บทบาททางสังคมของความเชื่อเรื่องผีมอญในตำบลเจ็ดริ้ว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร (SOCIAL FUNCTIONS OF PHIMON BELIEFS IN TAMBON CHET RIO AMPHOE BANPHAEO CHANGWAT SAMUTSAKHON)
บทวิเคราะห์งานวิจัย
วิทยานิพนธ์เรื่อง "บทบาททางสังคมของความเชื่อเรื่องผีมอญในตำบลเจ็ดริ้ว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร" นี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพที่ศึกษาความเชื่อเรื่องผีมอญในชุมชนชาวมอญเจ็ดริ้วอย่างลึกซึ้ง การวิจัยดำเนินการโดยการเก็บข้อมูลภาคสนามระหว่างปี พ.ศ. 2562-2565 โดยใช้ทั้งข้อมูลเอกสารและการสัมภาษณ์ ซึ่งเป็นวิธีการที่เหมาะสมสำหรับการศึกษาปรากฏการณ์ทางสังคมและวัฒนธรรมที่ซับซ้อนเช่นนี้ จุดเด่นของงานวิจัยนี้อยู่ที่การเชื่อมโยงความเชื่อเรื่องผีมอญกับบทบาททางสังคมในปัจจุบัน ไม่ใช่เพียงแค่การบันทึกพิธีกรรมหรือความเชื่อแบบผิวเผิน แต่ได้วิเคราะห์ว่าความเชื่อดังกล่าวมีอิทธิพลต่อการจัดระเบียบทางสังคม การสร้างความสัมพันธ์ และการควบคุมพฤติกรรมของคนในชุมชนอย่างไร
งานวิจัยระบุถึงมโนทัศน์สำคัญสามประการเกี่ยวกับผีมอญ ได้แก่ ผีมอญเป็นผู้อาวุโสในตระกูล ผีมอญเป็นวิญญาณผู้พิทักษ์ และผีมอญเป็นผู้ควบคุมกฎและศีลธรรม มโนทัศน์เหล่านี้ไม่เพียงแต่เป็นความเชื่อทางศาสนา แต่ยังเป็นเครื่องมือทางสังคมที่ทรงพลัง มันกำหนดบทบาททางสังคมที่แตกต่างกันระหว่าง "คนในตระกูลผี" และ "คนนอกตระกูลผี" สร้างความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นภายในตระกูล และควบคุมพฤติกรรมของสมาชิกให้เป็นไปตามแบบแผนทางสังคมที่ยอมรับ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงกลไกการควบคุมทางสังคมที่ไม่ใช่แค่กฎหมายหรืออำนาจรัฐ แต่เป็นความเชื่อร่วมที่ฝังรากลึกในจิตใจของคนในชุมชน
นอกจากนี้ งานวิจัยยังชี้ให้เห็นว่าความเชื่อเรื่องผีมอญมีบทบาทสำคัญในการจัดการทรัพยากร การถ่ายทอดคุณค่าทางวัฒนธรรม และการสร้างเอกลักษณ์ของกลุ่ม การเชิดชูความสัมพันธ์ระหว่างคนต่างรุ่น การสร้างความชัดเจนในสมาชิกภาพ และความเท่าเทียมในการเข้าถึงทรัพยากร ล้วนเป็นผลพวงจากความเชื่อนี้ แสดงให้เห็นถึงความยั่งยืนของความเชื่อผีมอญในการสร้างความสงบสุขและความร่วมมือในชุมชน แม้ในบริบทสังคมไทยที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความเชื่อนี้ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้สังคมชาวมอญเจ็ดริ้วดำรงอยู่ได้อย่างมีเสถียรภาพ งานวิจัยชิ้นนี้จึงไม่เพียงแต่เป็นการศึกษาเชิงประจักษ์เกี่ยวกับความเชื่อทางศาสนา แต่ยังเป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์ที่ให้ความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับกลไกทางสังคม และความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อ วัฒนธรรม และการดำรงอยู่ของชุมชน
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยอาจขาดการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบกับชุมชนอื่นๆ หรือการศึกษาผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมต่อความเชื่อผีมอญในระยะยาว การขยายขอบเขตการศึกษาในด้านเหล่านี้อาจทำให้การวิจัยมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ถึงกระนั้น งานวิจัยนี้ก็ถือเป็นงานวิจัยที่มีคุณค่า เนื่องจากได้นำเสนอข้อมูลเชิงลึกและการวิเคราะห์ที่รอบด้าน ซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงบทบาทสำคัญของความเชื่อทางศาสนาในบริบทสังคมไทยได้อย่างดีเยี่ยม
