การจัดการความรู้และขยายผลรูปแบบการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมที่เสริมสร้างศักยภาพด้านเศรษฐกิจชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงาน จังหวัดอุบลราชธานี
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง "การจัดการความรู้และขยายผลรูปแบบการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมที่เสริมสร้างศักยภาพด้านเศรษฐกิจชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงาน จังหวัดอุบลราชธานี" เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ที่มุ่งเน้นการแก้ปัญหาภัยพิบัติน้ำท่วมในจังหวัดอุบลราชธานีอย่างยั่งยืน โดยเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นสำคัญ งานวิจัยนี้มีความโดดเด่นในหลายๆ ด้าน เริ่มจากการใช้กระบวนการวิจัยเพื่อท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research - PAR) ซึ่งทำให้ผลลัพธ์ที่ได้มีความสอดคล้องกับบริบทและความต้องการของชุมชนอย่างแท้จริง การที่งานวิจัยนี้ศึกษาพื้นที่หลากหลาย ตั้งแต่พื้นที่เมือง กึ่งเมืองกึ่งชนบท และชนบท ทำให้สามารถนำผลการวิจัยไปประยุกต์ใช้ได้อย่างกว้างขวาง และการที่งานวิจัยนี้ศึกษาตั้งแต่ขั้นตอนการวางแผน การเตรียมการ การตั้งรับ การอพยพ การพัฒนาและฟื้นฟู จนถึงการสร้างฐานอาชีพให้ชุมชน สะท้อนให้เห็นถึงความครอบคลุมและความเข้าใจในกระบวนการจัดการภัยพิบัติอย่างเป็นระบบ
จุดเด่นอีกประการหนึ่งของงานวิจัยนี้คือการเน้นการสร้างกลไกการทำงานร่วมกันระหว่างชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานภาครัฐ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุเป้าหมายการจัดการภัยพิบัติอย่างมีประสิทธิภาพ การสำรวจข้อมูลและการพัฒนาเครื่องมือ คู่มือในการวิเคราะห์ปริมาณน้ำและลักษณะพื้นที่ เป็นการสร้างฐานข้อมูลและความรู้ที่สำคัญสำหรับการวางแผนและการรับมือกับภัยพิบัติในอนาคต การแลกเปลี่ยนประสบการณ์และการบูรณาการแผนระหว่างชุมชน ตำบล และหน่วยงาน แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการทำงานแบบเครือข่าย และการมีข้อตกลงและมาตรการในการรับมือและจัดการน้ำท่วม เป็นการสร้างความมั่นคงและความยั่งยืนในการจัดการภัยพิบัติ นอกจากนี้ การเน้นความเข้าใจเกี่ยวกับระบบนิเวศน์ที่สัมพันธ์กับระดับน้ำ และนวัตกรรมของครัวเรือนที่อยู่กับน้ำท่วม เป็นการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการจัดการภัยพิบัติอย่างชาญฉลาด
ผลลัพธ์ของงานวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงความสำเร็จในการลดความเหลื่อมล้ำในหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็นมิติเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และความรู้ การลดความเสียหายต่อพื้นที่การเกษตร บ้านเรือน การเพิ่มรายได้ให้ชุมชน การลดความขัดแย้งทางสังคม การสร้างอำนาจในการตัดสินใจร่วมกัน และการเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันภัย ล้วนเป็นผลลัพธ์ที่สำคัญที่แสดงถึงความคุ้มค่าของงานวิจัยนี้ อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอเชิงนโยบายที่งานวิจัยนี้ได้นำเสนอ เป็นสิ่งที่ควรได้รับการพิจารณาและนำไปปฏิบัติอย่างจริงจัง เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายที่ยั่งยืน และเพื่อให้การจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมในจังหวัดอุบลราชธานี และพื้นที่อื่นๆ ที่มีความเสี่ยงต่อภัยพิบัติประเภทเดียวกัน มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น การเน้นการพึ่งพาตนเองของชุมชนควบคู่กับการสนับสนุนจากภาครัฐ ถือเป็นแนวทางที่เหมาะสมและยั่งยืน การส่งต่อข้อเสนอไปยังหน่วยงานภาครัฐ พรรคการเมือง เป็นการแสดงให้เห็นถึงความตั้งใจที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมประกันภัย อุตสาหกรรมการก่อสร้าง อุตสาหกรรมเกษตรกรรม และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว เหตุผลคือ:
อุตสาหกรรมประกันภัย: ข้อมูลจากงานวิจัยนี้สามารถนำมาใช้ในการประเมินความเสี่ยงและการออกแบบผลิตภัณฑ์ประกันภัยที่เกี่ยวข้องกับภัยพิบัติน้ำท่วม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ข้อมูลเกี่ยวกับความเสียหายต่อพื้นที่การเกษตร บ้านเรือน และการเพิ่มรายได้ให้ชุมชน จะช่วยให้บริษัทประกันภัยสามารถกำหนดเบี้ยประกันภัยที่เหมาะสมและออกแบบแผนประกันภัยที่ครอบคลุมความต้องการของผู้เอาประกันได้ดียิ่งขึ้น
อุตสาหกรรมการก่อสร้าง: งานวิจัยนี้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับนวัตกรรมของครัวเรือนที่อยู่กับน้ำท่วม ซึ่งสามารถนำมาใช้ในการพัฒนาเทคโนโลยีและวัสดุในการก่อสร้างบ้านเรือนที่สามารถทนทานต่อน้ำท่วมได้ นอกจากนี้ ข้อมูลเกี่ยวกับการวางแผนและการรับมือกับภัยพิบัติ จะช่วยให้บริษัทก่อสร้างสามารถออกแบบโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถป้องกันและลดความเสียหายจากน้ำท่วมได้
