เครื่องมือสำหรับวินิจฉัยโรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่ก่อให้เกิดมะเร็ง ระยะที่ 3
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้มุ่งพัฒนาเครื่องมือวินิจฉัยโรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ Opisthorchis viverrini ซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของไทย เนื่องจากโรคนี้มีความสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งท่อน้ำดี และมีอัตราการติดเชื้อสูง การมีเครื่องมือวินิจฉัยที่แม่นยำ รวดเร็ว และสะดวก จะช่วยในการควบคุมและป้องกันโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยจึงเลือกใช้วิธีการตรวจหาโปรตีนจากปัสสาวะ ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่รุกราน และมีความสะดวกในการเก็บตัวอย่าง
ขั้นตอนการวิจัยประกอบด้วยการสร้างคลังตัวอย่างปัสสาวะจากผู้ติดเชื้อ การวิเคราะห์โปรตีโอมิกส์ด้วยเทคนิค SWATH-MS เพื่อหาโปรตีนเป้าหมาย และการเลือกใช้เตตราสแปนิน (tetraspanin) 3 ชนิด (Ov-TSP-1, Ov-TSP-2 และ Ov-TSP-3) เป็นโปรตีนเป้าหมาย เนื่องจากโปรตีนเหล่านี้ถูกหลั่งออกมาจากพยาธิในปริมาณมาก การเลือกโปรตีนเป้าหมายนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความไวและความจำเพาะของชุดตรวจ การใช้โปรตีนที่หลั่งออกมาในปริมาณมากจะช่วยให้การตรวจจับทำได้ง่ายขึ้น และลดโอกาสการเกิดผลบวกปลอม
ต่อมา งานวิจัยได้ดำเนินการผลิตโปรตีนคู่สม (recombinant protein) และแอนติบอดี ทั้งโพลีโคลนอลแอนติบอดีและโมโนโคลนอลแอนติบอดี จากโปรตีนเตตราสแปนินทั้งสามชนิด การผลิตโปรตีนคู่สมนั้นเป็นขั้นตอนที่สำคัญในการสร้างชุดตรวจ เพราะจะทำให้สามารถผลิตแอนติบอดีได้ในปริมาณมากและมีคุณภาพสม่ำเสมอ การใช้ทั้งโพลีโคลนอลและโมโนโคลนอลแอนติบอดีช่วยเพิ่มความมั่นใจในความแม่นยำของการตรวจวินิจฉัย โดยโมโนโคลนอลแอนติบอดีสองโคลน (3C2 และ 4A1) ได้รับการทดสอบประสิทธิภาพแล้วด้วยวิธี ELISA และ Western blot ซึ่งเป็นเทคนิคมาตรฐานในการตรวจวิเคราะห์ทางชีวเคมี การทดสอบประสิทธิภาพในสัตว์ทดลองและคนแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของโมโนโคลนอลแอนติบอดีเหล่านี้ในการวินิจฉัยโรค
จุดแข็งของงานวิจัยนี้คือการใช้เทคนิคการวิเคราะห์โปรตีโอมิกส์ที่ทันสมัย เช่น SWATH-MS ซึ่งช่วยในการค้นหาโปรตีนเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และการพัฒนาชุดตรวจวินิจฉัยแบบรวดเร็ว (point-of-care test) ซึ่งจะช่วยให้สามารถวินิจฉัยโรคได้อย่างรวดเร็วในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างมากต่อระบบสาธารณสุขของประเทศ อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ยังอยู่ในระยะการพัฒนา และจำเป็นต้องมีการทดสอบเพิ่มเติมในกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่เพื่อยืนยันประสิทธิภาพและความปลอดภัยก่อนที่จะนำไปใช้ในทางคลินิก การศึกษาเพิ่มเติมอาจรวมถึงการประเมินความไวและความจำเพาะของชุดตรวจในกลุ่มประชากรที่มีความเสี่ยงแตกต่างกัน รวมถึงการเปรียบเทียบประสิทธิภาพกับวิธีการวินิจฉัยแบบเดิม เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครอบคลุมและมีความน่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้น การศึกษาความเป็นไปได้ในการผลิตในระดับอุตสาหกรรมและต้นทุนการผลิตก็เป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องพิจารณาเพื่อให้ชุดตรวจสามารถเข้าถึงได้ง่ายและมีราคาเหมาะสม
