กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี

การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง

... 13 มีนาคม 2568
การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง
ภาพนี้สร้างโดย Image GPT เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2568

บทวิเคราะห์งานวิจัย

งานวิจัยนี้ศึกษาการแปลผลสัญญาณชีวภาพสามประเภท ได้แก่ สัญญาณไฟฟ้าสมอง (EEG), สัญญาณไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG), และสัญญาณการเคลื่อนไหวจากหน่วยวัดความเร่ง (IMU) เพื่อพัฒนาแบบจำลองการทำงานร่วมกันระหว่างสัญญาณเหล่านี้ในขณะที่ผู้ทดลองทำกิจกรรมลุกและนั่ง ทั้งในสถานการณ์จริง (ME) การจินตนาการการเคลื่อนไหว (MI) และการจินตนาการโดยไม่เคลื่อนไหว (SA) จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือการนำข้อมูลหลายมิติมาวิเคราะห์ร่วมกัน เพื่อให้เข้าใจกลไกการควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกายได้อย่างครอบคลุม

การใช้ Sensorimotor rhythm (SMR) และ Motor-related cortical potential (MRCP) เป็นคุณลักษณะ (feature) ในการวิเคราะห์ถือเป็นจุดแข็ง เนื่องจากเป็นสัญญาณที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการวางแผนและการควบคุมการเคลื่อนไหว การเลือกใช้ Support Vector Machine (SVM) และ Deep Neural Network (EEGNet) เป็นเทคนิคการเรียนรู้ของเครื่อง แสดงให้เห็นถึงความพยายามในการทดสอบและเปรียบเทียบประสิทธิภาพของโมเดลที่หลากหลาย การประเมินประสิทธิภาพโดยใช้ความแม่นยำ (Accuracy), True positive rate (TPR), False positive rate (FPR) และ Latency ทำให้ผลลัพธ์มีความน่าเชื่อถือและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง

ผลการวิจัยแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างอย่างชัดเจนของรูปแบบสัญญาณ EEG ระหว่างสถานการณ์ ME, MI และ SA โดยเฉพาะอย่างยิ่งค่า ERD และแอมพลิจูดของ MRCP ซึ่งบ่งชี้ถึงความแตกต่างในกิจกรรมของสมองระหว่างการเคลื่อนไหวจริง การจินตนาการ และการไม่เคลื่อนไหว ความแม่นยำในการจำแนกประเภทของกิจกรรม ME โดยใช้ SVM อยู่ที่ประมาณ 73% ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับที่น่าพอใจ อย่างไรก็ตาม ความแม่นยำในการจำแนกกิจกรรม MI สูงกว่า SA ซึ่งสอดคล้องกับความคาดหวัง นอกจากนี้ การใช้ EEGNet ซึ่งเป็น deep learning model ให้ความแม่นยำสูงกว่า SVM ถึง 6% และมีความสามารถในการจำแนกกิจกรรมแบบเรียลไทม์ แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการนำเทคนิค deep learning มาประยุกต์ใช้ในการแปลผลสัญญาณสมอง

แม้ว่างานวิจัยนี้จะประสบความสำเร็จในการจำแนกประเภทกิจกรรม แต่ก็ยังมีข้อจำกัด เช่น ขนาดกลุ่มตัวอย่างที่อาจจะยังไม่เพียงพอต่อการสรุปผลได้อย่างทั่วไป และควรมีการทดสอบในกลุ่มประชากรที่หลากหลายมากขึ้น นอกจากนี้ การศึกษาควรพิจารณาปัจจัยอื่นๆ ที่อาจมีผลต่อสัญญาณชีวภาพ เช่น อารมณ์ ความเหนื่อยล้า และสภาพแวดล้อม การพัฒนาต่อไปควรเน้นที่การปรับปรุงความแม่นยำ การลด latency และการเพิ่มความแข็งแกร่งของโมเดลในการรับมือกับความแปรปรวนของสัญญาณ เพื่อให้สามารถนำไปใช้ในระบบ Brain-Computer Interface (BCI) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้วางรากฐานที่สำคัญสำหรับการพัฒนาเทคโนโลยีช่วยเหลือและการฟื้นฟูสมรรถภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยที่มีความบกพร่องทางการเคลื่อนไหว

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีการแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอุปกรณ์ช่วยเหลือผู้พิการ และการฟื้นฟูสมรรถภาพทางระบบประสาท เหตุผลคือผลลัพธ์ของงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ในการพัฒนา Brain-Computer Interface (BCI) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้ผู้ป่วยที่ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้ สามารถควบคุมอุปกรณ์ต่างๆ เช่น แขนกล เก้าอี้รถเข็น หรืออุปกรณ์อื่นๆ ได้ด้วยความคิด นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาโปรแกรมฝึกฝนการเคลื่อนไหว และระบบประเมินผลการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายภาพ ซึ่งจะช่วยให้แพทย์และนักกายภาพบำบัดสามารถติดตามความก้าวหน้าของผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคลากรทางการแพทย์หลายอาชีพ รวมถึงแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาท นักกายภาพบำบัด วิศวกรชีวการแพทย์ และนักวิทยาศาสตร์ข้อมูล แพทย์และนักกายภาพบำบัดสามารถนำผลการวิจัยไปใช้ในการประเมินและรักษาผู้ป่วยที่มีปัญหาทางระบบประสาทและการเคลื่อนไหว วิศวกรชีวการแพทย์สามารถนำความรู้จากงานวิจัยนี้ไปพัฒนาอุปกรณ์และระบบ BCI ส่วนนักวิทยาศาสตร์ข้อมูลสามารถนำความรู้ด้าน machine learning และ deep learning ไปพัฒนาและปรับปรุงโมเดลการแปลผลสัญญาณชีวภาพ เพื่อให้ได้ความแม่นยำและประสิทธิภาพที่สูงขึ้น

สร้างบทวิเคราะห์โดย Gemini เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2568
รหัสโครงการ : 125068
หัวหน้าโครงการ : นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร
ปีงบประมาณ : 2564
หน่วยงาน : สถาบันวิทยสิริเมธี
สาขาวิจัย : กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี
ประเภทโครงการ : โครงการเดี่ยว
สถานะ : ปิดโครงการ
คำสำคัญ :
วัตถุประสงค์ : To develop a synergy model among EEG, EMG, and IMU activations during sitting and standing preparation and execution. To develop a synergy model among EEG, EMG, and IMU activations during sitting and standing imagery. To develop artificial neural network architecture to recognize the activities of the synergy models.

นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร. (2564). การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง. สถาบันวิทยสิริเมธี. .

นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร. 2564. "การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง". สถาบันวิทยสิริเมธี. .

นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร. "การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง". สถาบันวิทยสิริเมธี, 2564. .

นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร. การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง. สถาบันวิทยสิริเมธี; 2564. .

Creative Commons : CC

Creative Commons
Attribution ให้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มา