อุตสาหกรรมเกษตรกรรม: งานวิจัยนี้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับความเสียหายต่อพื้นที่การเกษตร และแนวทางการฟื้นฟูพื้นที่การเกษตรหลังน้ำท่วม ข้อมูลนี้สามารถนำมาใช้ในการพัฒนาเทคโนโลยีและวิธีการทางการเกษตรที่สามารถทนทานต่อน้ำท่วมได้ และช่วยให้เกษตรกรสามารถวางแผนการผลิตและลดความเสียหายจากน้ำท่วมได้
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว: การลดความเสียหายต่อพื้นที่ท่องเที่ยว และการฟื้นฟูพื้นที่ท่องเที่ยวหลังน้ำท่วม เป็นสิ่งสำคัญสำหรับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ข้อมูลจากงานวิจัยนี้สามารถนำมาใช้ในการวางแผนการบริหารจัดการความเสี่ยง และการฟื้นฟูอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวหลังเกิดภัยพิบัติ
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับนักวิชาการด้านการจัดการภัยพิบัติ นักวางแผนเมือง เจ้าหน้าที่รัฐ และผู้ประกอบการในชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม เหตุผลคือ:
นักวิชาการด้านการจัดการภัยพิบัติ: งานวิจัยนี้มีข้อมูลเชิงประจักษ์และข้อเสนอเชิงนโยบายที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาองค์ความรู้และทฤษฎีด้านการจัดการภัยพิบัติ สามารถนำไปต่อยอดในการวิจัยเชิงลึกในเรื่องต่างๆ เช่น การประเมินความเสี่ยง การสร้างความต้านทานชุมชน และการฟื้นฟูหลังภัยพิบัติ
นักวางแผนเมือง: ข้อมูลเกี่ยวกับการวางแผนการใช้พื้นที่ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และการจัดการทรัพยากรน้ำ เป็นสิ่งสำคัญสำหรับการวางแผนเมือง งานวิจัยนี้สามารถนำมาใช้ในการพัฒนาแผนแม่บทการจัดการน้ำท่วมในพื้นที่ต่างๆ
เจ้าหน้าที่รัฐ: ข้อมูลและข้อเสนอเชิงนโยบายจากงานวิจัยนี้ สามารถนำมาใช้ในการกำหนดนโยบายและแผนงานด้านการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วม การจัดสรรงบประมาณ และการให้ความช่วยเหลือแก่ชุมชนที่ได้รับผลกระทบ
ผู้ประกอบการในชุมชน: งานวิจัยนี้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการสร้างฐานอาชีพและการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนหลังน้ำท่วม ผู้ประกอบการสามารถนำข้อมูลนี้ไปใช้ในการพัฒนาธุรกิจ ปรับตัวให้เข้ากับสภาวะแวดล้อม และเพิ่มความสามารถในการรับมือกับภัยพิบัติ
| รหัสโครงการ : | 124036 |
| หัวหน้าโครงการ : | นายทัพไท ชุ่มนาเสียว |
| ปีงบประมาณ : | 2564 |
| หน่วยงาน : | ศูนย์ประสานงานวิจัย อปท.กับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1. เพื่อถอดความรู้งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นการจัดการภัยพิบัติกรณีน้ำท่วมในพื้นที่เมือง กึ่งเมืองกึ่งชนบท และชนบท จังหวัดอุบลราชธานี2. เพื่อขยายผลการจัดการน้ำท่วมแบบมีส่วนร่วมของชุมชนและหน่วยงานในพื้นที่เมืองและชนบท3. เพื่อสร้างแนวทางในการกำหนดแนวนโยบายด้านการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมต่อหน่วยงานในระดับตำบล และจังหวัด |
นายทัพไท ชุ่มนาเสียว. (2564). การจัดการความรู้และขยายผลรูปแบบการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมที่เสริมสร้างศักยภาพด้านเศรษฐกิจชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงาน จังหวัดอุบลราชธานี. ศูนย์ประสานงานวิจัย อปท.กับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น. อุบลราชธานี.
นายทัพไท ชุ่มนาเสียว. 2564. "การจัดการความรู้และขยายผลรูปแบบการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมที่เสริมสร้างศักยภาพด้านเศรษฐกิจชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงาน จังหวัดอุบลราชธานี". ศูนย์ประสานงานวิจัย อปท.กับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น. อุบลราชธานี.
นายทัพไท ชุ่มนาเสียว. "การจัดการความรู้และขยายผลรูปแบบการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมที่เสริมสร้างศักยภาพด้านเศรษฐกิจชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงาน จังหวัดอุบลราชธานี". ศูนย์ประสานงานวิจัย อปท.กับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น, 2564. อุบลราชธานี.
นายทัพไท ชุ่มนาเสียว. การจัดการความรู้และขยายผลรูปแบบการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมที่เสริมสร้างศักยภาพด้านเศรษฐกิจชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงาน จังหวัดอุบลราชธานี. ศูนย์ประสานงานวิจัย อปท.กับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น; 2564. อุบลราชธานี.