การเปรียบเทียบชนิดของวัสดุเพาะต่อการสร้างสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเห็ดป่า (Ganoderma spp. และ Lentinus spp.) และการนำวัสดุเพาะที่ใช้แล้วไปพัฒนาเป็นคอมโพสิตบอร์ดที่มีมูลค่าสูงขึ้น
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการเพิ่มมูลค่าของเห็ดหลินจือป่า (Ganoderma spp.) และเห็ดขอนป่า (Lentinus spp.) โดยการศึกษาอิทธิพลของชนิดวัสดุเพาะต่อการเจริญเติบโต ผลผลิต และคุณสมบัติทางชีวภาพของเห็ด ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงบูรณาการที่ครอบคลุมตั้งแต่การเลือกวัสดุเพาะที่เหมาะสม การเพาะเลี้ยงเห็ด ไปจนถึงการนำวัสดุเหลือใช้หลังการเก็บเกี่ยวมาใช้ประโยชน์ ความน่าสนใจของงานวิจัยนี้คือการใช้แนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน (circular economy) โดยการนำวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรมาใช้ประโยชน์สูงสุด ลดการพึ่งพาขี้เลื่อยไม้ยางพาราซึ่งมีราคาแพง และส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรที่มีอยู่แล้วในท้องถิ่น การศึกษาเปรียบเทียบชนิดของวัสดุเพาะ 5 ชนิด (ขี้เลื่อยไม้ทุเรียน, ไม้สัก, ไม้สน, ไม้ยูคาลิปตัส และไม้ยางพารา) แสดงให้เห็นถึงความละเอียดถี่ถ้วนในการทดลอง การวัดผลผลิตดอกเห็ด %BE (Biological Efficiency: ประสิทธิภาพทางชีวภาพ) และปริมาณสารสกัด เป็นตัวชี้วัดที่ชัดเจน นอกจากนี้ยังวัดปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลายประการ เช่น ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ, ฤทธิ์ต้านไทโรซิเนส, ฤทธิ์ต้านแบคทีเรียก่อโรคและแบคทีเรียก่อสิว, ฤทธิ์ต้านการสร้างเมลานิน, ฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็ง และฤทธิ์ต้านไวรัส ซึ่งแสดงถึงความครอบคลุมและความแม่นยำของการวิเคราะห์
การค้นพบว่าเห็ดขอนป่า KU063 เจริญได้ดีที่สุดในวัสดุเพาะที่ผสมไม้ยูคาลิปตัส 25% และให้ผลผลิตสูง แต่สารสกัดมีน้อย ขณะที่เห็ดหลินจือป่า TAFRS036 ที่เพาะด้วยขี้เลื่อยไม้ทุเรียน 75% ให้ผลผลิตน้อยกว่า แต่สารสกัดมีคุณสมบัติทางชีวภาพที่ดีเยี่ยม เช่น ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูงถึง 93.7% และฤทธิ์ต้านแบคทีเรียก่อสิวที่ดี แสดงให้เห็นความแตกต่างในด้านประสิทธิภาพการผลิตและคุณสมบัติของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพระหว่างชนิดและสายพันธุ์ของเห็ด และวัสดุเพาะที่ใช้ การศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับการพัฒนาคอมโพสิตบอร์ดจากก้อนเห็ดที่ใช้แล้ว แม้จะยังไม่ประสบความสำเร็จในการผลิต Particleboard ที่ได้มาตรฐาน แต่ก็แสดงให้เห็นถึงความเป็นไปได้ในการพัฒนาเป็นแผ่นฉนวน ซึ่งเป็นการนำวัสดุเหลือใช้มาใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
ส่วนการศึกษาอิทธิพลของสภาวะแวดล้อม เช่น ความชื้น อุณหภูมิ และแสง ต่อการเจริญของเส้นใยเห็ด เป็นข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญในการปรับปรุงกระบวนการเพาะเลี้ยงเห็ดให้มีประสิทธิภาพ และการศึกษาด้วยวิธี FTIR ที่ไม่พบการเปลี่ยนแปลงของหมู่ฟังก์ชันในเส้นใยเห็ดก่อนและหลังเก็บดอก แสดงให้เห็นถึงความคงตัวขององค์ประกอบทางเคมีของเส้นใยเห็ด ซึ่งเป็นข้อมูลที่สำคัญในการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเส้นใยเห็ดต่อไป โดยรวมแล้ว งานวิจัยนี้เป็นงานที่มีความสมบูรณ์ ครอบคลุมขั้นตอนต่างๆ ตั้งแต่การเพาะเลี้ยงเห็ดไปจนถึงการนำวัสดุเหลือใช้มาสร้างมูลค่าเพิ่ม และเป็นงานวิจัยที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งในเชิงการเกษตร อุตสาหกรรม และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมหลายประเภท โดยเฉพาะอย่างยิ่ง:
-
อุตสาหกรรมการเกษตร: งานวิจัยนี้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการเลือกวัสดุเพาะเห็ดที่เหมาะสม การเพิ่มผลผลิตเห็ด และการจัดการวัสดุเหลือใช้ ซึ่งสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงกระบวนการผลิตเห็ดให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดต้นทุน และเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกร
-
อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม: สารสกัดจากเห็ดที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพสามารถนำไปใช้เป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ หรือผลิตภัณฑ์อาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง
-