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และอุตสาหกรรมบันเทิง โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์และเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรม ข้อมูลเกี่ยวกับพิธีกรรม ความเชื่อ และบทบาททางสังคมของผีมอญสามารถนำไปใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เช่น การจัดทัวร์เชิงประวัติศาสตร์ การแสดงศิลปวัฒนธรรม หรือการสร้างสื่อประชาสัมพันธ์ นอกจากนี้ ข้อมูลจากงานวิจัยยังสามารถนำมาใช้เป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์งานบันเทิงต่างๆ เช่น ภาพยนตร์ ละคร หรือแม้แต่เกม ที่สะท้อนให้เห็นถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรมของประเทศไทย การนำเสนอในรูปแบบที่น่าสนใจจะสามารถดึงดูดความสนใจจากกลุ่มเป้าหมายได้เป็นอย่างดี และสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมบันเทิง
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับนักมานุษยวิทยา นักสังคมวิทยา นักประวัติศาสตร์ และนักวิจัยทางด้านวัฒนธรรม ข้อมูลและการวิเคราะห์ในงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ในการศึกษาต่อยอด หรือเป็นฐานข้อมูลอ้างอิงสำหรับงานวิจัยชิ้นอื่นๆ นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังเหมาะกับนักวางแผนชุมชน และเจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์และพัฒนาวัฒนธรรมท้องถิ่น ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับความเชื่อและบทบาททางสังคมของผีมอญสามารถนำไปใช้ในการออกแบบนโยบายและโครงการพัฒนาชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชาวมอญเจ็ดริ้ว ช่วยให้การพัฒนาเกิดขึ้นอย่างยั่งยืนและไม่กระทบต่อเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชน
| รหัสโครงการ : | 182502 |
| หัวหน้าโครงการ : | ผศ.ดร. ชัยรัตน์ พลมุข |
| ปีงบประมาณ : | 2564 |
| หน่วยงาน : | จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | แผนงาน หรือชุดโครงการ |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1. ศึกษาวิถีปฏิบัติและพิธีกรรมที่สัมพันธ์กับความเชื่อเรื่องผีมอญของชาวมอญเจ็ดริ้ว อำเภอบัานแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร2. วิเคราะห์บทบาททางสังคมของความเชื่อเรื่องผีมอญในชุมชนชาวมอญเจ็ดริ้วท่ามกลางบริบทสังคมไทยปัจจุบัน |
ผศ.ดร. ชัยรัตน์ พลมุข. (2564). บทบาททางสังคมของความเชื่อเรื่องผีมอญในตำบลเจ็ดริ้ว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร (SOCIAL FUNCTIONS OF PHIMON BELIEFS IN TAMBON CHET RIO AMPHOE BANPHAEO CHANGWAT SAMUTSAKHON). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. .
ผศ.ดร. ชัยรัตน์ พลมุข. 2564. "บทบาททางสังคมของความเชื่อเรื่องผีมอญในตำบลเจ็ดริ้ว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร (SOCIAL FUNCTIONS OF PHIMON BELIEFS IN TAMBON CHET RIO AMPHOE BANPHAEO CHANGWAT SAMUTSAKHON)". จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. .
ผศ.ดร. ชัยรัตน์ พลมุข. "บทบาททางสังคมของความเชื่อเรื่องผีมอญในตำบลเจ็ดริ้ว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร (SOCIAL FUNCTIONS OF PHIMON BELIEFS IN TAMBON CHET RIO AMPHOE BANPHAEO CHANGWAT SAMUTSAKHON)". จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2564. .
ผศ.ดร. ชัยรัตน์ พลมุข. บทบาททางสังคมของความเชื่อเรื่องผีมอญในตำบลเจ็ดริ้ว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร (SOCIAL FUNCTIONS OF PHIMON BELIEFS IN TAMBON CHET RIO AMPHOE BANPHAEO CHANGWAT SAMUTSAKHON). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2564. .