การยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง "การยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง" นี้เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) ที่มุ่งเน้นการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจในพื้นที่ภาคกลางของประเทศไทย โดยใช้การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนเป็นกลไกหลัก ความน่าสนใจของงานวิจัยนี้ไม่ได้อยู่แค่ที่การหาทางออกของปัญหา แต่ยังรวมถึงกระบวนการดำเนินงานที่เน้นการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงของชุมชน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้ผลลัพธ์ของการวิจัยยั่งยืนและสามารถนำไปใช้ได้จริง
งานวิจัยแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 3 ช่วง คือ ช่วงต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ในช่วงต้นน้ำ เน้นการพัฒนาโจทย์วิจัยร่วมกับนักวิจัยท้องถิ่นและการคัดเลือกโครงการที่มีคุณภาพ แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการวางแผนและการกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน ช่วงกลางน้ำเน้นการสนับสนุนด้านความรู้ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการติดตามประเมินผล สะท้อนถึงการให้การสนับสนุนอย่างต่อเนื่องและการตรวจสอบความก้าวหน้าอย่างสม่ำเสมอ ส่วนช่วงปลายน้ำเน้นการวิเคราะห์ข้อมูล การเขียนรายงาน และการเผยแพร่ผลงาน ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะทำให้ผลลัพธ์ของการวิจัยเป็นที่รู้จักและนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง
ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงแนวทางการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากใน 3 มิติหลัก คือ ฐานเกษตร ฐานผู้คน สังคมและวัฒนธรรม และฐานการท่องเที่ยว โดยเน้นการใช้ทรัพยากรท้องถิ่น (Local content) และการเพิ่มมูลค่า นี่เป็นแนวทางที่สอดคล้องกับบริบทของชุมชนในประเทศไทย และสามารถปรับใช้ได้กับพื้นที่ต่างๆ นอกจากนี้ การสนับสนุนนักวิจัยชุมชนและภาคีต่างๆ การทำงานร่วมกันของนักวิจัยหลายสาย และการเสริมพลังการทำงานของกลุ่ม เป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้เกิดความยั่งยืน และการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำอย่างเป็นรูปธรรม
จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือ การใช้กระบวนการ PAR ที่ทำให้ชุมชนมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ตั้งแต่ต้นจนจบ ซึ่งจะช่วยสร้างความเข้าใจ ความยอมรับ และความเป็นเจ้าของผลงาน ทำให้แนวทางแก้ไขปัญหาที่ได้มีความเหมาะสมกับบริบทของชุมชน และมีโอกาสประสบความสำเร็จสูง นอกจากนี้ การแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 3 ช่วง และการมีการติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง ช่วยให้การทำงานเป็นระบบ มีประสิทธิภาพ และสามารถนำไปสู่การต่อยอดและขยายผลได้ในอนาคต อย่างไรก็ตาม งานวิจัยควรระบุถึงข้อจำกัดของการวิจัย เช่น ขนาดกลุ่มตัวอย่าง ขอบเขตพื้นที่วิจัย และปัจจัยอื่นๆ ที่อาจมีผลต่อความแม่นยำของผลการวิจัย เพื่อให้ผู้อ่านสามารถประเมินความน่าเชื่อถือของผลการวิจัยได้อย่างรอบคอบ
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชุมชน การเกษตร การท่องเที่ยว และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ เหตุผลเพราะงานวิจัยนี้ได้นำเสนอแนวทางการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากโดยใช้ทรัพยากรท้องถิ่น ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับอุตสาหกรรมต่างๆ ได้แก่:
- อุตสาหกรรมเกษตร: งานวิจัยให้แนวทางการเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตร การพัฒนาตลาด และการสร้างแบรนด์สินค้าจากท้องถิ่น
