กลุ่มข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ

การประยุกต์ใช้พาหนะระดับนาโนจากเปลือกหุ้มไวรัสกุ้งเพื่อนำส่งสารออกฤทธิ์ต่อต้านไวรัสหลายชนิดและมีผลช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในการยับยั้้งการติดเชื้อไวรัส

... 21 กุมภาพันธ์ 2568
การประยุกต์ใช้พาหนะระดับนาโนจากเปลือกหุ้มไวรัสกุ้งเพื่อนำส่งสารออกฤทธิ์ต่อต้านไวรัสหลายชนิดและมีผลช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในการยับยั้้งการติดเชื้อไวรัส
ภาพนี้สร้างโดย Image GPT เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2568

บทวิเคราะห์งานวิจัย

งานวิจัยนี้ศึกษาการประยุกต์ใช้เปลือกหุ้มไวรัส (Virus-like particles: VLPs) จากไวรัสกุ้งสองชนิด คือไวรัส Macrobrachium rosenbergii nodavirus (MrNV) และไวรัส Infectious hypodermal and hematopoietic necrosis virus (IHHNV) เป็นพาหนะระดับนาโนในการนำส่งสารออกฤทธิ์ต่อต้านไวรัสหลายชนิด และเป็นสารกระตุ้นภูมิคุ้มกันในกุ้ง โดยมุ่งเป้าไปที่การป้องกันโรคไวรัสตัวแดงดวงขาว (White Spot Syndrome Virus: WSSV) ซึ่งเป็นโรคสำคัญที่ส่งผลกระทบอย่างร้ายแรงต่ออุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงกุ้ง

จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือการใช้ VLPs ซึ่งเป็นอนุภาคโปรตีนที่ประกอบขึ้นจากเปลือกหุ้มไวรัสแต่ไม่มีจีโนมไวรัส จึงมีความปลอดภัยสูงกว่าการใช้ไวรัสจริงๆ VLPs สามารถนำส่งสารต่างๆ เช่น dsRNA (double-stranded RNA) ซึ่งใช้เทคนิค RNAi (RNA interference) ในการยับยั้งการแสดงออกของยีนไวรัส นอกจากนี้ VLPs ยังมีคุณสมบัติในการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของกุ้ง การรวมสองคุณสมบัตินี้เข้าด้วยกันจึงทำให้ VLPs เป็นระบบนำส่งยาที่มีประสิทธิภาพสูง และมีความเป็นไปได้ที่จะเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันโรคไวรัสในกุ้งได้มากกว่าวิธีการเดิมๆ เช่น การใช้ dsRNA เพียงอย่างเดียว

งานวิจัยแบ่งเป้าหมายออกเป็น 3 ส่วนหลักๆ:

การปรับปรุงประสิทธิภาพของ RNAi ในการป้องกัน WSSV: โดยการบรรจุ dsRNA หรือสารออกฤทธิ์อื่นๆ เข้าไปใน VLPs ของ MrNV/IHHNV การทดลองเบื้องต้นแสดงให้เห็นว่า dsRNA VP28 (ยีนสำคัญของ WSSV) ที่ถูกบรรจุใน VLPs มีประสิทธิภาพในการป้องกัน WSSV ดีกว่าการใช้ dsRNA เพียงอย่างเดียว ซึ่งชี้ให้เห็นถึงประสิทธิภาพของระบบนำส่งนี้

การศึกษากลไกการป้องกันของกุ้งในระดับโมเลกุล: โดยใช้เทคนิค next generation sequencing และ bioinformatics analysis เพื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของการแสดงออกของยีนในกุ้งเมื่อได้รับ VLPs การศึกษานี้จะช่วยให้เข้าใจกลไกการทำงานของ VLPs ในการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของกุ้งได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น และสามารถนำไปสู่การพัฒนาระบบนำส่งยาที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นต่อไป

การวิเคราะห์ข้อมูลทางโลหิตวิทยา: เพื่อศึกษาการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันทั้งแบบ cellular และ humoral ในกุ้งหลังจากได้รับ VLPs การวิเคราะห์นี้จะช่วยยืนยันประสิทธิภาพของ VLPs ในการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของกุ้ง และช่วยให้สามารถประเมินความปลอดภัยของ VLPs ได้อย่างครอบคลุม

งานวิจัยนี้มีศักยภาพสูงที่จะนำไปสู่การพัฒนาวิธีการป้องกันโรคไวรัสในกุ้งอย่างยั่งยืน ซึ่งจะช่วยลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจจากการระบาดของโรค และเพิ่มผลผลิตของอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงกุ้ง อย่างไรก็ตาม ยังจำเป็นต้องมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมเพื่อยืนยันประสิทธิภาพและความปลอดภัยของ VLPs ในสภาพแวดล้อมจริง รวมถึงการพัฒนาเทคนิคการผลิต VLPs ในระดับอุตสาหกรรม เพื่อให้สามารถนำไปใช้ได้อย่างกว้างขวาง

