การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการจัดการความรู้ผ้าเขียนเทียนม้ง สู่การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์จากผ้าเขียนเทียนของหมู่บ้านขุนห้วยแม่เปาใต้ ตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง “การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการจัดการความรู้ผ้าเขียนเทียนม้ง สู่การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์จากผ้าเขียนเทียนของหมู่บ้านขุนห้วยแม่เปาใต้ ตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย” นี้ เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research - PAR) ที่มุ่งเน้นการอนุรักษ์และพัฒนาภูมิปัญญาการเขียนเทียนของชาวม้งในชุมชนเฉพาะ โดยมีวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ คือ การรวบรวมและวิเคราะห์ลวดลายและภูมิปัญญาผ้าเขียนเทียน, การจัดการความรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้สู่กลุ่มเป้าหมาย (รวมถึงการสร้างคู่มือ), และการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์จากผ้าเขียนเทียนม้งเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตชุมชน
จุดเด่นของงานวิจัยนี้อยู่ที่การมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างแท้จริง การใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม ทำให้ได้ข้อมูลที่ลึกซึ้งและครอบคลุม การเลือกใช้กลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย ประกอบด้วยผู้รู้ ผู้ปฏิบัติ และเยาวชน สะท้อนถึงความพยายามในการถ่ายทอดภูมิปัญญาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน การสร้างสื่อการเรียนรู้ เช่น สื่อเคลื่อนไหวและคู่มือ ทำให้การถ่ายทอดความรู้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเข้าถึงได้ง่ายยิ่งขึ้น นอกจากนี้ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ จากผ้าเขียนเทียนม้ง เช่น หมวก กระเป๋า เสื้อผ้า แสดงให้เห็นถึงความคิดสร้างสรรค์ในการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาสร้างมูลค่าเพิ่ม และการวางแผนการตลาดผ่านช่องทางออนไลน์ สะท้อนถึงความเข้าใจในบริบทตลาดปัจจุบัน
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยยังมีข้อจำกัดบางประการ เช่น การศึกษาครอบคลุมเพียงชุมชนเดียว อาจทำให้ผลการวิจัยขาดความทั่วไป การพัฒนาผลิตภัณฑ์ยังอยู่ในขั้นต้นแบบ จำเป็นต้องมีการพัฒนาต่อยอดเพื่อให้มีความพร้อมสำหรับการผลิตและจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ และการพัฒนาคุณภาพผ้าเขียนเทียนย้อมครามธรรมชาติให้ได้มาตรฐาน เป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งเพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีความน่าสนใจและแข่งขันได้ในตลาด ข้อเสนอแนะเรื่องการพัฒนาผู้ประกอบการในชุมชน เป็นอีกส่วนสำคัญที่จำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้โครงการประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืน
โดยรวมแล้ว งานวิจัยชิ้นนี้เป็นงานวิจัยที่มีคุณค่า ช่วยอนุรักษ์และส่งเสริมภูมิปัญญาการเขียนเทียนของชาวม้ง และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน การนำผลการวิจัยไปใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการพัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบการและการยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์ จะช่วยให้โครงการนี้บรรลุเป้าหมายได้อย่างสมบูรณ์ และเป็นต้นแบบที่ดีในการอนุรักษ์และพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นอื่นๆ ต่อไป
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมต่างๆ ดังนี้:
-
อุตสาหกรรมสิ่งทอและแฟชั่น: งานวิจัยนี้ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ จากผ้าเขียนเทียนม้ง ซึ่งสามารถนำไปต่อยอดเป็นสินค้าแฟชั่นต่างๆ ได้ เช่น เสื้อผ้า กระเป๋า หมวก การออกแบบที่ทันสมัยและการตลาดออนไลน์จะช่วยให้ผลิตภัณฑ์เข้าถึงกลุ่มลูกค้าได้กว้างขึ้น อุตสาหกรรมนี้สามารถนำผลงานวิจัยไปใช้ในการออกแบบและผลิตสินค้าที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดยเน้นการใช้ผ้าเขียนเทียนม้งเป็นวัสดุหลัก หรือใช้เป็นลวดลายตกแต่งสินค้า
-
