กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์

นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพจากภูมิปัญญาฐานรากสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย

... 30 มีนาคม 2568
นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพจากภูมิปัญญาฐานรากสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
ภาพนี้สร้างโดย Image GPT เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2568

บทวิเคราะห์งานวิจัย

งานวิจัยนี้ศึกษาการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพในชุมชนบ้านม่วงคำ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย โดยอาศัยภูมิปัญญาฐานรากด้านการใช้สมุนไพรในการสร้างผลิตภัณฑ์และกิจกรรมทางการท่องเที่ยว งานวิจัยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) เป็นเครื่องมือหลักในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และกิจกรรมต่างๆ ซึ่งเป็นวิธีการที่เน้นการเข้าใจความต้องการของผู้ใช้ (ผู้บริโภคและนักท่องเที่ยว) เป็นสำคัญ การดำเนินงานแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ การจัดการความรู้ภูมิปัญญา การพัฒนาผลิตภัณฑ์และกิจกรรม และการถ่ายทอดองค์ความรู้

ระยะที่ 1: การจัดการความรู้ภูมิปัญญา มุ่งเน้นการรวบรวมและวิเคราะห์องค์ความรู้ดั้งเดิมของชุมชนเกี่ยวกับการใช้สมุนไพร ซึ่งพบว่ามีสมุนไพรและพืชพื้นบ้านที่ใช้ในการบำบัดรักษาโรคและดูแลสุขภาพจำนวน 24 ชนิด และมีผลิตภัณฑ์แปรรูปจากสมุนไพร 6 ชนิดที่ใช้ในครัวเรือนและจำหน่ายในท้องถิ่น ขั้นตอนนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการให้คุณค่ากับภูมิปัญญาพื้นบ้าน ซึ่งเป็นฐานรากสำคัญในการสร้างเอกลักษณ์และความยั่งยืนของการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ

ระยะที่ 2: การพัฒนาผลิตภัณฑ์และกิจกรรม เป็นขั้นตอนการนำองค์ความรู้ที่รวบรวมได้มาพัฒนาต่อยอด โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ นักวิจัยได้พัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรต้นแบบ 3 ผลิตภัณฑ์ คือ น้ำมันเหลืองหญ้าเอ็นยืด ดินสมุนไพรพอกเข่า และสมุนไพรแช่เท้า การพัฒนาผลิตภัณฑ์คำนึงถึงความต้องการของตลาด (Demand) แสดงถึงความเข้าใจในหลักการทางธุรกิจ นอกจากนี้ ยังมีการออกแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวที่เกี่ยวข้อง เช่น การนวด การทานอาหารตามธาตุ ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพกับวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างลงตัว

ระยะที่ 3: การถ่ายทอดองค์ความรู้ เป็นขั้นตอนสำคัญในการสร้างความยั่งยืนให้กับโครงการ การถ่ายทอดองค์ความรู้ครอบคลุมทั้งการแปรรูปสมุนไพร การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การออกแบบบรรจุภัณฑ์ การนวด การทานอาหารตามธาตุ และการคำนวณต้นทุน มีผู้เข้าร่วมอบรมทั้งหมด 135 คน การถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ครอบคลุมและจำนวนผู้เข้าร่วมที่มาก บ่งชี้ถึงความสำเร็จในการสร้างความรู้ความสามารถให้กับชุมชน อย่างไรก็ตาม งานวิจัยยังชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนาศักยภาพของชุมชนอย่างต่อเนื่อง เช่น การฝึกอบรมด้านการเป็นมัคคุเทศก์ การสร้างเครือข่ายกับหน่วยงานต่างๆ และการปรับปรุงสภาพแวดล้อม เพื่อให้การท่องเที่ยวมีความน่าสนใจและยั่งยืน

โดยรวมแล้ว งานวิจัยนี้เป็นตัวอย่างที่ดีของการนำภูมิปัญญาฐานรากมาสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ เป็นการบูรณาการศาสตร์ต่างๆ ทั้งด้านเกษตร สุขภาพ การท่องเที่ยว และการออกแบบ ทำให้เกิดผลิตภัณฑ์และกิจกรรมที่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาด และส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานยังต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน และการวางแผนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริง

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ อุตสาหกรรมสมุนไพร และอุตสาหกรรมเกษตรอย่างยิ่ง

  • อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ: งานวิจัยนี้ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพโดยตรง เช่น การใช้สมุนไพรบำบัด การนวด การทานอาหารเพื่อสุขภาพ ซึ่งเป็นที่นิยมมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะกลุ่มนักท่องเที่ยวที่ใส่ใจสุขภาพ การนำเสนอรูปแบบการท่องเที่ยวที่ผสมผสานกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญาของชุมชน จะช่วยสร้างความแตกต่างและดึงดูดนักท่องเที่ยวได้เป็นอย่างดี

  • อุตสาหกรรมสมุนไพร: งานวิจัยนี้ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรต้นแบบ 3 ชนิด ซึ่งสามารถต่อยอดและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ได้ การใช้สมุนไพรพื้นบ้านเป็นจุดขาย จะสร้างเอกลักษณ์และความน่าสนใจให้กับผลิตภัณฑ์ นอกจากนี้ การวิจัยยังช่วยส่งเสริมการใช้สมุนไพรอย่างยั่งยืน และสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสมุนไพรในท้องถิ่น

  • อุตสาหกรรมเกษตร: งานวิจัยนี้เกี่ยวข้องกับการใช้พืชสมุนไพร ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอุตสาหกรรมเกษตร การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรจะช่วยเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกร และส่งเสริมการเกษตรอย่างยั่งยืน

งานวิจัยนี้เหมาะกับอาชีพใด

งานวิจัยนี้เหมาะกับผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยว ผู้ประกอบการด้านสมุนไพร เกษตรกร มัคคุเทศก์ และผู้ที่สนใจด้านการพัฒนาชุมชน

  • ผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยว: สามารถนำผลการวิจัยไปพัฒนาผลิตภัณฑ์ ออกแบบเส้นทางท่องเที่ยว และสร้างกิจกรรมที่น่าสนใจ เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว

  • ผู้ประกอบการด้านสมุนไพร: สามารถนำผลิตภัณฑ์สมุนไพรต้นแบบไปต่อยอด พัฒนา และจำหน่าย สร้างรายได้ และส่งเสริมการใช้สมุนไพรอย่างยั่งยืน

  • เกษตรกร: สามารถนำความรู้เกี่ยวกับการปลูกและแปรรูปสมุนไพรไปใช้ เพิ่มรายได้จากการเกษตร และสร้างความหลากหลายให้กับผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร

  • มัคคุเทศก์: สามารถนำความรู้เกี่ยวกับสมุนไพร วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ท้องถิ่นไปใช้ในการนำเที่ยว สร้างประสบการณ์การท่องเที่ยวที่น่าสนใจ และเพิ่มมูลค่าให้กับการบริการ

  • ผู้ที่สนใจด้านการพัฒนาชุมชน: สามารถนำองค์ความรู้และแนวทางการดำเนินงานไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาชุมชนอื่นๆ ส่งเสริมการใช้ภูมิปัญญาฐานราก และสร้างรายได้ให้กับชุมชน

สร้างบทวิเคราะห์โดย Gemini เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2568
รหัสโครงการ : 173575
หัวหน้าโครงการ : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ขวัญฤทัย ครองยุติ
ปีงบประมาณ : 2565
หน่วยงาน : มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
สาขาวิจัย : กลุ่มข้อมูลด้านสังคมศาสตร์
ประเภทโครงการ : โครงการเดี่ยว
สถานะ : ปิดโครงการ
คำสำคัญ :
วัตถุประสงค์ : 1. เพื่อจัดการความรู้ภูมิปัญญาฐานรากทางเกษตร วัฒนธรรม และสุขภาพของชุมชนบ้านม่วงคำ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย2. เพื่อพัฒนากระบวนการออกแบบผลิตภัณฑ์ กิจกรรม และเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพจากภูมิปัญญาฐานรากโดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย3. เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพจากภูมิปัญญาฐานรากสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ขวัญฤทัย ครองยุติ. (2565). นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพจากภูมิปัญญาฐานรากสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. เชียงราย.

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ขวัญฤทัย ครองยุติ. 2565. "นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพจากภูมิปัญญาฐานรากสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย". มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. เชียงราย.

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ขวัญฤทัย ครองยุติ. "นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพจากภูมิปัญญาฐานรากสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย". มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 2565. เชียงราย.

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ขวัญฤทัย ครองยุติ. นวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสุขภาพจากภูมิปัญญาฐานรากสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย; 2565. เชียงราย.

Creative Commons : CC

Creative Commons
Attribution ให้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มา