นวัตกรรมยืดอายุมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองโดยการใช้สารไกลโคลิพิดยั้บยั้งโรคแอนแทรคโนสจากเห็ดพายทอง (Dacryopinax spathularia) และบรรจุภัณฑ์พลาสติกชีวภาพแบบดัดแปลงสภาพบรรยากาศเพื่อรักษาความสด
บทวิเคราะห์งานวิจัย
งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการยืดอายุการเก็บรักษามะม่วงน้ำดอกไม้สีทองโดยใช้วิธีการทางชีวภาพและเทคโนโลยีการบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาสำคัญของอุตสาหกรรมการส่งออกผลไม้สดของไทย โดยเฉพาะมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองที่มีความต้องการในตลาดโลกสูง แต่ประสบปัญหาเรื่องการเน่าเสียจากโรคแอนแทรคโนสและการสุกเร็วหลังการเก็บเกี่ยว งานวิจัยนี้แบ่งออกเป็นสองส่วนหลัก คือ การพัฒนาสารเคลือบผิวจากสารสกัดของเห็ดพายทอง (Dacryopinax spathularia) เพื่อยับยั้งโรคแอนแทรคโนส และการพัฒนาบรรจุภัณฑ์พลาสติกชีวภาพแบบดัดแปลงสภาพบรรยากาศ ซึ่งทั้งสองส่วนนี้มีการบูรณาการร่วมกันเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการยืดอายุการเก็บรักษา
ส่วนที่ 1: การพัฒนาสารเคลือบผิวจากเห็ดพายทอง งานวิจัยได้ศึกษาและทดลองใช้สารไกลโคลิพิดจากเห็ดพายทอง ซึ่งเป็นสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่ไม่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อมและมนุษย์ มาใช้เป็นสารเคลือบผิวมะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง ผลการทดลองพบว่า culture broth ของเห็ดพายทองที่ความเข้มข้น 0.5X ผสมกับ xanthan gum 1% (0.5X CB) มีประสิทธิภาพในการยับยั้งโรคแอนแทรคโนสได้ดีเยี่ยม เทียบเท่ากับสารเคมีกำจัดเชื้อราที่ใช้ในเชิงพาณิชย์ โดยสามารถยับยั้งการเกิดโรคได้ 100% ในสัปดาห์แรก และลดความรุนแรงของโรคได้ถึง 90% ภายใน 2 สัปดาห์ ที่อุณหภูมิห้อง อย่างไรก็ตาม ที่อุณหภูมิ 13 องศาเซลเซียส ประสิทธิภาพในการยับยั้งลดลง แสดงให้เห็นว่าอุณหภูมิมีผลต่อประสิทธิภาพของสารเคลือบผิว การค้นพบนี้เป็นสิ่งสำคัญเพราะแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของสารธรรมชาติในการทดแทนสารเคมี ซึ่งเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น และสอดคล้องกับแนวโน้มการบริโภคอาหารปลอดภัยและยั่งยืน
ส่วนที่ 2: การพัฒนาบรรจุภัณฑ์พลาสติกชีวภาพแบบดัดแปลงสภาพบรรยากาศ งานวิจัยได้พัฒนาบรรจุภัณฑ์จากพลาสติกชีวภาพที่ย่อยสลายได้ โดยใช้เทคนิคการเจาะรูขนาดไมครอนบนฟิล์มด้วยเลเซอร์ เพื่อควบคุมการแลกเปลี่ยนแก๊สภายในบรรจุภัณฑ์ การศึกษาพบว่าฟิล์ม PBS80/PBAT20 ที่มีการเจาะรูขนาดเหมาะสม สามารถควบคุมระดับออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเมื่อนำมาใช้ร่วมกับสารเคลือบผิวจากเห็ดพายทอง สามารถยืดอายุการเก็บรักษามะม่วงได้นานถึง 35 วัน ที่อุณหภูมิ 13 องศาเซลเซียส ซึ่งยาวนานกว่าการใช้บรรจุภัณฑ์แบบปกติ การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ชนิดนี้ ช่วยลดปัญหาการใช้พลาสติกที่ไม่ย่อยสลายได้ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น นอกจากนี้ การควบคุมสภาพบรรยากาศยังช่วยชะลอการสุกและการเกิดโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โดยสรุป งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยที่ครบวงจร โดยผสมผสานความรู้ทางด้านชีววิทยา วิทยาศาสตร์วัสดุ และวิศวกรรมอาหาร เข้าด้วยกัน เพื่อแก้ปัญหาสำคัญของอุตสาหกรรมการส่งออกผลไม้สดของไทย นวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นสามารถยืดอายุการเก็บรักษามะม่วงน้ำดอกไม้สีทองได้อย่างมีนัยสำคัญ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีความสำคัญต่อการเพิ่มมูลค่าและขยายตลาดส่งออกผลไม้ไทยในเวทีโลก อย่างไรก็ตาม การทดสอบในภาคสนามจำเป็นเพื่อยืนยันประสิทธิภาพและความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์
งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด
งานวิจัยนี้เหมาะสมอย่างยิ่งกับ อุตสาหกรรมการเกษตร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อุตสาหกรรมการผลิตและส่งออกผลไม้สด โดยเฉพาะมะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง เนื่องจากสามารถแก้ปัญหาสำคัญในห่วงโซ่คุณค่าของมะม่วง ซึ่งได้แก่ การสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยวจากการเน่าเสียและการสุกเร็ว การใช้สารเคลือบผิวจากเห็ดพายทองและบรรจุภัณฑ์ชีวภาพ ช่วยลดต้นทุนในการรักษาคุณภาพผลผลิต ยืดอายุการเก็บรักษา ลดการสูญเสีย และเพิ่มมูลค่าผลผลิต นอกจากนี้ยังเหมาะกับ อุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์ ที่ต้องการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และ อุตสาหกรรมแปรรูปผลไม้ เนื่องจากสารสกัดจากเห็ดพายทองที่ใช้เป็นสารเคลือบนั้นสามารถนำไปใช้กับผลไม้อื่นๆได้อีกด้วย การพัฒนาเทคโนโลยีนี้จึงสามารถสร้างโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ และช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมเหล่านี้ในตลาดโลก
งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด
งานวิจัยนี้เหมาะกับบุคคลหลายอาชีพ อาทิ นักวิจัยทางด้านวิทยาศาสตร์การเกษตร วิศวกรอาหาร นักวิทยาศาสตร์ด้านวัสดุ และ ผู้ประกอบการด้านการเกษตร โดยนักวิจัยสามารถนำงานวิจัยนี้ไปต่อยอดพัฒนาให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น และนำไปประยุกต์ใช้กับพืชผลทางการเกษตรอื่นๆ วิศวกรอาหารสามารถนำเทคโนโลยีนี้ไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบกระบวนการผลิตและการควบคุมคุณภาพ นักวิทยาศาสตร์ด้านวัสดุสามารถพัฒนาบรรจุภัณฑ์ชีวภาพให้มีประสิทธิภาพและต้นทุนการผลิตที่ต่ำลง และผู้ประกอบการด้านการเกษตรสามารถนำเทคโนโลยีนี้ไปใช้ในการผลิตและส่งออกผลไม้สด เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตและเพิ่มรายได้ นอกจากนี้ ยังเหมาะกับ นักวิชาการ ที่ปรึกษาทางด้านการเกษตร และ เจ้าหน้าที่รัฐ ที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการเกษตร เพื่อวางแผนและกำหนดนโยบายในการพัฒนาอุตสาหกรรมการเกษตรของประเทศให้มีความยั่งยืน
| รหัสโครงการ : | 183847 |
| หัวหน้าโครงการ : | ดร. วนิชา วิชัย |
| ปีงบประมาณ : | 2566 |
| หน่วยงาน : | สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) |
| สาขาวิจัย : | กลุ่มข้อมูลด้านเกษตรศาสตร์ |
| ประเภทโครงการ : | แผนงาน หรือชุดโครงการ |
