การอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำการอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำ
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการอนุรักษ์พันธุกรรมของสัตว์ปีกใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เทคโนโลยีเซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำ (induced pluripotent stem cells: iPSCs) ซึ่งเป็นวิธีการที่มีศักยภาพสูงในการรักษาสายพันธุ์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับสัตว์ปีกที่ยากต่อการเก็บรักษาพันธุกรรมด้วยวิธีการแบบดั้งเดิม เช่น การเพาะพันธุ์โดยตรง เนื่องจากปัญหาความยากลำบากในการหาตัวอย่างไข่จากสัตว์ปีกใกล้สูญพันธุ์ การใช้ iPSCs จึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ เนื่องจากสามารถสร้างเซลล์ pluripotent จากเซลล์ร่างกายทั่วไป เช่น เซลล์ไฟโบรบลาสต์ที่ได้จากขนนก ซึ่งเป็นวิธีการที่ไม่ทำลายสัตว์ (non-invasive)
งานวิจัยนี้แบ่งออกเป็นสามขั้นตอนหลัก คือ 1) การสร้าง iPSCs จากเซลล์ไฟโบรบลาสต์ของนกยูงไทยและไก่ป่าแดงบริสุทธิ์ 2) การเหนี่ยวนำให้ iPSCs แตกต่างไปเป็นเซลล์สืบพันธุ์ทั้งในหลอดทดลองและในสิ่งมีชีวิต และ 3) การหาสภาวะที่เหมาะสมสำหรับการเก็บรักษาแหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกในระยะยาว ขั้นตอนแรกที่ได้ดำเนินการแล้วคือการเพาะเลี้ยงเซลล์ไฟโบรบลาสต์จากขนนกยูงไทย แม้ว่าจำนวนเซลล์ที่ได้จะยังไม่เพียงพอต่อการสร้าง iPSCs แต่ก็เป็นความก้าวหน้าที่สำคัญ การใช้เซลล์จากขนนกเป็นวิธีที่ไม่ทำร้ายสัตว์ และสามารถนำไปใช้กับสัตว์ปีกใกล้สูญพันธุ์ที่เหลืออยู่จำนวนน้อยได้
การใช้ไก่ เป็ด และนกกระทาเป็นโมเดลในการศึกษาหาสภาวะที่เหมาะสมสำหรับการสร้าง iPSCs ของนกยูงไทยเป็นกลยุทธ์ที่ชาญฉลาด เนื่องจากสัตว์ปีกเหล่านี้มีการศึกษาทางด้านเซลล์ต้นกำเนิดมาอย่างกว้างขวาง ทำให้สามารถนำข้อมูลและเทคนิคต่างๆ มาประยุกต์ใช้ได้ นอกจากนี้ การได้รับความร่วมมือจากองค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยในการใช้ขนนกจากสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์ที่ตายแล้ว เช่น นกเงือก ช่วยเพิ่มโอกาสในการพัฒนาเทคนิคและขยายขอบเขตการวิจัยไปสู่สัตว์ปีกชนิดอื่นๆ ได้อีกด้วย
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยยังอยู่ในขั้นเริ่มต้น ความท้าทายที่สำคัญคือการเพิ่มประสิทธิภาพในการสร้าง iPSCs จากนกยูงไทย และการเหนี่ยวนำให้ iPSCs แตกต่างไปเป็นเซลล์สืบพันธุ์ที่สามารถนำไปใช้ในการสืบพันธุ์ได้จริง ขั้นตอนนี้มีความซับซ้อนและต้องการเทคโนโลยีขั้นสูง การประสบความสำเร็จในการสร้างเซลล์สืบพันธุ์จาก iPSCs จะเป็นการปฏิวัติวงการอนุรักษ์พันธุกรรมสัตว์ปีก แต่ก็ยังคงต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมอีกมาก
ถึงแม้ว่างานวิจัยนี้จะยังไม่ประสบความสำเร็จในการสร้าง iPSCs จากนกยูงไทยในขั้นตอนนี้ แต่ผลลัพธ์ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเซลล์ไฟโบรบลาสต์จากขนนกยูงไทยและสัตว์ปีกชนิดอื่นๆ รวมถึงการหาสภาวะที่เหมาะสมในการเพาะเลี้ยงเซลล์ ถือเป็นฐานรากที่สำคัญสำหรับการวิจัยในอนาคต การศึกษาต่อยอดจากงานวิจัยนี้จะนำไปสู่การพัฒนาวิธีการอนุรักษ์พันธุกรรมสัตว์ปีกใกล้สูญพันธุ์ที่มีประสิทธิภาพ และช่วยรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของโลกไว้ได้
