การพัฒนาขั้นตอนวิธีสำหรับระบบคัดแยกและการประเมินเพื่อแบ่งระดับคุณภาพเนื้อปลาทูน่าด้วยวิธีการเรียนรู้ของเครื่อง
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้มุ่งพัฒนาขั้นตอนวิธีการเรียนรู้ของเครื่องเพื่อคัดแยกและประเมินคุณภาพเนื้อปลาทูน่าจากภาพถ่าย โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการเพิ่มประสิทธิภาพและความแม่นยำในการคัดแยกคุณภาพเนื้อปลาทูน่าให้เร็วขึ้นและแม่นยำขึ้น จากเดิมที่ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์สูง งานวิจัยนี้เลือกใช้เทคนิคคอมพิวเตอร์วิชัน ซึ่งเป็นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ในการประมวลผลภาพเพื่อวิเคราะห์และจำแนกคุณภาพของเนื้อปลาทูน่า โดยเน้นความเร็วในการประมวลผลให้ต่ำกว่า 1.5 วินาทีต่อชิ้น และความแม่นยำมากกว่า 70%
ขั้นตอนการวิจัยประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ ขั้นตอนการเตรียมข้อมูล ขั้นตอนการสร้างและฝึกฝนโมเดล และขั้นตอนการประเมินผล ในขั้นตอนการเตรียมข้อมูล มีการรวบรวมข้อมูลภาพถ่ายเนื้อปลาทูน่า 641 ภาพ แบ่งเป็น 6 ประเภทความเสียหาย รวมถึงเนื้อปลาสะอาด เพื่อให้โมเดลสามารถเรียนรู้ความแตกต่างของเนื้อปลาทูน่าได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ยังมีการใช้เทคนิคการเพิ่มข้อมูล (augmentation) เพื่อเพิ่มจำนวนข้อมูลฝึกฝน และเทคนิคการสุ่มลดและขยายข้อมูลดั้งเดิม (oversampling and undersampling) เพื่อจัดการกับปัญหาความไม่สมดุลของข้อมูล ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งในการฝึกฝนโมเดลการเรียนรู้ของเครื่องให้มีความแม่นยำ
ขั้นตอนการสร้างและฝึกฝนโมเดล เลือกใช้โมเดล Twins-PCPVT-L สำหรับชุดข้อมูล TunaDefect-4 (ความเสียหาย 3 ประเภท) และโมเดล Twins-SVT-L สำหรับชุดข้อมูล TunaDefect-6 (ความเสียหาย 6 ประเภท) การเลือกใช้โมเดลที่แตกต่างกันสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการเลือกโมเดลที่เหมาะสมกับความซับซ้อนของข้อมูล โมเดล Twins-SVT-L มีความสามารถในการเรียนรู้รายละเอียดที่ซับซ้อนกว่า เนื่องจากสามารถพิจารณาข้อมูลของภาพทั้งในระดับใกล้เคียงและระดับกว้าง ผลการทดสอบแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของโมเดลทั้งสอง โดยมีค่าความแม่นยำในระดับพิกเซลสูง และค่า IoU (Intersection over Union) ที่แสดงถึงความแม่นยำในการแบ่งส่วนภาพ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าโมเดลสามารถคัดแยกและจำแนกความเสียหายของเนื้อปลาได้อย่างแม่นยำ
ขั้นตอนการประเมินผล มีการคำนวณเปอร์เซ็นต์ความเสียหายของชิ้นเนื้อปลาทูน่าโดยรวม และจัดระดับความเสียหายเป็น 0-4 โดยมีความแม่นยำในการประเมินระดับความเสียหายสูง ทั้งยังใช้เวลาในการประมวลผลน้อยกว่า 1.5 วินาทีตามเป้าหมาย นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันบน Google Cloud Platform เพื่อให้สามารถใช้งานระบบได้อย่างสะดวก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความพร้อมในการนำไปใช้งานจริง
งานวิจัยนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออุตสาหกรรมปลาทูน่า เนื่องจากสามารถช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน และปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์ การใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์วิชันสามารถลดความผิดพลาดจากการตรวจสอบด้วยตาเปล่าของมนุษย์ และช่วยให้การคัดแยกคุณภาพเนื้อปลาทูน่ามีความสม่ำเสมอและแม่นยำมากขึ้น ความสามารถในการประเมินระดับความเสียหายอย่างรวดเร็ว ยังช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพในการจัดการและควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ รวมถึงสามารถลดการสูญเสียจากการปนเปื้อนหรือความเสียหายของเนื้อปลาทูน่าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะอย่างยิ่งกับอุตสาหกรรมการแปรรูปปลาทูน่า เนื่องจากกระบวนการคัดแยกคุณภาพเนื้อปลาทูน่าเป็นกระบวนการที่สำคัญและมีความซับซ้อน การใช้ระบบคอมพิวเตอร์วิชันที่พัฒนาขึ้นนี้จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการคัดแยก ลดต้นทุนแรงงาน และเพิ่มความแม่นยำในการตรวจสอบคุณภาพ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพของผลิตภัณฑ์และความพึงพอใจของผู้บริโภค นอกจากนี้ ยังสามารถนำไปใช้ในอุตสาหกรรมอาหารอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์จากภาพ เช่น อุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารทะเลชนิดอื่นๆ อุตสาหกรรมผักและผลไม้ หรือแม้แต่อุตสาหกรรมการผลิตอาหารสำเร็จรูป
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับผู้เชี่ยวชาญหลายอาชีพ ได้แก่ วิศวกรคอมพิวเตอร์ นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล ผู้เชี่ยวชาญด้านการประมวลผลภาพ และนักวิจัยด้านการเรียนรู้ของเครื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ทำงานในด้านการพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร นอกจากนี้ ยังเหมาะกับผู้ที่ทำงานในด้านการควบคุมคุณภาพ การตรวจสอบผลิตภัณฑ์ และการวิเคราะห์ข้อมูลในอุตสาหกรรมอาหาร เพราะระบบที่พัฒนาขึ้นนี้สามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือช่วยในการทำงาน ช่วยลดภาระงาน และเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน
| รหัสโครงการ : | 149443 |
| หัวหน้าโครงการ : | นางสาวพรรณราย ศิริเจริญ |
| ปีงบประมาณ : | 2563 |
| หน่วยงาน : | จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | เพื่อสร้างชุดข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ที่เหมาะสมสำหรับการพัฒนาระบบคัดแยกคุณภาพเนื้อปลาทูน่าและการประเมินระดับความเสียหายของเนื้อปลาทูน่า เพื่อพัฒนาขั้นตอนวิธีสำหรับการพัฒนาระบบคัดแยกคุณภาพเนื้อปลาทูน่าจากภาพถ่ายด้วยวิธีการเรียนรู้ของเครื่อง โดยมีความแม่นยำอยู่ที่มากกว่า 70% และใช้เวลารวมน้อยกว่า 1.5 วินาทีต่อ 1 ปลาทูน่า 1 ชิ้น (เวลารวมคือเวลาในการคัดแยกคุณภาพและการประเมินเพื่อแบ่งคุณภาพ) เพื่อพัฒนาขั้นตอนวิธีในการประเมินเพื่อแบ่งระดับคุณภาพเนื้อปลาทูน่าจากระดับความเสียหายที่เกิดขึ้นจากภาพถ่าย โดยมีความแม่นยำอยู่ที่มากกว่า 70% และใช้เวลารวมน้อยกว่า 1.5 วินาทีต่อ 1 ปลาทูน่า 1 ชิ้น (เวลารวมคือเวลาในการคัดแยกคุณภาพและการประเมินเพื่อแบ่งคุณภาพ) |
นางสาวพรรณราย ศิริเจริญ. (2563). การพัฒนาขั้นตอนวิธีสำหรับระบบคัดแยกและการประเมินเพื่อแบ่งระดับคุณภาพเนื้อปลาทูน่าด้วยวิธีการเรียนรู้ของเครื่อง. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร.
นางสาวพรรณราย ศิริเจริญ. 2563. "การพัฒนาขั้นตอนวิธีสำหรับระบบคัดแยกและการประเมินเพื่อแบ่งระดับคุณภาพเนื้อปลาทูน่าด้วยวิธีการเรียนรู้ของเครื่อง". จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร.
นางสาวพรรณราย ศิริเจริญ. "การพัฒนาขั้นตอนวิธีสำหรับระบบคัดแยกและการประเมินเพื่อแบ่งระดับคุณภาพเนื้อปลาทูน่าด้วยวิธีการเรียนรู้ของเครื่อง". จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2563. กรุงเทพมหานคร.
นางสาวพรรณราย ศิริเจริญ. การพัฒนาขั้นตอนวิธีสำหรับระบบคัดแยกและการประเมินเพื่อแบ่งระดับคุณภาพเนื้อปลาทูน่าด้วยวิธีการเรียนรู้ของเครื่อง. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2563. กรุงเทพมหานคร.