การถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตอาหารจิ้งหรีดให้กับกลุ่มเกษตรกรในเขตจังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมย์ และร้อยเอ็ด
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง "การถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตอาหารจิ้งหรีดให้กับกลุ่มเกษตรกรในเขตจังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมย์ และร้อยเอ็ด" มุ่งเน้นการแก้ปัญหาต้นทุนการผลิตอาหารจิ้งหรีดที่สูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งต้นทุนอาหารซึ่งคิดเป็น 60-70% ของต้นทุนทั้งหมด งานวิจัยนี้ใช้แนวทางที่เป็นประโยชน์และยั่งยืน คือ การใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นมาพัฒนาสูตรอาหารจิ้งหรีดที่มีประสิทธิภาพและราคาถูกกว่าอาหารสำเร็จรูป กระบวนการวิจัยเป็นแบบ participatory action research ที่เน้นการมีส่วนร่วมของเกษตรกรอย่างแท้จริง ตั้งแต่การสำรวจวัตถุดิบในพื้นที่ การวิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการ การพัฒนารูปแบบอาหาร จนถึงการฝึกอบรมและติดตามผล
จุดแข็งของงานวิจัยนี้คือการเน้นการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่น เช่น ข้าวโพด มันสำปะหลัง รำละเอียด ปลายข้าว ข้าวเปลือก และใบมันสำปะหลัง เป็นต้น ซึ่งช่วยลดต้นทุนการผลิตและส่งเสริมความยั่งยืนของธุรกิจ นอกจากนี้ การฝึกอบรมภาคปฏิบัติและการติดตามผลอย่างใกล้ชิด ทำให้เกษตรกรสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง อย่างไรก็ตาม งานวิจัยยังพบข้อจำกัดบางประการ เช่น ปัญหาการขาดแคลนแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงในท้องถิ่น เช่น กากถั่วเหลือง ซึ่งจำเป็นต้องหาซื้อจากแหล่งอื่น และส่งผลให้ต้นทุนยังคงสูงอยู่บ้างในบางส่วน อีกทั้งความพร้อมด้านวัสดุอุปกรณ์และการควบคุมโรคในฟาร์มยังเป็นอุปสรรคสำคัญที่เกษตรกรต้องแก้ไข
งานวิจัยนี้ยังเน้นย้ำความสำคัญของการใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาปรับปรุงกระบวนการผลิต การวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีของวัตถุดิบทำให้สามารถกำหนดสูตรอาหารที่ตรงตามความต้องการของจิ้งหรีดได้อย่างแม่นยำ และการให้ความรู้เกี่ยวกับการเลือกใช้วัตถุดิบที่ปราศจากสารเคมีตกค้าง เชื้อรา หรือสารต้านโภชนะ เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้จิ้งหรีดเจริญเติบโตได้อย่างมีประสิทธิภาพ การศึกษาถึงระดับการใช้ใบมันสำปะหลัง หญ้าเนเปียร์ หรือหญ้าหวานอิสราเอล เพื่อทดแทนหรือเสริมโปรตีนจากกากถั่วเหลือง เป็นการเปิดโอกาสให้มีการวิจัยต่อยอดในอนาคตเพื่อลดต้นทุนได้มากขึ้น
โดยสรุป งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยที่มีประโยชน์อย่างยิ่งต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมการเลี้ยงจิ้งหรีดในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตอาหารจิ้งหรีดที่คำนึงถึงต้นทุนและความยั่งยืน อย่างไรก็ตาม ยังจำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อแก้ไขข้อจำกัดที่พบ เช่น การหาแหล่งโปรตีนทางเลือก การพัฒนาวัสดุอุปกรณ์ และการควบคุมโรค เพื่อให้เกษตรกรสามารถผลิตจิ้งหรีดได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน และสามารถแข่งขันในตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ การขยายผลงานวิจัยไปยังพื้นที่อื่นๆ และการพัฒนาต่อยอดสูตรอาหารให้หลากหลายยิ่งขึ้นก็เป็นสิ่งที่ควรพิจารณาต่อไป
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะอย่างยิ่งกับ อุตสาหกรรมการเลี้ยงจิ้งหรีด เพราะมุ่งเน้นการลดต้นทุนการผลิตอาหารซึ่งเป็นส่วนสำคัญของต้นทุนทั้งหมด การพัฒนาสูตรอาหารจากวัตถุดิบในท้องถิ่นช่วยให้ผู้ประกอบการลดต้นทุนการผลิตได้อย่างมีนัยสำคัญ เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และส่งเสริมความยั่งยืนของธุรกิจ นอกจากนี้ งานวิจัยยังช่วยเสริมสร้างความรู้และทักษะให้กับเกษตรกร ทำให้สามารถผลิตจิ้งหรีดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และผลิตภัณฑ์จากจิ้งหรีดมีคุณภาพสูงขึ้น ซึ่งเป็นประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมแปรรูปอาหารจากจิ้งหรีดด้วย การลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ส่งผลโดยตรงต่อราคาขาย ทำให้ผลิตภัณฑ์จากจิ้งหรีดสามารถแข่งขันในตลาดได้ดีขึ้น
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับ เกษตรกรผู้เลี้ยงจิ้งหรีด ผู้ประกอบการ SMEs ในอุตสาหกรรมจิ้งหรีด และ นักวิชาการ/นักวิจัยด้านการเลี้ยงสัตว์ เกษตรกรจะได้รับประโยชน์โดยตรงจากการลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ผู้ประกอบการ SMEs จะสามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการผลิตอาหารจิ้งหรีดคุณภาพสูง และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาด ส่วนนักวิชาการ/นักวิจัยสามารถนำผลการวิจัยไปต่อยอด พัฒนาสูตรอาหาร และทำการวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเลี้ยงจิ้งหรีด เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด อาชีพเหล่านี้ล้วนมีความเกี่ยวข้องกับการผลิตและการพัฒนาอุตสาหกรรมจิ้งหรีดโดยตรง
| รหัสโครงการ : | 185561 |
| หัวหน้าโครงการ : | รศ.ดร. สุทิศา เข็มผะกา |
| ปีงบประมาณ : | 2566 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | เพื่อให้เกษตรกร/วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงจิ้งหรีดในเขตจังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมย์ และร้อยเอ็ด สามารถผลิตอาหารที่มีความจำเพาะสำหรับจิ้งหรีด โดยใช้วัตถุดิบจากท้องถิ่นเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตได้ |
รศ.ดร. สุทิศา เข็มผะกา. (2566). การถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตอาหารจิ้งหรีดให้กับกลุ่มเกษตรกรในเขตจังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมย์ และร้อยเอ็ด. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี. นครราชสีมา, บุรีรัมย์, ร้อยเอ็ด.
รศ.ดร. สุทิศา เข็มผะกา. 2566. "การถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตอาหารจิ้งหรีดให้กับกลุ่มเกษตรกรในเขตจังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมย์ และร้อยเอ็ด". มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี. นครราชสีมา, บุรีรัมย์, ร้อยเอ็ด.
รศ.ดร. สุทิศา เข็มผะกา. "การถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตอาหารจิ้งหรีดให้กับกลุ่มเกษตรกรในเขตจังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมย์ และร้อยเอ็ด". มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี, 2566. นครราชสีมา, บุรีรัมย์, ร้อยเอ็ด.
รศ.ดร. สุทิศา เข็มผะกา. การถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตอาหารจิ้งหรีดให้กับกลุ่มเกษตรกรในเขตจังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมย์ และร้อยเอ็ด. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี; 2566. นครราชสีมา, บุรีรัมย์, ร้อยเอ็ด.