กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์

ความรุนแรงทางการเมือง ความรุนแรงโดยรัฐ และการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยแนวทางไร้ความรุนแรง

... 27 มีนาคม 2568
ความรุนแรงทางการเมือง ความรุนแรงโดยรัฐ และการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยแนวทางไร้ความรุนแรง
ภาพนี้สร้างโดย Image GPT เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2568

บทวิเคราะห์งานวิจัย

งานวิจัยเรื่อง “ความรุนแรงทางการเมือง ความรุนแรงโดยรัฐ และการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยแนวทางไร้ความรุนแรง” นี้ เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพที่มุ่งศึกษาสาเหตุและกลไกของความรุนแรงในสังคมไทย โดยแบ่งการวิเคราะห์ออกเป็น 4 โครงการย่อยที่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ งานวิจัยนี้ให้ภาพที่ครอบคลุม ตั้งแต่การวิเคราะห์วิธีคิดของรัฐในการจัดการกับการชุมนุมทางการเมือง ไปจนถึงการวิเคราะห์บทบาทของสื่อมวลชนและประสิทธิภาพของกระบวนการยุติธรรม ทำให้เข้าใจบริบทของความรุนแรงได้อย่างลึกซึ้ง

โครงการแรกที่ศึกษา “วิธีคิดของรัฐ” เป็นจุดสำคัญของงานวิจัย การที่รัฐใช้ความรุนแรงนั้นไม่ได้เกิดขึ้นโดยปราศจากเหตุผล งานวิจัยชี้ให้เห็นว่ารัฐมีเกณฑ์ในการตัดสินใจใช้ความรุนแรง โดยพิจารณาจากระดับความรุนแรงของผู้ชุมนุมและอุดมการณ์ทางการเมือง นี่ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการทำความเข้าใจ “mindset” ของรัฐ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการลดความรุนแรง การที่รัฐผลิตชุดคำเชิงลบต่อผู้ประท้วง เช่น “ผู้ก่อการร้าย” หรือ “ล้มเจ้า” เป็นกลยุทธ์ในการสร้างความชอบธรรมให้กับการกระทำของตน และงานวิจัยชี้ให้เห็นว่าความใกล้ชิดระหว่างรัฐบาลกับกองทัพยิ่งส่งผลให้การใช้ความรุนแรงรุนแรงมากขึ้น

โครงการที่สอง ศึกษา “มุมมองและประสบการณ์ของขบวนการเคลื่อนไหว” งานวิจัยพบว่า ขบวนการเคลื่อนไหวเองก็เผชิญกับความท้าทายในการรักษาแนวทางสันติวิธี การขาดความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพของวิธีการสันติวิธี และการตอบโต้ที่ขาดวินัย ไม่ว่าจะมีอาวุธหรือไม่ ล้วนเป็นปัจจัยที่บั่นทอนความชอบธรรมและความสำเร็จของขบวนการ งานวิจัยชี้ให้เห็นความสำคัญของการสร้างความเชื่อมั่นและยอมรับจากสังคม ซึ่งเป็นเรื่องท้าทายในสังคมที่มีความแตกแยกทางความคิดและการเมืองสูง

โครงการที่สาม ศึกษา “การรายงานข่าวการชุมนุมประท้วงโดยสื่อมวลชน” พบว่า สื่อมวลชนไทยส่วนใหญ่ยังคงเน้นการนำเสนอข่าวแบบ “กระบวนทัศน์การประท้วง” โดยเน้นการแข่งขันระหว่างรัฐบาลกับผู้ชุมนุม และมุ่งเน้นความรุนแรงเชิงกายภาพที่เห็นได้ชัด แต่กลับละเลยการเชื่อมโยงกับความรุนแรงเชิงโครงสร้างและเชิงวัฒนธรรมที่เป็นสาเหตุ นี่ชี้ให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของสื่อมวลชนในการสร้างหรือลดความขัดแย้ง และความจำเป็นในการพัฒนาการรายงานข่าวที่เป็นกลางและครอบคลุมมากขึ้น

โครงการสุดท้าย ศึกษา “ระบบกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม” ในกรณีการเสียชีวิตของประชาชนที่มีเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้อง งานวิจัยพบว่า ระบบกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมยังไม่สามารถให้ความเป็นธรรมได้อย่างเต็มที่ แม้จะมีความพยายามปรับปรุง การคำนวณความเสียหายยังไม่ครอบคลุมต่อความสูญเสียที่เกิดขึ้น นี่สะท้อนถึงความจำเป็นในการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม เพื่อให้เกิดความยุติธรรมและความไว้วางใจ

