การประยุกต์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศเพื่อประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวสำหรับความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยเรื่อง "การประยุกต์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศเพื่อประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวสำหรับความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร" นี้ มุ่งเน้นการศึกษาการเปลี่ยนแปลงพื้นที่สีเขียวในจังหวัดสมุทรสาครอันเนื่องมาจากการเติบโตอย่างรวดเร็วของเมือง และประเมินศักยภาพของพื้นที่สีเขียวที่มีอยู่ในการรองรับการขยายตัวของเมืองอย่างยั่งยืน งานวิจัยนี้ใช้เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ (GIS) เป็นเครื่องมือหลักในการวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้ข้อมูลจากกรมพัฒนาที่ดิน ความคิดเห็นผู้เชี่ยวชาญ และการสัมภาษณ์ผู้รู้ในพื้นที่ ซึ่งเป็นวิธีการที่ครอบคลุมและน่าเชื่อถือ
จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือการนำเอาเทคนิคการวิเคราะห์แบบหลายเกณฑ์โดยวิธีกระบวนการลำดับชั้นเชิงวิเคราะห์ (AHP) มาใช้ในการประเมินศักยภาพของพื้นที่สีเขียว วิธีการนี้ช่วยให้สามารถพิจารณาปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับศักยภาพของพื้นที่สีเขียวได้อย่างรอบด้าน เช่น ปัจจัยทางเศรษฐกิจ-สังคม กายภาพ ธรรมชาติและสภาพแวดล้อม และการเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐาน การใช้ AHP ช่วยลดความคลาดเคลื่อนจากความคิดเห็นที่แตกต่างกันของผู้เชี่ยวชาญและทำให้ผลการวิเคราะห์มีความน่าเชื่อถือมากขึ้น นอกจากนี้ การสังเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่สีเขียวและความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองถือเป็นจุดแข็งอีกประการหนึ่งที่ทำให้ผลการวิจัยมีความหมายและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
ผลการวิจัยแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินอย่างมีนัยสำคัญในจังหวัดสมุทรสาครระหว่างปี พ.ศ. 2543-2564 โดยพื้นที่เกษตรกรรมลดลงอย่างมากและถูกเปลี่ยนเป็นพื้นที่ชุมชนและสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งสะท้อนถึงผลกระทบจากการพัฒนาเศรษฐกิจและการขยายตัวของเมือง การวิเคราะห์ศักยภาพของพื้นที่สีเขียวพบว่ามีพื้นที่ส่วนใหญ่ (73.28%) มีศักยภาพในการรองรับการขยายตัวของเมือง ซึ่งถูกจำแนกออกเป็น 5 ระดับตามศักยภาพ พื้นที่ที่มีศักยภาพสูงมากมักเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง เช่น สถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ พืชสวน แหล่งน้ำธรรมชาติ ไม้ผล พื้นที่นา พื้นที่ลุ่มและป่าชายเลน การระบุพื้นที่เหล่านี้เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการวางแผนการใช้ที่ดินในอนาคตเพื่อรักษาความสมดุลระหว่างการพัฒนาเมืองและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ยังมีข้อจำกัดบางประการ เช่น ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์อาจมีข้อจำกัดในด้านความละเอียดหรือความครอบคลุม หรือการประเมินศักยภาพอาจไม่ครอบคลุมปัจจัยทั้งหมดที่เกี่ยวข้อง การวิจัยในอนาคตอาจพิจารณาการเพิ่มปัจจัยอื่นๆ เช่น การมีส่วนร่วมของชุมชน ความพึงพอใจของประชาชนต่อพื้นที่สีเขียว หรือการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอย่างละเอียดมากขึ้น เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้น แม้จะมีข้อจำกัดเหล่านี้ งานวิจัยนี้ก็มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการวางแผนการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืนในจังหวัดสมุทรสาครและจังหวัดอื่นๆ ที่เผชิญกับปัญหาการขยายตัวของเมืองในลักษณะเดียวกัน
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับหลายอุตสาหกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง:
- อุตสาหกรรมการวางแผนและพัฒนาเมือง: ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้ในการวางแผนการใช้ที่ดิน การจัดการพื้นที่สีเขียว และการออกแบบเมืองให้มีความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ข้อมูลเกี่ยวกับศักยภาพของพื้นที่สีเขียวสามารถช่วยในการตัดสินใจเกี่ยวกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การจัดสรรพื้นที่สำหรับการอยู่อาศัย และการอนุรักษ์พื้นที่ธรรมชาติ
- อุตสาหกรรมด้านสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาอย่างยั่งยืน: ข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินและศักยภาพของพื้นที่สีเขียวสามารถนำไปใช้ในการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม การวางแผนการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และการส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน
- อุตสาหกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS): งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงประโยชน์ของการใช้เทคโนโลยี GIS ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่และการวางแผนการใช้ที่ดิน ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในโครงการอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนและการจัดการทรัพยากร
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับผู้เชี่ยวชาญในหลายอาชีพ ได้แก่:
- นักวางแผนเมือง: สามารถนำผลการวิจัยไปใช้ในการวางแผนและออกแบบเมือง การจัดการพื้นที่สีเขียว และการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน
- นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม: สามารถนำข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินและศักยภาพของพื้นที่สีเขียวไปใช้ในการวิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และการเสนอแนะมาตรการในการอนุรักษ์
- นักวิจัยด้านภูมิสารสนเทศ: สามารถนำวิธีการวิเคราะห์ข้อมูลและเทคนิคที่ใช้ในงานวิจัยไปประยุกต์ใช้ในงานวิจัยอื่นๆ และพัฒนาเทคนิคการวิเคราะห์ให้ดียิ่งขึ้น
- เจ้าหน้าที่รัฐ: สามารถใช้ข้อมูลและผลการวิจัยในการวางแผนและกำหนดนโยบายด้านการพัฒนาเมือง การจัดการทรัพยากร และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
| รหัสโครงการ : | 174679 |
| หัวหน้าโครงการ : | ดร. อารีรัตน์ แพทย์นุเคราะห์ |
| ปีงบประมาณ : | 2565 |
| หน่วยงาน : | จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | โครงการเดี่ยว |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | (1) เพื่อวิเคราะห์ลักษณะการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่สีเขียวในจังหวัดสมุทรสาครด้วยเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ(2) เพื่อประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวที่เหมาะสมต่อความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร |
ดร. อารีรัตน์ แพทย์นุเคราะห์. (2565). การประยุกต์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศเพื่อประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวสำหรับความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สมุทรสาคร.
ดร. อารีรัตน์ แพทย์นุเคราะห์. 2565. "การประยุกต์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศเพื่อประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวสำหรับความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร". จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สมุทรสาคร.
ดร. อารีรัตน์ แพทย์นุเคราะห์. "การประยุกต์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศเพื่อประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวสำหรับความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร". จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2565. สมุทรสาคร.
ดร. อารีรัตน์ แพทย์นุเคราะห์. การประยุกต์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศเพื่อประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวสำหรับความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2565. สมุทรสาคร.