| สถานะ : | ปิดโครงการ |
| คำสำคัญ : | |
| วัตถุประสงค์ : | 1. พัฒนาวิธีการใช้สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่ไม่เป็นพิษ และมีประสิทธิภาพสูงในการยับยั้งเชื้อรา มาใช้เป็นสารเคลือบผลมะม่วงสดเพื่อยับยั้งการเกิดโรคแอนแทรคโนสที่เกิดจากการติดเชื้อแฝงของผลมะม่วง โดยมีวัตถุประสงค์ย่อยได้แก่ พัฒนาวิธีการที่เหมาะสมในการใช้สารไกลโคลิปิดจากเห็ดพายทองเป็นสารเคลือบยับยั้งโรคแอนแทรคโนสในมะม่วงพันธุ์น้ำดอกไม้สีทอง และทำการทดสอบประสิทธิภาพในมะม่วงที่มีการปลูกเชื้อ ประเมินประสิทธิภาพการยับยั้งโรคแอนแทรคโนสในมะม่วงพันธุ์น้ำดอกไม้สีทองที่ติดเชื้อตามธรรมชาติจากแปลงปลูก2. พัฒนาบรรจุภัณฑ์แบบใหม่จากพลาติกที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพที่มีรูเจาะขนาดไมโครเมตรมาใช้เพื่อยืดอายุและรักษาความสดของมะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง โดยมีวัตถุประสงค์ย่อยได้แก่ ศึกษาการขึ้นรูปพอลิเมอร์ผสมที่สลายตัวได้ทางชีวภาพที่ใช้อัตราส่วนผสมต่างๆ ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อกระบวนการเจาะรูขนาดไมโครเมตรบนฟิล์มพอลิเมอร์ผสมสลายตัวได้ทางชีวภาพด้วยเทคโนโลยีเลเซอร์ ศึกษาผลของขนาดและจำนวนรูเจาะบนฟิล์มพอลิเมอร์ผสมที่สลายตัวได้ทางชีวภาพต่ออัตราการซึมผ่านแก๊ส ศึกษาการออกแบบและกำหนดสมบัติฟิล์มที่เหมาะสมต่อการดัดแปลงสภาพบรรยากาศและยืดอายุมะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง ติดตามเปลี่ยนแปลงของปริมาณแก๊สในบรรจุภัณฑ์และสรีระวิทยาของมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองในระหว่างการเก็บรักษา |
ดร. วนิชา วิชัย. (2566). นวัตกรรมยืดอายุมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองโดยการใช้สารไกลโคลิพิดยั้บยั้งโรคแอนแทรคโนสจากเห็ดพายทอง (Dacryopinax spathularia) และบรรจุภัณฑ์พลาสติกชีวภาพแบบดัดแปลงสภาพบรรยากาศเพื่อรักษาความสด. สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). กรุงเทพมหานคร, ปทุมธานี.
ดร. วนิชา วิชัย. 2566. "นวัตกรรมยืดอายุมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองโดยการใช้สารไกลโคลิพิดยั้บยั้งโรคแอนแทรคโนสจากเห็ดพายทอง (Dacryopinax spathularia) และบรรจุภัณฑ์พลาสติกชีวภาพแบบดัดแปลงสภาพบรรยากาศเพื่อรักษาความสด". สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). กรุงเทพมหานคร, ปทุมธานี.
ดร. วนิชา วิชัย. "นวัตกรรมยืดอายุมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองโดยการใช้สารไกลโคลิพิดยั้บยั้งโรคแอนแทรคโนสจากเห็ดพายทอง (Dacryopinax spathularia) และบรรจุภัณฑ์พลาสติกชีวภาพแบบดัดแปลงสภาพบรรยากาศเพื่อรักษาความสด". สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.), 2566. กรุงเทพมหานคร, ปทุมธานี.
ดร. วนิชา วิชัย. นวัตกรรมยืดอายุมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองโดยการใช้สารไกลโคลิพิดยั้บยั้งโรคแอนแทรคโนสจากเห็ดพายทอง (Dacryopinax spathularia) และบรรจุภัณฑ์พลาสติกชีวภาพแบบดัดแปลงสภาพบรรยากาศเพื่อรักษาความสด. สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.); 2566. กรุงเทพมหานคร, ปทุมธานี.