ข้อเสนอแนะของงานวิจัย เช่น การเจรจาแทนการใช้ความรุนแรง การรักษาแนวทางสันติวิธีอย่างมั่นคง การรายงานข่าวที่เป็นกลาง และการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ล้วนเป็นข้อเสนอที่สำคัญและจำเป็นต่อการสร้างสังคมไทยที่ลดความรุนแรง อย่างไรก็ตาม การนำข้อเสนอเหล่านี้ไปใช้ในทางปฏิบัติ จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย ทั้งรัฐบาล ขบวนการเคลื่อนไหว สื่อมวลชน และประชาชน รวมทั้งการสร้างวัฒนธรรมการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งโดยสันติวิธี

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์ความเสี่ยงทางสังคม การจัดการวิกฤต และการสร้างเสถียรภาพทางสังคม เช่น อุตสาหกรรมการให้คำปรึกษาทางการเมือง อุตสาหกรรมความมั่นคง และอุตสาหกรรมสื่อสารมวลชน เหตุผลเพราะงานวิจัยนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับสาเหตุและกลไกของความรุนแรงทางการเมือง ซึ่งเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์อย่างมากสำหรับการวางแผนรับมือ การจัดการความขัดแย้ง และการสร้างกลยุทธ์การสื่อสารที่เหมาะสม

งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับนักวิชาการ นักวิเคราะห์นโยบาย นักกิจกรรมทางสังคม นักข่าว และเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการรักษาความสงบเรียบร้อย เหตุผลเพราะงานวิจัยให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับความรุนแรงทางการเมือง วิธีการจัดการความขัดแย้ง และบทบาทของสื่อมวลชน ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการวิเคราะห์สถานการณ์ การวางแผนกลยุทธ์ การออกแบบนโยบาย และการรายงานข่าว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง งานวิจัยนี้มีประโยชน์ต่อบุคคลที่ทำงานด้านสิทธิมนุษยชนและความยุติธรรม

 

สร้างบทวิเคราะห์โดย Gemini เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2568
รหัสโครงการ : 174091
หัวหน้าโครงการ : นายบุญเลิศ วิเศษปรีชา
ปีงบประมาณ : 2565
หน่วยงาน : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
สาขาวิจัย : กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์
ประเภทโครงการ : แผนงาน หรือชุดโครงการ
สถานะ : ปิดโครงการ
คำสำคัญ :
วัตถุประสงค์ : 1. เพื่อศึกษาแบบแผน เงื่อนไข ที่มา ที่ทำให้ความรุนแรงโดยรัฐเกิดขึ้นบ่อยครั้งในสังคมไทย2. เพื่อศึกษาเงื่อนไขทั้งในเชิงโครงสร้างสถาบันและอุดมการณ์ ทัศนคติ ความเข้าใจที่ทำให้แนวคิดและแนวทางไร้ความรุนแรงยังไม่ถูกนำมาปฏิบัติอย่างกว้างขวางในสังคมไทย3. เพื่อศึกษาแนวทางการรายงานของสื่อมวลชนเกี่ยวกับการชุมนุมทางการเมืองที่มีส่วนในการกระตุ้นให้เกิดการใช้ความรุนแรง หรือช่วยขจัดเงื่อนไขที่อาจนำไปสู่การใช้ความรุนแรง4. เพื่อศึกษาถึงเหตุการณ์และกระบวนการยุติธรรมที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตของประชาชนจากการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน ไม่ได้อยู่ในบริบทการเคลื่อนไหวทางการเมือง

นายบุญเลิศ วิเศษปรีชา. (2565). ความรุนแรงทางการเมือง ความรุนแรงโดยรัฐ และการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยแนวทางไร้ความรุนแรง. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. ปทุมธานี.

นายบุญเลิศ วิเศษปรีชา. 2565. "ความรุนแรงทางการเมือง ความรุนแรงโดยรัฐ และการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยแนวทางไร้ความรุนแรง". มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. ปทุมธานี.

นายบุญเลิศ วิเศษปรีชา. "ความรุนแรงทางการเมือง ความรุนแรงโดยรัฐ และการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยแนวทางไร้ความรุนแรง". มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2565. ปทุมธานี.

นายบุญเลิศ วิเศษปรีชา. ความรุนแรงทางการเมือง ความรุนแรงโดยรัฐ และการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยแนวทางไร้ความรุนแรง. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2565. ปทุมธานี.

Creative Commons : CC

Creative Commons
Attribution ให้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มา