กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์

เรื่องเล่าในพื้นที่ทางสังคมและอำนาจจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ

... 5 เมษายน 2568

บทวิเคราะห์งานวิจัย

งานวิจัยเรื่อง "เรื่องเล่าในพื้นที่ทางสังคมและอำนาจจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ" นี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพที่มุ่งสำรวจและวิเคราะห์บทบาทของเรื่องเล่าในฐานะเครื่องมือสร้างอำนาจและการต่อรองทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ งานวิจัยนี้มีความโดดเด่นในหลายประการ ประการแรกคือการให้ความสำคัญกับ "เรื่องเล่าจากเบื้องล่าง" (bottom-up narratives) ซึ่งมักถูกมองข้ามหรือถูกบดบังด้วย "เรื่องเล่าหลัก" (dominant narratives) การศึกษาเรื่องเล่าเหล่านี้ช่วยเปิดเผยมุมมอง ประสบการณ์ และความเข้าใจของกลุ่มคนเหล่านี้ต่อสังคม สิ่งที่น่าสนใจคือการศึกษาไม่เพียงแต่รับฟังเรื่องเล่าแต่ยังวิเคราะห์การปะทะประสาน (interaction) และการสร้างสิ่งใหม่ (innovation) ระหว่างเรื่องเล่าเหล่านี้กับเรื่องเล่าหลัก แสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนและพลวัตของการสร้างความหมายในสังคม ซึ่งไม่ใช่แค่การถูกครอบงำอย่างเดียวแต่เป็นกระบวนการต่อรองและสร้างสมดุล

การเลือกศึกษาหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ เช่น ชาวไทใหญ่ ชุมชนชายแดนไทย-เมียนมา กลุ่มยวนพลัดถิ่น ชาวไทในเวียดนาม และกลุ่มผู้มีบุตรยาก ทำให้การวิจัยนี้มีความครอบคลุมและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้กว้างขวาง การศึกษาเปรียบเทียบเรื่องเล่าในกลุ่มต่างๆ จะช่วยให้เห็นรูปแบบ กลไก และผลลัพธ์ของการใช้เรื่องเล่าเป็นเครื่องมือทางสังคมได้ชัดเจนขึ้น นอกจากนี้ งานวิจัยยังเน้นการวิเคราะห์การใช้เรื่องเล่าเป็น "ทรัพยากร" และ "กลยุทธ์" ซึ่งเป็นมุมมองที่น่าสนใจ เนื่องจากแสดงให้เห็นว่าเรื่องเล่าไม่ได้เป็นเพียงการเล่าเรื่องเฉยๆ แต่มีประโยชน์ต่อการสร้างอัตลักษณ์ การสร้างการรับรู้ต่อพื้นที่ใหม่ๆ การสร้างความสามัคคีในกลุ่ม และการพัฒนาคุณภาพชีวิตทั้งทางวัตถุและจิตใจ

ประการสุดท้าย งานวิจัยนี้มีส่วนสำคัญในการสังเคราะห์กระบวนการสร้างความรู้ทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ การศึกษาเรื่องเล่าช่วยให้เข้าใจบริบททางสังคม ความสัมพันธ์ทางอำนาจ และการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมได้ลึกซึ้งขึ้น ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าเรื่องเล่าไม่ได้ถูกสร้างขึ้นในสุญญากาศ แต่ถูกสร้างขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์และเป้าหมายทางสังคม เพื่อต่อรองกับเรื่องเล่าหลัก เพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลง และเพื่อสร้างความหมายใหม่ๆ การศึกษาจึงไม่เพียงแต่รับฟังเรื่องเล่าแต่ต้องตีความและวิเคราะห์บริบท เพื่อเข้าใจอำนาจที่ซ่อนอยู่ในเรื่องเล่าเหล่านั้น โดยเฉพาะอำนาจจากเบื้องล่างที่มักถูกมองข้ามไป

โดยสรุป งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยที่มีคุณค่าทางวิชาการสูง เนื่องจากใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ให้ความสำคัญกับมุมมองจากเบื้องล่าง และวิเคราะห์เรื่องเล่าในฐานะเครื่องมือทางสังคมที่ซับซ้อน ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ทั้งในด้านการพัฒนาสังคม การสร้างนโยบายสาธารณะ และการพัฒนาองค์ความรู้ทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่เน้นการรับฟังและบันทึกเรื่องเล่าจากกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ การพิจารณามุมมองและประสบการณ์ของพวกเขาในการกำหนดนโยบาย และการสนับสนุนการวิจัยที่ใช้วิธีวิทยาแบบมีส่วนร่วม แสดงให้เห็นถึงความใส่ใจต่อความยุติธรรมทางสังคมและความเท่าเทียมกัน

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาสังคม การส่งเสริมสิทธิมนุษยชน และการสร้างความเข้าใจทางวัฒนธรรม เช่น อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ อุตสาหกรรมสื่อสารมวลชน และอุตสาหกรรมที่ปรึกษา

  • อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์: การศึกษาเรื่องเล่าของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบสามารถนำมาใช้ในการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ท่องเที่ยวที่ให้ความเคารพและส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่น สร้างรายได้ให้ชุมชนอย่างยั่งยืน และสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับความสำคัญของการอนุรักษ์วัฒนธรรม

  • อุตสาหกรรมสื่อสารมวลชน: เรื่องเล่าเหล่านี้สามารถนำมาสร้างสรรค์เป็นสื่อต่างๆ เช่น สารคดี รายการโทรทัศน์ หรือบทความ เพื่อสร้างความเข้าใจและสร้างการรับรู้ที่ดีต่อกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ ลดการเลือกปฏิบัติ และส่งเสริมความเท่าเทียมกันในสังคม

  • อุตสาหกรรมที่ปรึกษา: องค์ความรู้จากงานวิจัยสามารถนำมาใช้ในการให้คำปรึกษา ในการออกแบบโครงการพัฒนาชุมชน หรือในการสร้างความเข้าใจระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ

งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับนักวิจัยทางสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ นักสังคมสงเคราะห์ นักกิจกรรมทางสังคม นักเขียน และนักสร้างภาพยนตร์

  • นักวิจัยทางสังคมศาสตร์/มนุษยศาสตร์: งานวิจัยนี้สามารถนำไปต่อยอด เพื่อศึกษาเรื่องเล่าในบริบทที่แตกต่าง หรือศึกษาประเด็นเฉพาะเจาะจง เช่น การเปลี่ยนแปลงของเรื่องเล่าตามกาลเวลา หรือผลกระทบของนโยบายรัฐต่อเรื่องเล่าของกลุ่มคนเหล่านี้

  • นักสังคมสงเคราะห์: การทำความเข้าใจเรื่องเล่า จะช่วยให้เข้าถึงความต้องการ และปัญหาของกลุ่มเป้าหมายได้ดียิ่งขึ้น และสามารถออกแบบโปรแกรมการช่วยเหลือที่เหมาะสมได้มากขึ้น

  • นักกิจกรรมทางสังคม: สามารถนำเรื่องเล่ามาใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างความตระหนักรู้ ในการเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิและความเสมอภาค

  • นักเขียน/นักสร้างภาพยนตร์: สามารถนำเรื่องเล่าเหล่านี้มาสร้างสรรค์เป็นผลงาน เพื่อเผยแพร่เรื่องราวและมุมมองของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น

สร้างบทวิเคราะห์โดย Gemini เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2568
เรื่องเล่าในพื้นที่ทางสังคมและอำนาจจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ
ภาพนี้สร้างโดย Image GPT เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2568
รหัสโครงการ : 174833
หัวหน้าโครงการ : นางสาวอัจฉริยา ชูวงศ์เลิศ
ปีงบประมาณ : 2565
หน่วยงาน : มหาวิทยาลัยนเรศวร
สาขาวิจัย : กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์
ประเภทโครงการ : แผนงาน หรือชุดโครงการ
สถานะ : ปิดโครงการ
คำสำคัญ :
วัตถุประสงค์ : 1.เพื่อวิเคราะห์กระบวนการปะทะประสานระหว่างเรื่องเล่าหลักกับเรื่องเล่าจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และ/หรือคนชายขอบ ตลอดจนการผลิตเรื่องเล่าใหม่ ในวิถีของปฏิสัมพันธ์อันหลากหลายของเรื่องเล่าและกลุ่มคน2.เพื่อวิเคราะห์การนำเรื่องเล่าในฐานะทรัพยากรและกลยุทธ์ชาติพันธุ์/คนชายขอบไปใช้ในการสร้างคุณภาพชีวิตทางสังคมและอัตลักษณ์ในรูปแบบต่าง ๆ3. เพื่อสังเคราะห์กระบวนการของการสร้างความรู้ทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ผ่านเรื่องเล่าอันเป็นปฏิบัติการทางอำนาจจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และ/หรือคนชายขอบ

นางสาวอัจฉริยา ชูวงศ์เลิศ. (2565). เรื่องเล่าในพื้นที่ทางสังคมและอำนาจจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ. มหาวิทยาลัยนเรศวร. พิษณุโลก.

นางสาวอัจฉริยา ชูวงศ์เลิศ. 2565. "เรื่องเล่าในพื้นที่ทางสังคมและอำนาจจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ". มหาวิทยาลัยนเรศวร. พิษณุโลก.

นางสาวอัจฉริยา ชูวงศ์เลิศ. "เรื่องเล่าในพื้นที่ทางสังคมและอำนาจจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ". มหาวิทยาลัยนเรศวร, 2565. พิษณุโลก.

นางสาวอัจฉริยา ชูวงศ์เลิศ. เรื่องเล่าในพื้นที่ทางสังคมและอำนาจจากเบื้องล่างของกลุ่มชาติพันธุ์และคนชายขอบ. มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2565. พิษณุโลก.

Creative Commons : CC

Creative Commons
Attribution ให้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มา