การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้ศึกษาการแปลผลสัญญาณชีวภาพสามประเภท ได้แก่ สัญญาณไฟฟ้าสมอง (EEG), สัญญาณไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG), และสัญญาณการเคลื่อนไหวจากหน่วยวัดความเร่ง (IMU) เพื่อพัฒนาแบบจำลองการทำงานร่วมกันระหว่างสัญญาณเหล่านี้ในขณะที่ผู้ทดลองทำกิจกรรมลุกและนั่ง ทั้งในสถานการณ์จริง (ME) การจินตนาการการเคลื่อนไหว (MI) และการจินตนาการโดยไม่เคลื่อนไหว (SA) จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือการนำข้อมูลหลายมิติมาวิเคราะห์ร่วมกัน เพื่อให้เข้าใจกลไกการควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกายได้อย่างครอบคลุม
การใช้ Sensorimotor rhythm (SMR) และ Motor-related cortical potential (MRCP) เป็นคุณลักษณะ (feature) ในการวิเคราะห์ถือเป็นจุดแข็ง เนื่องจากเป็นสัญญาณที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการวางแผนและการควบคุมการเคลื่อนไหว การเลือกใช้ Support Vector Machine (SVM) และ Deep Neural Network (EEGNet) เป็นเทคนิคการเรียนรู้ของเครื่อง แสดงให้เห็นถึงความพยายามในการทดสอบและเปรียบเทียบประสิทธิภาพของโมเดลที่หลากหลาย การประเมินประสิทธิภาพโดยใช้ความแม่นยำ (Accuracy), True positive rate (TPR), False positive rate (FPR) และ Latency ทำให้ผลลัพธ์มีความน่าเชื่อถือและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
ผลการวิจัยแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างอย่างชัดเจนของรูปแบบสัญญาณ EEG ระหว่างสถานการณ์ ME, MI และ SA โดยเฉพาะอย่างยิ่งค่า ERD และแอมพลิจูดของ MRCP ซึ่งบ่งชี้ถึงความแตกต่างในกิจกรรมของสมองระหว่างการเคลื่อนไหวจริง การจินตนาการ และการไม่เคลื่อนไหว ความแม่นยำในการจำแนกประเภทของกิจกรรม ME โดยใช้ SVM อยู่ที่ประมาณ 73% ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับที่น่าพอใจ อย่างไรก็ตาม ความแม่นยำในการจำแนกกิจกรรม MI สูงกว่า SA ซึ่งสอดคล้องกับความคาดหวัง นอกจากนี้ การใช้ EEGNet ซึ่งเป็น deep learning model ให้ความแม่นยำสูงกว่า SVM ถึง 6% และมีความสามารถในการจำแนกกิจกรรมแบบเรียลไทม์ แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการนำเทคนิค deep learning มาประยุกต์ใช้ในการแปลผลสัญญาณสมอง
แม้ว่างานวิจัยนี้จะประสบความสำเร็จในการจำแนกประเภทกิจกรรม แต่ก็ยังมีข้อจำกัด เช่น ขนาดกลุ่มตัวอย่างที่อาจจะยังไม่เพียงพอต่อการสรุปผลได้อย่างทั่วไป และควรมีการทดสอบในกลุ่มประชากรที่หลากหลายมากขึ้น นอกจากนี้ การศึกษาควรพิจารณาปัจจัยอื่นๆ ที่อาจมีผลต่อสัญญาณชีวภาพ เช่น อารมณ์ ความเหนื่อยล้า และสภาพแวดล้อม การพัฒนาต่อไปควรเน้นที่การปรับปรุงความแม่นยำ การลด latency และการเพิ่มความแข็งแกร่งของโมเดลในการรับมือกับความแปรปรวนของสัญญาณ เพื่อให้สามารถนำไปใช้ในระบบ Brain-Computer Interface (BCI) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้วางรากฐานที่สำคัญสำหรับการพัฒนาเทคโนโลยีช่วยเหลือและการฟื้นฟูสมรรถภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยที่มีความบกพร่องทางการเคลื่อนไหว
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีการแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอุปกรณ์ช่วยเหลือผู้พิการ และการฟื้นฟูสมรรถภาพทางระบบประสาท เหตุผลคือผลลัพธ์ของงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ในการพัฒนา Brain-Computer Interface (BCI) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้ผู้ป่วยที่ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้ สามารถควบคุมอุปกรณ์ต่างๆ เช่น แขนกล เก้าอี้รถเข็น หรืออุปกรณ์อื่นๆ ได้ด้วยความคิด นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาโปรแกรมฝึกฝนการเคลื่อนไหว และระบบประเมินผลการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายภาพ ซึ่งจะช่วยให้แพทย์และนักกายภาพบำบัดสามารถติดตามความก้าวหน้าของผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคลากรทางการแพทย์หลายอาชีพ รวมถึงแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาท นักกายภาพบำบัด วิศวกรชีวการแพทย์ และนักวิทยาศาสตร์ข้อมูล แพทย์และนักกายภาพบำบัดสามารถนำผลการวิจัยไปใช้ในการประเมินและรักษาผู้ป่วยที่มีปัญหาทางระบบประสาทและการเคลื่อนไหว วิศวกรชีวการแพทย์สามารถนำความรู้จากงานวิจัยนี้ไปพัฒนาอุปกรณ์และระบบ BCI ส่วนนักวิทยาศาสตร์ข้อมูลสามารถนำความรู้ด้าน machine learning และ deep learning ไปพัฒนาและปรับปรุงโมเดลการแปลผลสัญญาณชีวภาพ เพื่อให้ได้ความแม่นยำและประสิทธิภาพที่สูงขึ้น
| รหัสโครงการ : | 125068 |
| หัวหน้าโครงการ : | นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร |
| ปีงบประมาณ : | 2564 |
| หน่วยงาน : | สถาบันวิทยสิริเมธี |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | To develop a synergy model among EEG, EMG, and IMU activations during sitting and standing preparation and execution. To develop a synergy model among EEG, EMG, and IMU activations during sitting and standing imagery. To develop artificial neural network architecture to recognize the activities of the synergy models. |
นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร. (2564). การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง. สถาบันวิทยสิริเมธี. .
นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร. 2564. "การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง". สถาบันวิทยสิริเมธี. .
นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร. "การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง". สถาบันวิทยสิริเมธี, 2564. .
นายธีรวิทย์ วิไลประสิทธิ์พร. การแปลผลสัญญาณสมอง กล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหว ระหว่างการทำจิตภาพ,ก่อนการเคลื่อนไหว และขณะเคลื่อนไหว ในท่าทางลุก และนั่ง. สถาบันวิทยสิริเมธี; 2564. .