- อุตสาหกรรมท่องเที่ยว: งานวิจัยให้แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ การท่องเที่ยวชุมชน และการสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
- อุตสาหกรรมสร้างสรรค์: งานวิจัยสามารถนำไปใช้ในการสร้างผลิตภัณฑ์ บริการ หรือกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่สร้างสรรค์ โดยใช้เอกลักษณ์และวัฒนธรรมท้องถิ่นเป็นฐาน
- อุตสาหกรรมพัฒนาชุมชน: งานวิจัยนี้เป็นกรณีศึกษาที่ดี สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาโครงการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการยกระดับเศรษฐกิจและการลดความเหลื่อมล้ำในชุมชนอื่นๆ ได้
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคคลากรในหลายอาชีพ ได้แก่:
- นักวิจัย: โดยเฉพาะนักวิจัยที่ทำงานด้านการพัฒนาชุมชน เศรษฐศาสตร์ สังคมวิทยา และมานุษยวิทยา สามารถนำผลการวิจัยไปใช้ในการศึกษาค้นคว้า และพัฒนาโครงการวิจัยต่อไป
- เจ้าหน้าที่ภาครัฐ: เจ้าหน้าที่ที่ทำงานในหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชุมชน การเกษตร การท่องเที่ยว สามารถนำผลการวิจัยไปใช้ในการวางแผนและดำเนินนโยบาย เพื่อส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก
- นักวางแผนชุมชน: สามารถนำแนวทางและเครื่องมือต่างๆ จากงานวิจัยไปใช้ในการวางแผนพัฒนาชุมชน เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน
- ผู้ประกอบการธุรกิจชุมชน: สามารถนำแนวทางการเพิ่มมูลค่าสินค้าและบริการ และการสร้างตลาด จากงานวิจัยไปใช้ในการพัฒนาธุรกิจของตนเอง
- นักวิชาการและอาจารย์: งานวิจัยสามารถนำไปใช้ประกอบการสอน และเป็นกรณีศึกษา ในการวิเคราะห์ และการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคม
| รหัสโครงการ : | 126539 |
| หัวหน้าโครงการ : | นางสุชาดา พงศ์กิตติวิบูลย์ |
| ปีงบประมาณ : | 2564 |
| หน่วยงาน : | มหาวิทยาลัยบูรพา |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | แผนงาน หรือชุดโครงการ |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1 เพื่อบริหารจัดการแผนงานวิจัยให้เป็นไปตามเป้าหมายทั้งในด้านคุณภาพของผลงานและการดำเนินงานที่เป็นไปตามกรอบระยะเวลา รวมทั้งการประเมินผลการดำเนินงานและถอดบทเรียนเพื่อนำไปสู่การต่อยอดและการขยายผลต่อไป2 เพื่อพัฒนางานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในประเด็นของการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลางต่อยอดจากฐานชุมชน ตามกรอบการวิจัยโปรแกรม (Program) ที่ 9 สังคมคุณภาพและความมั่นคง3 เพื่อสนับสนุนนักวิจัยชุมชนและภาคีในการใช้กระบวนการวิจัยเพื่อท้องถิ่นในการแก้ปัญหาและเสริมพลังชุมชนในการพึ่งตนเองในมิติเศรษฐกิจ |
นางสุชาดา พงศ์กิตติวิบูลย์. (2564). การยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง. มหาวิทยาลัยบูรพา. กรุงเทพมหานคร, กาญจนบุรี, จันทบุรี, ฉะเชิงเทรา, ชลบุรี, ตราด, นนทบุรี, ปทุมธานี, พระนครศรีอยุธยา.
นางสุชาดา พงศ์กิตติวิบูลย์. 2564. "การยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง". มหาวิทยาลัยบูรพา. กรุงเทพมหานคร, กาญจนบุรี, จันทบุรี, ฉะเชิงเทรา, ชลบุรี, ตราด, นนทบุรี, ปทุมธานี, พระนครศรีอยุธยา.
นางสุชาดา พงศ์กิตติวิบูลย์. "การยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง". มหาวิทยาลัยบูรพา, 2564. กรุงเทพมหานคร, กาญจนบุรี, จันทบุรี, ฉะเชิงเทรา, ชลบุรี, ตราด, นนทบุรี, ปทุมธานี, พระนครศรีอยุธยา.
นางสุชาดา พงศ์กิตติวิบูลย์. การยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ภาคกลาง. มหาวิทยาลัยบูรพา; 2564. กรุงเทพมหานคร, กาญจนบุรี, จันทบุรี, ฉะเชิงเทรา, ชลบุรี, ตราด, นนทบุรี, ปทุมธานี, พระนครศรีอยุธยา.