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมด้านการอนุรักษ์พันธุกรรมสัตว์ปีกและชีววิทยาการสืบพันธุ์ เนื่องจากผลงานวิจัยนี้มีศักยภาพในการนำไปใช้ในการอนุรักษ์สายพันธุ์สัตว์ปีกใกล้สูญพันธุ์ ซึ่งมีความสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพ นอกจากนี้ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมการเกษตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ปีกเพื่อเพิ่มผลผลิตและคุณภาพ การพัฒนาเทคนิคการสร้าง iPSCs อาจนำไปสู่การสร้างสัตว์ปีกที่มีลักษณะทางพันธุกรรมตามต้องการ เช่น การเพิ่มความต้านทานโรคหรือเพิ่มคุณภาพของเนื้อและไข่
อุตสาหกรรมการแพทย์ก็อาจได้รับประโยชน์จากงานวิจัยนี้เช่นกัน เนื่องจาก iPSCs สามารถนำไปใช้ในการสร้างแบบจำลองโรคต่างๆ ในสัตว์ปีก ซึ่งช่วยในการค้นคว้าและพัฒนายาใหม่ๆ หรือการพัฒนาเทคนิคการรักษาโรค
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับนักวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะนักวิจัยด้านชีววิทยาเซลล์ ชีววิทยาสืบพันธุ์ และพันธุศาสตร์ ผู้ที่สนใจในงานวิจัยนี้ควรมีความรู้ความเข้าใจในด้านเซลล์ต้นกำเนิด เทคนิคการเพาะเลี้ยงเซลล์ และเทคโนโลยีชีวภาพ นอกจากนี้ นักวิจัยในสาขานี้อาจต้องมีความรู้ด้านการอนุรักษ์พันธุกรรมสัตว์ปีกและนิเวศวิทยาด้วย
นอกจากนักวิทยาศาสตร์แล้ว งานวิจัยนี้ยังเหมาะกับนักสัตวแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่มีความสนใจในด้านการสืบพันธุ์ของสัตว์ปีก และผู้ที่ทำงานในด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่า นักสัตวแพทย์สามารถนำความรู้จากงานวิจัยนี้ไปใช้ในการตรวจวินิจฉัยโรค หรือการพัฒนาวิธีการรักษาโรคในสัตว์ปีก รวมถึงการร่วมมือกับนักวิทยาศาสตร์ในการพัฒนาเทคนิคการอนุรักษ์พันธุกรรมสัตว์ปีกใกล้สูญพันธุ์
| รหัสโครงการ : | 38735 |
| หัวหน้าโครงการ : | นายสิทธิพล อินทรพัฒน์ |
| ปีงบประมาณ : | 2563 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยมหิดล |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | The goals of this project are 1) to use interdisciplinary approaches to generate induced pluripotent stem cells (iPSCs) from primary fibroblast cells of green peafowls and purebred red jungle fowls; 2) to induce germ cell differentiation from those iPSCs in vitro and in vivo; and 3) to optimize conditions for long-term preservation of those and other similar avian genetic resources. |
นายสิทธิพล อินทรพัฒน์. (2563). การอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำการอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำ. มหาวิทยาลัยมหิดล. กรุงเทพมหานคร.
นายสิทธิพล อินทรพัฒน์. 2563. "การอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำการอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำ". มหาวิทยาลัยมหิดล. กรุงเทพมหานคร.
นายสิทธิพล อินทรพัฒน์. "การอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำการอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำ". มหาวิทยาลัยมหิดล, 2563. กรุงเทพมหานคร.
นายสิทธิพล อินทรพัฒน์. การอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำการอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมสัตว์ปีกชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์โดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดเหนี่ยวนำ. มหาวิทยาลัยมหิดล; 2563. กรุงเทพมหานคร.