเมินความเสียหายอาคารระดับจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย
ภาพนี้สร้างโดย Image GPT เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2568

บทวิเคราะห์งานวิจัย

โครงการวิจัยนี้มุ่งเน้นการพัฒนาแบบจำลองความเสี่ยงแผ่นดินไหวสำหรับการประเมินความเสียหายอาคารในจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย โดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์ความเสี่ยงแผ่นดินไหวแบบความน่าจะเป็น (Probabilistic Seismic Hazard Analysis: PSHA) และการจำลองสถานการณ์แผ่นดินไหวด้วยวิธี Monte Carlo Simulation จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือการสร้างแผนที่ความเสี่ยงแผ่นดินไหวระดับจังหวัด (Urban PSHA map) ที่แสดงความรุนแรงของแผ่นดินไหวในคาบการเกิดต่างๆ (43, 475 และ 2475 ปี) บนชั้นหินแข็ง ซึ่งเป็นข้อมูลพื้นฐานสำคัญในการประเมินความเสี่ยง นอกจากนี้ ยังพิจารณาถึงผลกระทบจากชั้นดินอ่อน (Soil amplification) และดินเหลว (Liquefaction) ที่อาจขยายความรุนแรงของแผ่นดินไหว โดยบูรณาการข้อมูลจากโครงการสำรวจและศึกษาคุณสมบัติของแอ่งดินในพื้นที่ ซึ่งจะช่วยให้การประเมินความเสียหายมีความแม่นยำมากขึ้น

การใช้ Monte Carlo Simulation ช่วยให้สามารถจำลองสถานการณ์แผ่นดินไหวได้หลากหลายรูปแบบ โดยพิจารณาจากข้อมูลสถิติแผ่นดินไหวและรอยเลื่อนมีพลังในพื้นที่ ทำให้สามารถประเมินความเสี่ยงได้อย่างครอบคลุมมากขึ้น แผนที่ระดับความรุนแรง (Earthquake Scenario Shake Map) ที่ได้จากการจำลองจะแสดงค่าความรุนแรงในรูปแบบต่างๆ ที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปใช้ในการวางแผนการจัดการภัยพิบัติและการออกแบบอาคารให้มีความปลอดภัยมากขึ้น การวิเคราะห์แยกแยะความเสี่ยงแผ่นดินไหวบนชั้นดินอ่อน (Vs30 = 300 m/s) ในตัวอำเภอเมืองเชียงใหม่ และการเลือกคลื่นแผ่นดินไหวที่คาบการเกิดต่างๆ เพื่อใช้ในการวิเคราะห์โครงสร้างอาคารในบริเวณแอ่งเชียงใหม่ ถือเป็นส่วนสำคัญที่เพิ่มความแม่นยำและความสมจริงของแบบจำลอง โดยเฉพาะการนำข้อมูลไปประยุกต์ใช้กับการออกแบบอาคารให้ทนทานต่อแผ่นดินไหว

อย่างไรก็ตาม ความแม่นยำของแบบจำลองขึ้นอยู่กับความถูกต้องและความสมบูรณ์ของข้อมูล เช่น ข้อมูลแผ่นดินไหวในอดีต ลักษณะทางธรณีวิทยา และคุณสมบัติทางวิศวกรรมของดิน การขาดข้อมูลหรือข้อมูลที่ไม่ถูกต้องอาจส่งผลต่อความแม่นยำของผลการวิเคราะห์ ดังนั้น การตรวจสอบและปรับปรุงข้อมูลอย่างต่อเนื่องจึงมีความสำคัญ การศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับชนิดของอาคารและความต้านทานต่อแผ่นดินไหวก็จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของแบบจำลองให้สามารถประเมินความเสียหายได้อย่างละเอียดมากขึ้น รวมถึงการพิจารณาปัจจัยอื่นๆ ที่อาจส่งผลต่อความเสียหายจากแผ่นดินไหว เช่น การวางผังเมือง และมาตรการการเตรียมการรับมือภัยพิบัติ

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมการก่อสร้าง วิศวกรรมโยธา และประกันภัย เหตุผลคือ:

  • อุตสาหกรรมการก่อสร้างและวิศวกรรมโยธา: ผลลัพธ์จากงานวิจัยนี้ เช่น แผนที่ความเสี่ยงแผ่นดินไหวและสเปกตรัมการออกแบบ สามารถนำไปใช้ในการออกแบบและก่อสร้างอาคารให้มีความแข็งแรงและปลอดภัยมากขึ้น สามารถลดความเสียหายจากแผ่นดินไหวได้ ทำให้การก่อสร้างมีความปลอดภัยมากขึ้นและประหยัดต้นทุนในระยะยาว นอกจากนี้ยังสามารถใช้ในการวางผังเมืองและการวางแผนการใช้พื้นที่ให้เหมาะสมเพื่อลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ

  • อุตสาหกรรมประกันภัย: ข้อมูลความเสี่ยงแผ่นดินไหวที่ได้จากงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ในการประเมินความเสี่ยงและการกำหนดเบี้ยประกันภัยสำหรับอาคารและทรัพย์สินในพื้นที่เสี่ยง ช่วยให้บริษัทประกันภัยสามารถจัดการความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถกำหนดราคาเบี้ยประกันภัยที่เหมาะสม ลดความเสี่ยงทางการเงินจากภัยพิบัติ

งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับวิศวกรโยธา นักธรณีวิทยา นักวิทยาศาสตร์ด้านแผ่นดินไหว และนักวางแผนเมือง เหตุผลคือ:

  • วิศวกรโยธา: สามารถนำข้อมูลความเสี่ยงแผ่นดินไหวไปใช้ในการออกแบบอาคารและโครงสร้างพื้นฐานให้มีความแข็งแรงและปลอดภัยต่อแผ่นดินไหว

  • นักธรณีวิทยา: ข้อมูลทางธรณีวิทยาที่ใช้ในการวิจัยนี้เป็นประโยชน์ต่อการทำความเข้าใจลักษณะทางธรณีวิทยาของพื้นที่และการประเมินความเสี่ยงภัยพิบัติ

  • นักวิทยาศาสตร์ด้านแผ่นดินไหว: สามารถนำข้อมูลและวิธีการวิเคราะห์ที่ใช้ในงานวิจัยนี้ไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาและวิเคราะห์แผ่นดินไหวในพื้นที่อื่นๆ

  • นักวางแผนเมือง: ข้อมูลความเสี่ยงแผ่นดินไหวสามารถนำไปใช้ในการวางแผนการใช้ที่ดิน การจัดการพื้นที่เสี่ยงภัย และการกำหนดมาตรการป้องกันและบรรเทาภัยพิบัติ

สร้างบทวิเคราะห์โดย Gemini เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2568
รหัสโครงการ : 174002
หัวหน้าโครงการ : รศ ดร ธีรพันธ์ อรธรรมรัตน์
ปีงบประมาณ : 2565
หน่วยงาน : มหาวิทยาลัยมหิดล
สาขาวิจัย : กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี
ประเภทโครงการ : โครงการเดี่ยว
สถานะ : ปิดโครงการ
คำสำคัญ :
วัตถุประสงค์ : ทำแผนที่ความเสี่ยงแผ่นดินไหวระดับจังหวัด (Urban PSHA map) ที่คาบการเกิดแผ่นดินไหว 43, 475, 2475 ปี บนชั้นหินแข็ง ทำการจำลองสถานการณ์แผ่นดินไหวหลากหลายรูปแบบที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคตซึ่งจะก่อให้เกิดความเสียหายกับจังหวัดเชียงใหม่และเชียงรายจากข้อมูลสถิติแผ่นดินไหวและรอยเลื่อนมีพลัง ด้วยวิธี Monte Carlo Simulation ทำแผนที่แสดงระดับความรุนแรง (Earthquake Scenario Shake Map) จากสถานการณ์แผ่นดินไหวที่อาจเกิดขึ้นได้สำหรับจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย โดยแสดงค่าความรุนแรงในรูปแบบต่างๆที่โครงการที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปประเมินผลกระทบเนื่องจากชั้นดินอ่อน (Soil amplification) และดินเหลว (Liquefaction) โดยบูรณาการข้อมูลกับ “โครงการสำรวจและศึกษาคุณสมบัติของแอ่งดินต่อการขยายคลื่นแผ่นดินไหวในเขตเมือเชียงใหม่และเชียงราย” (ร่วมมือกับ รศ.ดร. นคร ภู่วโรดม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ทำการเลือกคลื่นแผ่นดินไหวในชั้นหินแข็งที่คาบการเกิดแผ่นดินไหว 2,475 ปีเพื่อปรับปรุงสเปกตรัมการออกแบบบนแอ่งดินอ่อนในพื้นที่ เช่น แอ่งดินอ่อน ลำพูน แอ่งดินอ่อนอำเภอพาน อำเภอแม่สายจังหวัด เชียงราย โดยบูรณาการข้อมูลกับ “โครงการสำรวจและศึกษาคุณสมบัติของแอ่งดินต่อการขยายคลื่นแผ่นดินไหวในเขตเมือเชียงใหม่และเชียงราย” (ร่วมมือกับ รศ.ดร. นคร ภู่วโรดม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

รศ ดร ธีรพันธ์ อรธรรมรัตน์. (2565). โครงการพัฒนาแบบจำลองความเสี่ยงแผ่นดินไหวสำหรับการประเมินความเสียหายอาคารระดับจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย. มหาวิทยาลัยมหิดล. เชียงราย, เชียงใหม่.

รศ ดร ธีรพันธ์ อรธรรมรัตน์. 2565. "โครงการพัฒนาแบบจำลองความเสี่ยงแผ่นดินไหวสำหรับการประเมินความเสียหายอาคารระดับจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย". มหาวิทยาลัยมหิดล. เชียงราย, เชียงใหม่.

รศ ดร ธีรพันธ์ อรธรรมรัตน์. "โครงการพัฒนาแบบจำลองความเสี่ยงแผ่นดินไหวสำหรับการประเมินความเสียหายอาคารระดับจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย". มหาวิทยาลัยมหิดล, 2565. เชียงราย, เชียงใหม่.

รศ ดร ธีรพันธ์ อรธรรมรัตน์. โครงการพัฒนาแบบจำลองความเสี่ยงแผ่นดินไหวสำหรับการประเมินความเสียหายอาคารระดับจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย. มหาวิทยาลัยมหิดล; 2565. เชียงราย, เชียงใหม่.

Creative Commons : CC

Creative Commons
Attribution ให้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มา

รายการที่เกี่ยวข้อง