อุตสาหกรรมเวชสำอาง: สารสกัดจากเห็ดที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ฤทธิ์ต้านการอักเสบ และฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย สามารถนำไปใช้เป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์เวชสำอาง เช่น ครีมบำรุงผิว โลชั่น หรือผลิตภัณฑ์ดูแลผิวหน้า
-
อุตสาหกรรมวัสดุชีวภาพ: การพัฒนาคอมโพสิตบอร์ดจากก้อนเห็ดที่ใช้แล้ว แม้จะยังไม่ประสบความสำเร็จในการผลิต Particleboard ที่ได้มาตรฐาน แต่ก็มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นวัสดุก่อสร้างประเภทอื่นๆ เช่น แผ่นฉนวน ซึ่งเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคลากรหลายอาชีพ ได้แก่:
-
เกษตรกรผู้เพาะเห็ด: ข้อมูลเกี่ยวกับการเลือกวัสดุเพาะเห็ดที่เหมาะสม การเพิ่มผลผลิต และการจัดการวัสดุเหลือใช้ จะช่วยให้เกษตรกรสามารถปรับปรุงกระบวนการผลิตเห็ดให้มีประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และเพิ่มรายได้
-
นักวิจัยด้านการเกษตรและชีววิทยา: งานวิจัยนี้สามารถนำไปต่อยอดวิจัยได้อีกมากมาย เช่น การศึกษาสายพันธุ์เห็ดชนิดอื่นๆ การศึกษาองค์ประกอบทางเคมีของสารสกัดจากเห็ดอย่างละเอียด หรือการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเส้นใยเห็ด
-
นักวิทยาศาสตร์ด้านอาหารและเวชสำอาง: ข้อมูลเกี่ยวกับฤทธิ์ทางชีวภาพของสารสกัดจากเห็ด สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ และผลิตภัณฑ์เวชสำอาง
-
วิศวกรวัสดุ: ข้อมูลเกี่ยวกับการพัฒนาคอมโพสิตบอร์ดจากก้อนเห็ดที่ใช้แล้ว สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาวัสดุชีวภาพชนิดใหม่ ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
| รหัสโครงการ : | 110875 |
| หัวหน้าโครงการ : | นางเยาวภา อร่ามศิริรุจิเวทย์ |
| ปีงบประมาณ : | 2564 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | แผนงาน หรือชุดโครงการ |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | เพื่อเปรียบเทียบผลผลิตเห็ดหลินจือป่า และเห็ดขอนป่าที่ได้จากการใช้วัสดุเพาะจากไม้ชนิดต่างๆ เพื่อนำสารสกัดการผลผลิตเห็ดที่ได้ไปทดสอบสมบัติการต้านออกซิเดชั่น การต้านแบคทีเรียก่อโรค การต้านแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดสิว การต้านกระบวนการสร้างเม็ดสีเมลานิน การยับยั้งเซลล์มะเร็ง การต้านไวรัส เพื่อศึกษาชนิดและสายพันธุ์ของเห็ดและวัสดุเหลือที่ทางการเกษตรที่เหมาะสมในการนำมาทำวัสดุจากเส้นใยเห็ด (mycelium-based materials) รวมถึงการถุงเพาะเลี้ยงเห็ดหลังการเก็บเกี่ยวดอกเห็ดแล้วมาเป็นหัวเชื้อตั้งต้น ศึกษาลักษณะของเส้นใยที่เจริญบนวัสดุเพาะต่างชนิดก่อนและหลังเก็บดอกเห็ด เพื่อศึกษาอิทธิพลของสภาวะแวดล้อมที่ใช้ในการเพาะเลี้ยง เช่น ความชื้น อุณหภูมิ ความเข้มของแสง ที่มีต่อการเจริญของเชื้อเห็ดในวัสดุหลือที่ทางการเกษตรที่คัดเลือกไว้ เพื่อพัฒนาคอมโพสิตบอร์ดจากเส้นใยเห็ด (Myco-composite board) ต้นแบบจากการเพาะเลี้ยงเส้นใยเห็ดในวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรและถุงเพาะเลี้ยงเห็ดหลังการเก็บเกี่ยวดอกเห็ดแล้ว |
นางเยาวภา อร่ามศิริรุจิเวทย์. (2564). การเปรียบเทียบชนิดของวัสดุเพาะต่อการสร้างสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเห็ดป่า (Ganoderma spp. และ Lentinus spp.) และการนำวัสดุเพาะที่ใช้แล้วไปพัฒนาเป็นคอมโพสิตบอร์ดที่มีมูลค่าสูงขึ้น. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพมหานคร.
นางเยาวภา อร่ามศิริรุจิเวทย์. 2564. "การเปรียบเทียบชนิดของวัสดุเพาะต่อการสร้างสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเห็ดป่า (Ganoderma spp. และ Lentinus spp.) และการนำวัสดุเพาะที่ใช้แล้วไปพัฒนาเป็นคอมโพสิตบอร์ดที่มีมูลค่าสูงขึ้น". มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพมหานคร.
นางเยาวภา อร่ามศิริรุจิเวทย์. "การเปรียบเทียบชนิดของวัสดุเพาะต่อการสร้างสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเห็ดป่า (Ganoderma spp. และ Lentinus spp.) และการนำวัสดุเพาะที่ใช้แล้วไปพัฒนาเป็นคอมโพสิตบอร์ดที่มีมูลค่าสูงขึ้น". มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2564. กรุงเทพมหานคร.
นางเยาวภา อร่ามศิริรุจิเวทย์. การเปรียบเทียบชนิดของวัสดุเพาะต่อการสร้างสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในเห็ดป่า (Ganoderma spp. และ Lentinus spp.) และการนำวัสดุเพาะที่ใช้แล้วไปพัฒนาเป็นคอมโพสิตบอร์ดที่มีมูลค่าสูงขึ้น. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2564. กรุงเทพมหานคร.