การพัฒนาและออกแบบตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิพันธุ์เพื่อใช้ในปฏิกิริยาการเปลี่ยน 5-hydroxymethylfurfural (HMF) เป็นสารชีวเคมีมูลค่าสูง
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้มุ่งพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิธพันธุ์ (heterogeneous catalysts) ที่ใช้โลหะไม่มีตระกูล (non-noble metals) หรือโลหะออกไซด์ เพื่อใช้ในการเปลี่ยน 5-hydroxymethylfurfural (HMF) ซึ่งเป็นสารชีวเคมีที่ได้จากชีวมวล ให้กลายเป็นสารเคมีมูลค่าสูง สองชนิดหลักคือ furandicarboxylic acid (FDCA) และ 2,5-dihydroxymethylfuran (DHMF)/2,5-dihydroxymethyltetrahydrofuran (DHMTHF) การศึกษานี้ใช้แนวทางการคำนวณเชิงควอนตัม (Density Functional Theory, DFT) ร่วมกับการทดลองในห้องปฏิบัติการ ซึ่งเป็นวิธีการที่ทรงประสิทธิภาพในการออกแบบและพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยา การใช้ DFT ช่วยให้เข้าใจกลไกการเกิดปฏิกิริยาในระดับอะตอม รวมถึงการทำนายคุณสมบัติทางอุณหพลศาสตร์และจลนพลศาสตร์ของปฏิกิริยา ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการออกแบบตัวเร่งปฏิกิริยาที่มีประสิทธิภาพสูง
การเลือกใช้โลหะไม่มีตระกูลเป็นวัสดุพื้นฐานของตัวเร่งปฏิกิริยาเป็นกลยุทธ์ที่ดี เพราะโลหะเหล่านี้มีราคาถูกกว่าโลหะมีตระกูล (noble metals) เช่น แพลตตินั่ม แพลเลเดียม และทองคำ ซึ่งเป็นข้อดีด้านต้นทุนการผลิต นอกจากนี้ ตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิธพันธุ์ยังสามารถแยกออกจากผลิตภัณฑ์ได้ง่าย ทำให้สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ ลดต้นทุนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม งานวิจัยแบ่งออกเป็นสองส่วนหลัก ส่วนแรกศึกษาการออกซิเดชันของ HMF ไปเป็น FDCA โดยใช้ β-MnO2 เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา ส่วนที่สองศึกษาการไฮโดรจีเนชันของ HMF ไปเป็น DHMF และ DHMTHF โดยใช้โลหะไม่มีตระกูล เช่น นิกเกิลและทองแดง เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา
ความสำคัญของงานวิจัยนี้สอดคล้องกับนโยบาย BCG Model ของประเทศไทย ซึ่งส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว การเปลี่ยนชีวมวลให้เป็นสารเคมีมูลค่าสูงเป็นกลยุทธ์สำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรธรรมชาติ และลดการพึ่งพาการนำเข้าสารเคมีจากต่างประเทศ FDCA เป็นสารตั้งต้นสำคัญในการผลิตพอลิเมอร์ชีวภาพ เช่น PEF (polyethylene furanoate) ซึ่งเป็นวัสดุทางเลือกที่ยั่งยืนสำหรับการทดแทน PET (polyethylene terephthalate) DHMF และ DHMTHF ก็มีประโยชน์ในอุตสาหกรรมเคมีหลายประเภทเช่นกัน ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมีศักยภาพในการสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ ที่ตอบโจทย์ทั้งในด้านเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ การใช้ DFT ร่วมกับการทดลองทำให้ผลลัพธ์มีความน่าเชื่อถือ และช่วยลดเวลาและต้นทุนในการพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยา เมื่อเทียบกับการทดลองแบบลองผิดลองถูก ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบที่สำคัญของงานวิจัยนี้
อย่างไรก็ตาม เพื่อให้ผลงานวิจัยมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ควรมีการศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพของตัวเร่งปฏิกิริยาที่พัฒนาขึ้นกับตัวเร่งปฏิกิริยาที่มีอยู่แล้วในท้องตลาด เพื่อแสดงให้เห็นถึงความได้เปรียบของตัวเร่งปฏิกิริยาที่พัฒนาขึ้น นอกจากนี้ ควรมีการศึกษาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของกระบวนการผลิต รวมถึงความเป็นไปได้ในการขยายผลงานวิจัยสู่ระดับอุตสาหกรรม การวิเคราะห์ Life Cycle Assessment (LCA) เพื่อประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมตลอดวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ก็มีความสำคัญเช่นกัน
