การพัฒนางานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่เชิงสร้างสรรค์บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มของชุมชนอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง “การพัฒนางานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่เชิงสร้างสรรค์บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มของชุมชนอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก” นี้ เป็นงานวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพที่มุ่งเน้นการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน โดยใช้กระบวนการวิจัยเพื่อท้องถิ่น (Community-Based Research: CBR) เป็นแนวทางหลัก งานวิจัยนี้ได้ศึกษาสภาพและความต้องการในการพัฒนาผลิตภัณฑ์งานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่ในพื้นที่อำเภอเมืองตาก โดยเฉพาะในตำบลน้ำรึม ตลุกกลางทุ่ง โป่งแดง และวังประจบ ซึ่งเป็นแหล่งผลิตที่มีชื่อเสียง การวิเคราะห์ปัญหาแสดงให้เห็นถึงข้อจำกัดสำคัญหลายประการของชุมชนในการผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์
ประการแรกคือ ปัญหาเรื่องวัตถุดิบ แม้ว่าพื้นที่เหล่านี้เป็นแหล่งผลิตงานจักสานไม้ไผ่ แต่กลับประสบปัญหาการขาดแคลนไม้ไผ่ สาเหตุหลักมาจากการที่ในอดีตชุมชนไม่ได้ให้ความสำคัญกับการปลูกและอนุรักษ์ไม้ไผ่ รวมถึงปัญหาภัยแล้งที่ทำให้การปลูกไม้ไผ่เป็นไปได้ยากขึ้น การต้องพึ่งพาการนำเข้าไม้ไผ่จากจังหวัดอื่นๆ จึงทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น ส่งผลต่อราคาขายที่แข่งขันได้ยากในตลาด
ประการที่สองคือ ปัญหาเรื่องการจัดการ ชุมชนขาดการรวมกลุ่มและการวางแผนการผลิตที่ดี การจักสานยังคงใช้รูปแบบเดิมๆ ที่ขาดความสร้างสรรค์และมาตรฐาน ทำให้ไม่สามารถกำหนดราคาขายได้เอง ส่งผลให้รายได้ของชุมชนต่ำ และขาดอำนาจต่อรองในตลาด
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ได้แสดงให้เห็นถึงความต้องการของชุมชนในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ชุมชนต้องการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีลวดลายที่ทันสมัย ใช้เวลาในการผลิตไม่นาน และสามารถขายได้ในราคาที่สูงขึ้น นอกจากนี้ ยังต้องการแหล่งวัตถุดิบที่มีราคาถูกและมีคุณภาพ
การสร้างภาคีเครือข่ายถือเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญที่งานวิจัยนี้ให้ความสำคัญ การทำงานร่วมกันระหว่างภาคีเครือข่ายภายใน (ชุมชนผู้ผลิต) และภาคีเครือข่ายภายนอก (หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และนักออกแบบ) ช่วยเสริมสร้างศักยภาพชุมชนทั้งด้านการผลิต การออกแบบ และการตลาด การใช้กระบวนการ CBR ช่วยให้การมีส่วนร่วมของชุมชนในการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
ผลลัพธ์ที่สำคัญของงานวิจัยคือ การพัฒนาผลิตภัณฑ์งานจักสานไม้ไผ่เชิงสร้างสรรค์ ที่สามารถตอบโจทย์ความต้องการของตลาด และเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ได้ การลดปริมาณการใช้ไม้ไผ่ในกระบวนการผลิต และการจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จะช่วยเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงแหล่งเงินทุนและการสนับสนุนจากภาครัฐ ซึ่งจะนำไปสู่ความยั่งยืนของชุมชนในระยะยาว งานวิจัยชิ้นนี้จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของการนำองค์ความรู้ทางวิชาการมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน โดยคำนึงถึงทั้งมิติทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมหัตถกรรมและของที่ระลึก อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และอุตสาหกรรมการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ เหตุผลคือ:
-
อุตสาหกรรมหัตถกรรมและของที่ระลึก: งานวิจัยมุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์งานจักสานไม้ไผ่ให้มีคุณภาพและความสร้างสรรค์มากขึ้น ซึ่งตรงกับความต้องการของตลาดหัตถกรรมและของที่ระลึก การเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างรายได้ให้กับชุมชน
-
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม: ผลิตภัณฑ์งานจักสานไม้ไผ่ที่ได้รับการพัฒนาสามารถเป็นสินค้าที่ดึงดูดนักท่องเที่ยว และสะท้อนถึงวัฒนธรรมและภูมิปัญญาของท้องถิ่น การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจะช่วยสร้างรายได้ และสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับงานหัตถกรรมของชุมชน
-
อุตสาหกรรมการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์: งานวิจัยนี้ได้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ การนำเสนอรูปแบบใหม่ๆ การใช้เทคนิคการจักสานที่หลากหลาย และการสร้างแบรนด์ จะช่วยเพิ่มมูลค่าและความน่าสนใจของผลิตภัณฑ์ ส่งผลให้ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมนี้สามารถนำผลการวิจัยไปใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตนเองได้
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพช่างจักสาน นักออกแบบผลิตภัณฑ์ ผู้ประกอบการธุรกิจ SMEs และเจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชุมชน เหตุผลคือ:
-
ช่างจักสาน: งานวิจัยนี้ให้ความรู้และเทคนิคใหม่ๆในการจักสาน ช่วยพัฒนาทักษะ และเพิ่มรายได้ให้กับช่างจักสาน
-
นักออกแบบผลิตภัณฑ์: งานวิจัยนี้สามารถเป็นแรงบันดาลใจและข้อมูลในการออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับความทันสมัย
-
ผู้ประกอบการธุรกิจ SMEs: ผลิตภัณฑ์งานจักสานไม้ไผ่ที่ได้รับการพัฒนาสามารถนำมาเป็นสินค้าขาย สร้างรายได้ และขยายธุรกิจได้
-
เจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชุมชน: งานวิจัยนี้เป็นข้อมูลสำคัญในการวางแผนและดำเนินโครงการพัฒนาชุมชน โดยเฉพาะโครงการที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมอาชีพ และการสร้างรายได้ให้กับชุมชน
| รหัสโครงการ : | 174965 |
| หัวหน้าโครงการ : | นางสาววัชรินทร์รัตน์ ศรีสมุทร |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | สถาบันวิทยาลัยชุมชน |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | เพื่อศึกษาสภาพ และความต้องการในการพัฒนางานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่ของชุมชนอำเภอเมืองตาก เพื่อสร้างภาคีเครือข่ายร่วมพัฒนางานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่ให้มีคุณภาพ เพื่อพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์งานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่เชิงสร้างสรรค์เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม |
นางสาววัชรินทร์รัตน์ ศรีสมุทร. (2565). การพัฒนางานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่เชิงสร้างสรรค์บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มของชุมชนอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก. สถาบันวิทยาลัยชุมชน. ตาก.
นางสาววัชรินทร์รัตน์ ศรีสมุทร. 2565. "การพัฒนางานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่เชิงสร้างสรรค์บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มของชุมชนอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก". สถาบันวิทยาลัยชุมชน. ตาก.
นางสาววัชรินทร์รัตน์ ศรีสมุทร. "การพัฒนางานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่เชิงสร้างสรรค์บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มของชุมชนอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก". สถาบันวิทยาลัยชุมชน, 2565. ตาก.
นางสาววัชรินทร์รัตน์ ศรีสมุทร. การพัฒนางานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่เชิงสร้างสรรค์บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มของชุมชนอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก. สถาบันวิทยาลัยชุมชน; 2565. ตาก.