อุตสาหกรรมท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม: การอนุรักษ์และเผยแพร่ภูมิปัญญาผ้าเขียนเทียนม้ง สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวที่สนใจวัฒนธรรมท้องถิ่น ชุมชนสามารถจัดกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เช่น การสาธิตการเขียนเทียน การทอผ้า และการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ซึ่งจะช่วยสร้างรายได้ให้กับชุมชนและกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่น
-
อุตสาหกรรมการศึกษา: คู่มือและสื่อการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นในงานวิจัยนี้ สามารถนำไปใช้เป็นสื่อการเรียนการสอนในโรงเรียน หรือสถาบันการศึกษาที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญาของชาวม้ง รวมถึงการเรียนรู้ทักษะการสร้างสรรค์และการออกแบบผลิตภัณฑ์
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคคลในหลายอาชีพ เช่น:
-
นักออกแบบผลิตภัณฑ์: ผลงานวิจัยนี้ได้สร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ จากผ้าเขียนเทียนม้ง นักออกแบบสามารถนำไปต่อยอดในการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่มีความคิดสร้างสรรค์และทันสมัย โดยใช้ผ้าเขียนเทียนม้งเป็นวัสดุหลัก หรือใช้เป็นองค์ประกอบตกแต่ง
-
ช่างฝีมือ/ผู้ประกอบการชุมชน: งานวิจัยนี้ช่วยพัฒนาฝีมือและสร้างโอกาสทางธุรกิจให้กับช่างฝีมือในชุมชน ผู้ประกอบการสามารถนำความรู้และทักษะที่ได้จากงานวิจัยไปใช้ในการผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ สร้างรายได้และพัฒนาคุณภาพชีวิตให้กับตนเองและชุมชน
-
นักวิจัย/นักวิชาการ: งานวิจัยนี้สามารถเป็นพื้นฐานสำหรับการวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น การอนุรักษ์วัฒนธรรม และการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน นักวิจัยสามารถนำความรู้และข้อมูลจากงานวิจัยนี้ไปใช้ในการศึกษาค้นคว้าต่อไป
-
ครู/อาจารย์: คู่มือและสื่อการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้ในชั้นเรียนเพื่อการศึกษาเกี่ยวกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญาของชาวม้ง
| รหัสโครงการ : | 174489 |
| หัวหน้าโครงการ : | นางสาววรัญญา พรหมสาขา ณ สกลนคร |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1.เพื่อการรวบรวม ศึกษา และวิเคราะห์ลวดลายผ้าเขียนเทียนและภูมิปัญญาผ้าเขียนเทียนม้งหมู่บ้านขุน ห้วยแม่เปาใต้ ตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย 2.เพื่อการจัดการความรู้และถ่ายทอดบทเรียน “ผ้าเขียนเทียนม้ง” สู่คู่มือการปฏิบัติและสืบทอดภูมิปัญญากลุ่มชาติพันธุ์ม้ง3.เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและยกระดับคุณค่าภูมิปัญญากลุ่มชาติพันธุ์ม้ง โดยพัฒนาขึ้นเป็นผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์จากหัตถศิลป์ลายผ้าปัก |
นางสาววรัญญา พรหมสาขา ณ สกลนคร. (2565). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการจัดการความรู้ผ้าเขียนเทียนม้ง สู่การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์จากผ้าเขียนเทียนของหมู่บ้านขุนห้วยแม่เปาใต้ ตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. เชียงราย.
นางสาววรัญญา พรหมสาขา ณ สกลนคร. 2565. "การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการจัดการความรู้ผ้าเขียนเทียนม้ง สู่การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์จากผ้าเขียนเทียนของหมู่บ้านขุนห้วยแม่เปาใต้ ตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย". มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. เชียงราย.
นางสาววรัญญา พรหมสาขา ณ สกลนคร. "การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการจัดการความรู้ผ้าเขียนเทียนม้ง สู่การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์จากผ้าเขียนเทียนของหมู่บ้านขุนห้วยแม่เปาใต้ ตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย". มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 2565. เชียงราย.
นางสาววรัญญา พรหมสาขา ณ สกลนคร. การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการจัดการความรู้ผ้าเขียนเทียนม้ง สู่การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์จากผ้าเขียนเทียนของหมู่บ้านขุนห้วยแม่เปาใต้ ตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย; 2565. เชียงราย.