การถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ถ่านชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อใช้ในครัวเรือนและการแก้ปัญหาการผลิตพืชในพื้นที่ดินเค็มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง "การถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ถ่านชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อใช้ในครัวเรือนและการแก้ปัญหาการผลิตพืชในพื้นที่ดินเค็มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ" นี้มุ่งเน้นแก้ไขปัญหาที่สำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือคือ ปัญหาดินเค็ม ซึ่งส่งผลกระทบต่อการผลิตพืชและความเป็นอยู่ของเกษตรกร งานวิจัยใช้วิธีการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตและการใช้ถ่านชีวภาพ (biochar) จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ซึ่งเป็นวิธีการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและยั่งยืน การเลือกใช้ถ่านชีวภาพเป็นทางเลือกที่ชาญฉลาด เนื่องจากเป็นการนำวัสดุเหลือใช้มาใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า ลดปัญหาการกำจัดขยะทางการเกษตร และยังช่วยปรับปรุงคุณภาพดิน ลดความเค็ม และเพิ่มผลผลิตพืชได้อีกด้วย
การดำเนินงานวิจัยครอบคลุมตั้งแต่การผลิตถ่านชีวภาพโดยใช้เตาเผาที่ออกแบบให้เหมาะสม จนถึงการนำไปใช้ประโยชน์ทั้งในครัวเรือน (ลดค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิง) และการเกษตร (ปรับปรุงดิน เพิ่มผลผลิต ลดความเค็ม) การให้ความรู้ครอบคลุม 5 ด้านหลัก คือ การผลิตและใช้เตาเผาถ่าน การควบคุมคุณภาพของสารอินทรีย์ การผลิตเตาเผาแกลบอย่างง่าย การใช้ถ่านชีวภาพปรับปรุงดินและเพิ่มผลผลิต และการผลิตสารป้องกันศัตรูพืชจากถ่านชีวภาพ ความครอบคลุมของเนื้อหาแสดงให้เห็นถึงความเข้าใจในปัญหาและความพยายามในการแก้ไขปัญหาอย่างรอบด้าน การใช้กลุ่ม Line เป็นช่องทางการสื่อสารและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป็นการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ในการขยายผลงานวิจัยอย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดการติดตามผลและการแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างผู้เข้าร่วมโครงการได้อย่างต่อเนื่อง
ผลการวิจัยแสดงให้เห็นถึงความสำเร็จอย่างน่าพอใจ ผู้เข้าร่วมโครงการส่วนใหญ่ (ร้อยละ 87.21) เป็นเกษตรกร และเกือบทั้งหมด (ร้อยละ 100) นำความรู้ไปใช้ประโยชน์ โดยส่วนใหญ่นำไปใช้ทันทีหลังการอบรม ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเรียบง่ายและความสามารถในการนำไปใช้ได้จริงของเทคโนโลยีที่ถ่ายทอด การที่ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถเพิ่มรายได้และลดรายจ่ายได้อย่างมีนัยสำคัญ เช่น เพิ่มรายได้เสริม 1,001-2,000 บาทต่อเดือนและลดค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิงและปุ๋ยอย่างน้อย 1,000 บาทต่อเดือน แสดงให้เห็นถึงประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่ชัดเจน การเพิ่มผลผลิตพืชได้ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 20 ในพื้นที่ดินเค็ม เป็นข้อพิสูจน์ถึงประสิทธิภาพของถ่านชีวภาพในการแก้ปัญหาคุณภาพดิน และการที่เกิดนักถ่ายทอดเทคโนโลยีใหม่ๆ แสดงให้เห็นถึงความยั่งยืนของโครงการ อย่างไรก็ตาม การขยายผลสู่พื้นที่อื่นๆ ที่มีปัญหาคล้ายคลึงกันเป็นสิ่งที่ควรได้รับการพิจารณาต่อไป เพื่อให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุดต่อเกษตรกรและประเทศชาติ
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมหลายประเภท เนื่องจากมีผลลัพธ์ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ได้แก่:
-
อุตสาหกรรมการเกษตร: การใช้ถ่านชีวภาพเพื่อปรับปรุงคุณภาพดินและเพิ่มผลผลิตพืช เป็นการพัฒนาเทคโนโลยีทางการเกษตรที่ยั่งยืน เหมาะกับธุรกิจเกษตรกรรมที่ต้องการเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุนการผลิต และส่งเสริมการเกษตรแบบยั่งยืน โดยเฉพาะเกษตรกรรมในพื้นที่ดินเค็ม