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมชีวเคมี อุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพ และอุตสาหกรรมเคมี เนื่องจากผลลัพธ์ของงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ในการผลิตสารเคมีมูลค่าสูง เช่น FDCA ซึ่งเป็นสารตั้งต้นสำคัญในการผลิตพอลิเมอร์ชีวภาพ เช่น PEF ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ DHMF และ DHMTHF ก็มีประโยชน์ในอุตสาหกรรมเคมี และอุตสาหกรรมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแปรรูปชีวมวล การพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยาที่มีประสิทธิภาพ ราคาถูก และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมจะช่วยลดต้นทุนการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมเหล่านี้ในตลาดโลก
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับนักวิจัยทางด้านเคมี วิศวกรรมเคมี และวิทยาศาสตร์วัสดุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักวิจัยที่สนใจในด้านการพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยา เคมีคำนวณ (Computational Chemistry) และเคมีของสารชีวภาพ นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังเหมาะกับวิศวกรเคมีที่ทำงานในอุตสาหกรรมชีวเคมี อุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพ และอุตสาหกรรมเคมี ซึ่งสามารถนำความรู้และเทคโนโลยีจากงานวิจัยนี้ไปใช้ในการพัฒนาและปรับปรุงกระบวนการผลิต และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของโรงงาน อาชีพที่เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์และออกแบบกระบวนการทางเคมีก็สามารถนำความรู้จากงานวิจัยนี้ไปประยุกต์ใช้ได้เช่นกัน
| รหัสโครงการ : | 12620 |
| หัวหน้าโครงการ : | นางสาวอัญชลี จันทร์แก้ว |
| ปีงบประมาณ : | 2563 |
| หน่วยงาน : | สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | To develop heterogeneous catalysts (non-noble metals/metal oxides) for 5-hydroxymethylfurfural (HMF) conversion to derived-chemicals (FDCA and DHMF/DHMTHF) using DFT calculation cooperating with experiment. |
นางสาวอัญชลี จันทร์แก้ว. (2563). การพัฒนาและออกแบบตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิพันธุ์เพื่อใช้ในปฏิกิริยาการเปลี่ยน 5-hydroxymethylfurfural (HMF) เป็นสารชีวเคมีมูลค่าสูง. สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). .
นางสาวอัญชลี จันทร์แก้ว. 2563. "การพัฒนาและออกแบบตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิพันธุ์เพื่อใช้ในปฏิกิริยาการเปลี่ยน 5-hydroxymethylfurfural (HMF) เป็นสารชีวเคมีมูลค่าสูง". สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). .
นางสาวอัญชลี จันทร์แก้ว. "การพัฒนาและออกแบบตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิพันธุ์เพื่อใช้ในปฏิกิริยาการเปลี่ยน 5-hydroxymethylfurfural (HMF) เป็นสารชีวเคมีมูลค่าสูง". สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.), 2563. .
นางสาวอัญชลี จันทร์แก้ว. การพัฒนาและออกแบบตัวเร่งปฏิกิริยาวิวิพันธุ์เพื่อใช้ในปฏิกิริยาการเปลี่ยน 5-hydroxymethylfurfural (HMF) เป็นสารชีวเคมีมูลค่าสูง. สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.); 2563. .