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมการแพทย์และสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุตสาหกรรมการผลิตชุดตรวจวินิจฉัยโรค เนื่องจากผลงานวิจัยนี้ได้พัฒนาชุดตรวจวินิจฉัยโรคพยาธิใบไม้ตับแบบรวดเร็ว ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีความต้องการสูงในตลาด อุตสาหกรรมนี้ต้องการนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความแม่นยำในการวินิจฉัยโรค ชุดตรวจวินิจฉัยที่พัฒนาขึ้นจากงานวิจัยนี้ สามารถนำไปผลิตและจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ สร้างรายได้และผลกำไรให้กับบริษัทผู้ผลิต นอกจากนี้ ยังสามารถส่งออกไปยังประเทศอื่นๆ ที่มีปัญหาการแพร่ระบาดของโรคพยาธิใบไม้ตับได้อีกด้วย รวมถึงอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการผลิตอุปกรณ์และสารเคมีสำหรับการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ซึ่งจะได้รับประโยชน์จากความต้องการที่เพิ่มขึ้นของชุดตรวจนี้
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคลากรทางการแพทย์หลายอาชีพ เช่น แพทย์ นักเทคนิคการแพทย์ พยาบาล และนักวิทยาศาสตร์ ที่ทำงานในห้องปฏิบัติการ หรือสถานพยาบาลต่างๆ แพทย์สามารถใช้ชุดตรวจนี้ในการวินิจฉัยโรคพยาธิใบไม้ตับในผู้ป่วยได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ทำให้การรักษาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ นักเทคนิคการแพทย์และพยาบาลสามารถใช้ชุดตรวจนี้ได้ง่าย เนื่องจากเป็นแบบรวดเร็ว ไม่ต้องใช้เครื่องมือที่ซับซ้อน ช่วยลดภาระงานและเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน นักวิทยาศาสตร์สามารถนำงานวิจัยนี้ไปต่อยอด เพื่อพัฒนาเทคนิคการวินิจฉัยโรคอื่นๆ หรือพัฒนาชุดตรวจที่มีประสิทธิภาพสูงยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ยังเหมาะสำหรับนักวิจัยที่ทำงานด้านชีววิทยา ชีวเคมี และวิทยาการทางการแพทย์ เพื่อทำการวิจัยและพัฒนางานวิจัยนี้ต่อไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการพัฒนาชุดตรวจ การปรับปรุงประสิทธิภาพ และการศึกษาความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในทางคลินิก
| รหัสโครงการ : | 175233 |
| หัวหน้าโครงการ : | ร.ศ เทวราช หล้าหา |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยขอนแก่น |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์และสุขภาพ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 3.1 สร้างคลังตัวอย่างปัสสาวะของผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ3.2 วิเคราะห์หาโปรตีนเป้าหมายในปัสสาวะของผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับด้วยการวิเคราะห์โปรตีโอมิคด้วยเทคนิคSWATH-MS3.3 ผลิตโปรตีนคู่สม (recombinant protein) และแอนติบอดีของโปรตีนเป้าหมายสำหรับนำไปผลิตชุดตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ3.4 พัฒนาและผลิตชุดตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับชนิด Opisthorchis viverrini แบบรวดเร็ว (pointof care test) แบบตรวจหาแอนติเจน ในปัสสาวะ |
ร.ศ เทวราช หล้าหา. (2565). เครื่องมือสำหรับวินิจฉัยโรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่ก่อให้เกิดมะเร็ง ระยะที่ 3. มหาวิทยาลัยขอนแก่น. Cairn campus, Qureensland,Australia, กาฬสินธุ์, ขอนแก่น.
ร.ศ เทวราช หล้าหา. 2565. "เครื่องมือสำหรับวินิจฉัยโรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่ก่อให้เกิดมะเร็ง ระยะที่ 3". มหาวิทยาลัยขอนแก่น. Cairn campus, Qureensland,Australia, กาฬสินธุ์, ขอนแก่น.
ร.ศ เทวราช หล้าหา. "เครื่องมือสำหรับวินิจฉัยโรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่ก่อให้เกิดมะเร็ง ระยะที่ 3". มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2565. Cairn campus, Qureensland,Australia, กาฬสินธุ์, ขอนแก่น.
ร.ศ เทวราช หล้าหา. เครื่องมือสำหรับวินิจฉัยโรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่ก่อให้เกิดมะเร็ง ระยะที่ 3. มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2565. Cairn campus, Qureensland,Australia, กาฬสินธุ์, ขอนแก่น.