-
อุตสาหกรรมการผลิตและจำหน่ายเตาเผา: การออกแบบและผลิตเตาเผาถ่านชีวภาพอย่างง่าย สามารถนำไปต่อยอดเป็นธุรกิจการผลิตและจำหน่ายเตาเผาให้กับเกษตรกรและผู้บริโภคที่ต้องการใช้ถ่านชีวภาพ ซึ่งเป็นตลาดที่กำลังขยายตัว
-
อุตสาหกรรมชีวมวล: การนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาผลิตเป็นถ่านชีวภาพ สามารถเป็นส่วนหนึ่งของอุตสาหกรรมชีวมวล ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่เน้นการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน
-
อุตสาหกรรมการพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ: การวิจัยและพัฒนาการใช้ถ่านชีวภาพเพื่อปรับปรุงคุณภาพดิน เป็นการพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ ซึ่งสามารถนำไปต่อยอดงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีทางด้านอื่นๆ ได้อีกมากมาย
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคคลที่มีอาชีพหรือความสนใจในด้านต่อไปนี้:
-
เกษตรกร: โดยเฉพาะเกษตรกรในพื้นที่ดินเค็ม สามารถนำความรู้เกี่ยวกับการผลิตและการใช้ถ่านชีวภาพไปปรับปรุงคุณภาพดินและเพิ่มผลผลิตพืช ลดต้นทุนการผลิต และเพิ่มรายได้
-
นักวิชาการ/นักวิจัย: สามารถนำงานวิจัยนี้ไปต่อยอด เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตถ่านชีวภาพ และการใช้ประโยชน์จากถ่านชีวภาพให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
-
ผู้ประกอบการ: สามารถนำความรู้เกี่ยวกับการผลิตและการจำหน่ายถ่านชีวภาพ หรือผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับถ่านชีวภาพ ไปสร้างเป็นธุรกิจ สร้างรายได้ และสร้างงาน
-
ผู้ที่สนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาที่ยั่งยืน: สามารถนำความรู้เกี่ยวกับการใช้ถ่านชีวภาพไปช่วยลดปัญหาสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน
| รหัสโครงการ : | 173353 |
| หัวหน้าโครงการ : | ผศ.ดร. เสาวคนธ์ เหมวงษ์ |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยนครพนม |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1) เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้จากการวิจัยการผลิต และการใช้ถ่านชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อใช้ในครัวเรือน และการแก้ปัญหาการผลิตพืชในสภาพพื้นที่ปัญหาดินเค็มอย่างยั่งยืน2) เพื่อขยายผล และสร้างเครือข่า่ยเกษตรกร และหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งแลกเปลี่ยนเรียนรู้การทำการเกษตรบนพื้นฐานปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง |
ผศ.ดร. เสาวคนธ์ เหมวงษ์. (2565). การถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ถ่านชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อใช้ในครัวเรือนและการแก้ปัญหาการผลิตพืชในพื้นที่ดินเค็มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. มหาวิทยาลัยนครพนม. นครราชสีมา.
ผศ.ดร. เสาวคนธ์ เหมวงษ์. 2565. "การถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ถ่านชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อใช้ในครัวเรือนและการแก้ปัญหาการผลิตพืชในพื้นที่ดินเค็มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ". มหาวิทยาลัยนครพนม. นครราชสีมา.
ผศ.ดร. เสาวคนธ์ เหมวงษ์. "การถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ถ่านชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อใช้ในครัวเรือนและการแก้ปัญหาการผลิตพืชในพื้นที่ดินเค็มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ". มหาวิทยาลัยนครพนม, 2565. นครราชสีมา.
ผศ.ดร. เสาวคนธ์ เหมวงษ์. การถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ถ่านชีวภาพจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อใช้ในครัวเรือนและการแก้ปัญหาการผลิตพืชในพื้นที่ดินเค็มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. มหาวิทยาลัยนครพนม; 2565. นครราชสีมา.