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด

งานวิจัยนี้เหมาะอย่างยิ่งกับอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยเฉพาะการเพาะเลี้ยงกุ้ง เนื่องจาก WSSV เป็นโรคสำคัญที่ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมกุ้งอย่างมาก การพัฒนาวิธีการป้องกันโรคที่มีประสิทธิภาพสูงจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง งานวิจัยนี้เสนอวิธีการใหม่ในการป้องกัน WSSV ด้วย VLPs ซึ่งมีศักยภาพที่จะลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจจากการระบาดของโรค และเพิ่มผลผลิตของอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงกุ้งได้อย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ เทคโนโลยี VLPs ยังสามารถประยุกต์ใช้กับการป้องกันโรคไวรัสในสัตว์น้ำชนิดอื่นได้อีกด้วย ทำให้มีความกว้างในการใช้งาน และเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจในภาคการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับนักวิทยาศาสตร์หลายสาขา เช่น นักไวรัสวิทยา, นักภูมิคุ้มกันวิทยา, นักพันธุวิศวกรรม, นักชีวสารสนเทศ, และนักสัตวแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้สามารถมีส่วนร่วมในการออกแบบการทดลอง, การวิเคราะห์ข้อมูล, และการตีความผลการวิจัย นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังเหมาะกับนักวิจัยที่ทำงานในสถาบันวิจัยทางด้านสัตว์น้ำ หรือบริษัทเอกชนที่เกี่ยวข้องกับการเพาะเลี้ยงกุ้ง และผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงกุ้งที่ต้องการพัฒนาระบบการจัดการโรคที่มีประสิทธิภาพสูง อาชีพที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชีวภาพ หรือการควบคุมโรคในสัตว์น้ำ ก็สามารถนำงานวิจัยนี้ไปต่อยอดได้เช่นกัน

 

สร้างบทวิเคราะห์โดย Gemini เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2568
รหัสโครงการ : 12666
หัวหน้าโครงการ : Assoc.Prof.Dr. พิชชานีย์ จริยพงศ์
ปีงบประมาณ : 2563
หน่วยงาน : มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
สาขาวิจัย : กลุ่มข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ
ประเภทโครงการ : โครงการเดี่ยว
สถานะ : ปิดโครงการ
คำสำคัญ :
วัตถุประสงค์ : Generally, we aim to combine the knowledge of VLP as nano-containner for encapsulating multi-antiviral therapeutic agents and as an immunostimulant to improve the efficiency of viral protection in shrimp aquaculture. The specific aims of this research proposal can be divided into 3 aspects as follows: Aim 1: To improve the RNAi protection against WSSV by loading the multi-target dsRNA or therapeutic agents into MrNV (/IHHNV)-VLP Aim 2: To investigate the molecular defensive mechanism that are triggered by MrNV (/IHHNV)-VLP through next generation sequencing and bioinformatics analysis. Aim 3: To analyze hematological data related to cellular and humeral immune responses that are stimulated by MrNV (/IHHNV)-VLP

Assoc.Prof.Dr. พิชชานีย์ จริยพงศ์. (2563). การประยุกต์ใช้พาหนะระดับนาโนจากเปลือกหุ้มไวรัสกุ้งเพื่อนำส่งสารออกฤทธิ์ต่อต้านไวรัสหลายชนิดและมีผลช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในการยับยั้้งการติดเชื้อไวรัส. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์. .

Assoc.Prof.Dr. พิชชานีย์ จริยพงศ์. 2563. "การประยุกต์ใช้พาหนะระดับนาโนจากเปลือกหุ้มไวรัสกุ้งเพื่อนำส่งสารออกฤทธิ์ต่อต้านไวรัสหลายชนิดและมีผลช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในการยับยั้้งการติดเชื้อไวรัส". มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์. .

Assoc.Prof.Dr. พิชชานีย์ จริยพงศ์. "การประยุกต์ใช้พาหนะระดับนาโนจากเปลือกหุ้มไวรัสกุ้งเพื่อนำส่งสารออกฤทธิ์ต่อต้านไวรัสหลายชนิดและมีผลช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในการยับยั้้งการติดเชื้อไวรัส". มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, 2563. .

Assoc.Prof.Dr. พิชชานีย์ จริยพงศ์. การประยุกต์ใช้พาหนะระดับนาโนจากเปลือกหุ้มไวรัสกุ้งเพื่อนำส่งสารออกฤทธิ์ต่อต้านไวรัสหลายชนิดและมีผลช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในการยับยั้้งการติดเชื้อไวรัส. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์; 2563. .

Creative Commons : CC

Creative Commons
Attribution ให้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มา